Đối thoại và nhận diện
Từ nỗi bất an đến chiếc bẫy mê tín: Nhận diện từ các hoạt động tôn giáo trái phép
Từ việc phát hiện 8 điểm sinh hoạt trái phép của “Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ” tại Quảng Trị, câu chuyện không chỉ dừng lại ở hoạt động lợi dụng tôn giáo, tín ngưỡng để lôi kéo, trục lợi, mà còn chỉ ra thực tế về những khoảng trống tâm lý của con người, trong đời sống hiện đại.
Có dấu hiệu lợi dụng hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng để chi phối tinh thần, trục lợi tài chính
Khoảng cuối tháng 4/2026, Công an tỉnh Quảng Trị phối hợp với các đơn vị chức năng phát hiện 8 điểm sinh hoạt trái phép của “Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ”, tại một số địa bàn. Nhóm này do Nguyễn Duy Cường, quê xã Phật Tích, tỉnh Bắc Ninh cầm đầu, trực tiếp điều hành hoạt động với khoảng 50 người tham gia.
Các thành viên của nhóm này thường tiếp cận người có hoàn cảnh khó khăn, có vấn đề về tâm lý, sức khỏe để lôi kéo tham gia.
Dù sử dụng Kinh Thánh làm nền tảng, tổ chức này có nhiều diễn giải khác biệt, không được các tổ chức Tin lành chính thống công nhận; đồng thời bộc lộ dấu hiệu lợi dụng hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng để chi phối tinh thần, trục lợi tài chính và làm suy giảm các giá trị văn hóa truyền thống.
Trên thực tế, cần nhận diện các nhóm sinh hoạt tôn giáo trái phép thường lôi kéo người dân bằng những thủ đoạn tinh vi. Trước hết, là nhắm vào những người đang gặp khó khăn về tài chính, sức khỏe, tâm lý hoặc thiếu điểm tựa tinh thần.
Họ thường được tiếp cận bằng lời hỏi han, chia sẻ, hứa hẹn chữa lành, cứu rỗi hoặc mang lại sự bình an, sau đó sử dụng tài liệu, video, lời giảng mang màu sắc thần bí để tạo niềm tin.
Khi người tham gia dần lệ thuộc, các nhóm này có thể gieo rắc nỗi sợ hãi về tai họa, sự trừng phạt, ngày tận thế. Nguy hiểm hơn là họ bị yêu cầu cắt đứt hoặc xem nhẹ quan hệ gia đình, từ bỏ phong tục truyền thống, đồng thời kêu gọi đóng góp tài chính dưới danh nghĩa “dâng hiến”.
Đây là những biểu hiện cần được nhận diện sớm, bởi đằng sau vỏ bọc tôn giáo có thể là sự thao túng tinh thần, lợi dụng niềm tin để trục lợi và gây ảnh hưởng tiêu cực đến cá nhân và đời sống cộng đồng.
Để niềm tin không bị lợi dụng
Bất cứ tôn giáo chân chính nào cũng không khuyến khích con người mê muội, lệ thuộc hay đánh mất lý trí. Với Phật giáo, tinh thần cốt lõi là tỉnh thức, trí tuệ, từ bi và tự mình chuyển hóa khổ đau.
Đức Phật dạy con người nhìn thẳng vào khổ đau để hiểu nguyên nhân của nó, chứ không chạy trốn khổ đau bằng sự sợ hãi hay niềm tin mù quáng.
Vì vậy, nếu một tổ chức dùng yếu tố tai họa, lời nguyền, sự trừng phạt để khống chế tinh thần tín đồ, thì đó không phải là con đường giải thoát, mà là một hình thức trói buộc tâm thức. Đó là mê tín dị đoan.
Trong đời sống hiện đại, con người tưởng như có nhiều điều kiện để sống đầy đủ và tiện nghi hơn, nhưng sự bất an lại ngày càng len lỏi âm thầm trong từng cá nhân.
Áp lực mưu sinh, cạnh tranh công việc, đổ vỡ các mối quan hệ, bệnh tật, cô đơn và sự bủa vây của thông tin trên mạng xã hội, khiến nhiều người rơi vào trạng thái hoang mang, mất phương hướng.
Khi không tìm được điểm tựa tinh thần vững chắc, họ dễ khao khát một lời giải thích đơn giản cho những khổ đau phức tạp của đời mình, dễ tin vào những lời hứa hẹn về chữa lành, cứu rỗi, bình an.
Chính khoảng trống tâm lý ấy có thể trở thành mảnh đất màu mỡ để các hình thức mê tín, cực đoan hoặc hoạt động tôn giáo trái phép len lỏi, lợi dụng niềm tin và nỗi sợ hãi của con người.
Niềm tin, tự nó không xấu. Trong nhiều hoàn cảnh, niềm tin giúp con người đứng dậy sau mất mát, biết sống thiện và tìm thấy ý nghĩa giữa những biến động của đời sống. Nhưng khi niềm tin bị lợi dụng để gieo rắc sợ hãi, cắt đứt con người khỏi gia đình, truyền thống và khả năng suy xét độc lập, nó không còn là điểm tựa tinh thần, mà trở thành một chiếc bẫy.
Bài học từ các hoạt động tôn giáo trái phép vì thế không chỉ nằm ở việc nhận diện và xử lý sai phạm, mà còn nhắc nhở ta phải quan tâm hơn đến sức khỏe tinh thần của chính mình và những người xung quanh.
Khi mỗi cá nhân hiểu mình, được lắng nghe, được nâng đỡ bằng tri thức, tình thân và những giá trị tôn giáo lành mạnh, mê tín sẽ không còn cơ hội len lỏi dưới bất cứ vỏ bọc nào.
