Sắc màu 54
Thánh địa Mỹ Sơn - Những bí ẩn về kiến trúc của người Chăm
Thánh địa Mỹ Sơn không chỉ là trung tâm đền đài quan trọng nhất của vương quốc Chăm Pa cổ, nơi đây còn chứa dựng những giá trị về lịch sử, văn hóa, kiến trúc và nghệ thuật vô cùng độc đáo.
Dấu ấn lịch sử Mỹ Sơn
Nằm sâu trong một thung lũng được bao bọc bở rừng núi trùng điệp, tách biệt hoàn toàn với sự ồn ào, náo nhiệt của thành thị. Thánh địa Mỹ Sơn (TP. Đà Nẵng) với bầu không khí linh thiêng, cổ kính thể hiện rõ nét đặc trưng riêng của nền văn hóa Chăm Pa từ ngàn đời nay.
Khi xưa, Mỹ Sơn từng là nơi mà người dân dùng để cúng tế cũng như đặt các lăng mộ của các các vị vua Chăm Pa thời kỳ đó.
Được xây dựng từ thế kỷ thứ IV, bởi vị vua Chăm Pa - Bhadresvara. Ban đầu ngài xây dựng đền thờ này với mục đích thờ cúng thần Shiva và Linga. Và là nơi chôn cất các vị vua, sư thầy đắc đạo nhiều quyền lực của xứ sở Chăm Pa.
Nhưng 2 thế kỷ sau đó, ngôi đền gặp hoả hoạn lớn nên bị thiêu hủy hoàn toàn. Mãi đến đầu thế kỷ VII, vua Sambhuvarman mới dùng gạch để xây dựng lại ngôi đền. Sau đó luôn được tu sửa, bảo tồn đến ngày nay.
Năm 1999, khu di tích thánh địa Mỹ Sơn đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa của thế giới. Kể từ đó đến đây, Mỹ Sơn đã được đưa vào danh sách những địa điểm du lịch, tham quan nổi tiếng của miền Trung, thu hút hàng trăm vị khách đến đây.
Bí ẩn về kỹ thuật xây dựng tháp gạch nung của người Chăm cổ
Quần thể di sản Thánh địa Mỹ Sơn, là minh chứng cho sự sùng bái các vị thần Ấn Độ giáo, đặc biệt là thần Shiva, và sự hưng thịnh của một nền văn minh đã từng rực rỡ bên bờ Biển Đông.
Tuy nhiên, điều khiến du khách và các nhà khảo cổ kinh ngạc nhất, chính là những ngôi tháp gạch vẫn đứng vững sau hàng nghìn năm dù không hề nhìn thấy bất kỳ dấu vết nào của chất kết dính.
Nghệ thuật chạm khắc trực tiếp trên gạch cũng là một đỉnh cao sáng tạo của người thợ Chăm cổ.
Thay vì chạm khắc trên các phiến đá rời rồi mới lắp ghép, người Chăm thường xây dựng phần thô bằng gạch trước, sau đó các nghệ nhân mới trực tiếp đục đẽo các hình tượng thần linh, vũ nữ Apsara hay các hoa văn dây leo tinh xảo lên bề mặt tường gạch.
Điều này đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối và chất lượng gạch phải cực kỳ đồng nhất để không bị vỡ vụn trong quá trình thi công. Những bức phù điêu này, không chỉ là vật trang trí mà còn là phương tiện truyền tải các quan niệm về vũ trụ luận và thần thoại Ấn Độ giáo, biến mỗi ngôi tháp thành một biểu tượng của ngọn núi Meru huyền thoại - nơi ngự trị của các vị thần.
Trải qua những tàn phá thảm khốc của chiến tranh và thiên tai, Thánh địa Mỹ Sơn hiện chỉ còn lại một phần nhỏ so với quy mô ban đầu, nhưng những gì còn sót lại vẫn đủ để nhân loại cúi đầu trước một trí tuệ kiến trúc siêu việt.
Công tác bảo tồn hiện nay đang được thực hiện với sự hỗ trợ của các chuyên gia quốc tế, đặc biệt là sự kết hợp giữa kỹ thuật phục dựng thủ công và các công nghệ quét laser 3D để giữ gìn nguyên trạng các nhóm tháp.
Mỹ Sơn hôm nay không chỉ là một phế tích lịch sử, mà là một bảo tàng ngoài trời kể về sức mạnh của niềm tin tâm linh và khả năng chế ngự vật liệu của con người, mãi mãi là niềm tự hào của di sản văn hóa Việt Nam và thế giới.
