Bản làng hôm nay
Mùa kê "vàng” bên dòng sông Son
Dưới nắng Hè, những ruộng kê ở xã Bố Trạch, Quảng Trị nối dài thành tấm thảm vàng óng như dát mật. Kê được mùa, được cả giá nên bà con vùng Khương Hà đang háo hức phấn khởi thu hoạch
Bám đất bãi sông Son, dựng mùa no ấm
Từ sáng sớm, trên những bãi bồi ven sông Son thuộc xã Bố Trạch, đã rất nhộn nhịp. Người cắt kê, người gùi bao, người gom từng bó chất lên xe cải tiến để đưa về nhà phơi hạt.
Vụ kê năm nay được mùa nhất từ trước đến nay, lại còn bán được với giá cao. Được mùa đi đôi với được giá nên người trồng kê ví đây là "mùa vàng".
.jpg)
Ông Ngô Văn Thành, ở thôn Khương Hà 2, đang kéo xe cải tiến chất đầy những bao đựng kê về nhà. Ông bảo, kê vào vụ nên ông cùng các thành viên trong gia đình ra đồng từ sáng sớm để thu hoạch kê.
“Cây kê dễ trồng, ít sâu bệnh, chịu nắng tốt. Đất bãi ven sông lại màu mỡ nên cây phát triển nhanh, bông to, hạt chắc. Nhờ cây kê mà nhiều hộ có thêm thu nhập để trang trải cuộc sống”.
Ông Ngô Văn Thành - Thôn Khương Hà 2, xã Bố Trạch, tỉnh Quảng Trị
Theo lời ông Thành, trước đây vùng đất này chủ yếu trồng ngô, lạc, đậu xanh. Nhưng vài năm nay, ông Thành cùng nhiều hộ nông dân ở thôn đã đưa cây kê vào trồng. Cây kê hợp đất bãi bồi rồi trở thành cây trồng chính của bà con sinh sống ven sông Son.

Sông Son bắt nguồn từ động Phong Nha, len qua những cánh rừng nguyên sinh rồi xuôi về các làng quê xanh mát. Sông Son chảy qua vùng đất Khương Hà rồi nhập vào sông Gianh trước khi ra biển.
Riêng đoạn chảy qua vùng đất Khương Hà, hai bên lưu vực sông là những bãi bồi bằng phẳng nối tiếp nhau. Mỗi năm, nước lũ từ thượng nguồn mang phù sa bồi đắp hai bên bờ, tạo nên những vùng đất màu mỡ để người dân canh tác.
Sau mùa lũ, khoảng tháng 2 hằng năm, bà con lại bắt đầu xuống giống gieo cây kê. Sau hơn 3 tháng chăm sóc, cây kê dọc bãi bồi sông Son ở Khương Hà vào vụ thu hoạch.
Nhìn từ xa, những ruộng kê chín vàng rực dưới nắng, trải dài. Cây kê cao gần bằng đầu người, bông kê trĩu hạt cong xuống mềm mại như đuôi chồn. Thời điểm này, bông kê, lá kê và cả cây kê đều có màu vàng nhạt như dát mật.
.jpg)
Theo bà Võ Thị Mai, Trưởng thôn Khương Hà 2, hiện cả vùng Khương Hà bao gồm các thôn Khương Hà 1, Khương Hà 2, Khương Hà 3 có khoảng 27 ha trồng kê. Riêng thôn Khương Hà 2, có diện tích trồng kê lớn nhất.
Hiện tại, vùng Khương Hà, xã Bố Trạch cũng là vùng đất trồng kê lớn nhất của tỉnh Quảng Trị.
Nhờ hợp đất bồi nên cây kê ở Khương Hà cho năng suất cao. Mỗi héc-ta kê cho thu nhập 100 - 120 triệu đồng. So với trồng ngô hay lạc, thì hiệu quả cao hơn nhiều. Nhờ vậy, mà đời sống bà con trở nên ổn định hơn.

Vất vả mùa gặt, vui mùa vàng
Dù mang lại giá trị kinh tế cao nhưng việc thu hoạch kê lại rất cực nhọc. Toàn bộ công việc đều làm thủ công. Người dân phải dùng dao hoặc liềm cắt từng bông kê rồi bó lại mang về.
Lá và thân kê có nhiều lông cứng, dễ làm rát da. Vì vậy, khi đi gặt kê ai cũng phải mặc áo dài tay, đeo găng, quấn khăn kín mặt.

Chị Nguyễn Thị Bích ở thôn Khương Hà 2 cho biết, năm nay gia đình chị trồng hơn 2 sào kê. Dù thời tiết nắng nóng kéo dài nhưng không ảnh hưởng đến năng suất, cây kê vẫn cho thu nhập khá.
Sau khi thu hoạch, kê được phơi từ 2 đến 3 ngày dưới nắng lớn. Hạt kê vàng nhỏ, chắc mẩy sẽ được thương lái đến tận nơi thu mua với giá khoảng 27 - 32 nghìn đồng mỗi cân.
Với năng suất cao và mức giá khá cao, nên mỗi sào (sào Trung bộ, 500 m2) kê có thể thu về 5 - 6 triệu đồng/vụ. Đây là khoản thu đáng kể đối với bà con ở vùng cao Bố Trạch.

Kê sau khi cắt phải đem đập rồi sàng sảy nhiều lần mới lấy được hạt sạch. Dù vất vả, nhưng bán được giá, nên bà con ai cũng phấn khởi. Không chỉ mang lại thu nhập, những cánh đồng kê vàng còn mở ra hướng phát triển du lịch cho địa phương.

Phấn khởi khác, giữa màu xanh của núi rừng miền di sản Phong Nha - Kẻ Bàng, những ruộng kê vàng óng tạo nên một không gian độc đáo, một điểm nhấn hấp dẫn du khách.
Do vậy, những năm gần đây, vào mùa kê chín, nhiều du khách tìm đến ven sông Son để ngắm cảnh, chụp ảnh và trải nghiệm cuộc sống nông thôn.

Đây cũng là tiềm năng rất đáng để chính quyền địa phương nghiên cứu, xây dựng phương án phát triển du lịch trải nghiệm trên cánh đồng kê bên vùng di sản Phong Nha - Kẻ Bàng.
Nếu làm được điều này, người trồng kê ở Khương Hà sẽ có lợi ích kép, thu nhập chắc chắn được nâng lên cao.

