Công tác Dân tộc
Đưa văn hóa truyền thống gần gũi với học sinh
Hiện nay, nhiều trường học vùng cao ở Quảng Ninh đã chủ động đưa nội dung giáo dục văn hóa truyền thống vào hoạt động giảng dạy và bằng những trải nghiệm gần gũi, sinh động.
Đưa văn hóa truyền thống vào lớp học
Chiều thứ Sáu hằng tuần, khuôn viên Trường Tiểu học và THCS Tân Dân (xã Quảng La) lại rộn ràng tiếng cười nói của học sinh tham gia lớp học thêu hoa văn thổ cẩm và học chữ Dao Thanh Phán (nhóm địa phương thuộc dân tộc Dao).
Những nghệ nhân của Câu lạc bộ Bảo tồn văn hóa dân tộc Dao của xã trực tiếp hướng dẫn các em từng đường kim, mũi chỉ, cách tạo hình hoa văn truyền thống hay luyện từng nét chữ cổ của dân tộc mình.
Từng sợi chỉ đỏ được những học sinh lớp 6 chậm rãi, luồn qua nền vải chàm, dưới sự hướng dẫn kiên nhẫn của các nghệ nhân Dao Thanh Phán.
Từ những buổi học ấy, tình yêu với văn hóa truyền thống đang dần được vun đắp trong tâm hồn học sinh. Hiện lớp thêu hoa văn truyền thống của nhà trường có 34 học sinh tham gia, còn lớp học tiếng Dao duy trì thường xuyên với 66 em theo học.
Em Bàn Thị Mùi, học sinh lớp 7 của trường chia sẻ: “Trước đây, em không biết thêu trang phục truyền thống của dân tộc mình. Sau khi tham gia lớp học, giờ em đã thêu được nhiều họa tiết như con chim, hoa đồng tiền, cây thông. Em thấy tự hào hơn về văn hóa người Dao Thanh Phán”.
Không chỉ học kỹ năng, các em còn được hiểu thêm về ý nghĩa văn hóa ẩn sau từng họa tiết, từng nét chữ. Qua đó, bản sắc dân tộc không còn là điều xa vời trong sách vở, mà trở nên hết sức gần gũi, gắn bó với đời sống hằng ngày chính các em, người thân trong gia đình.
Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ Bảo tồn văn hóa dân tộc Dao Thanh Phán - Trịnh Thị Thương cho biết, thời gian đầu nhiều học sinh còn rụt rè, chưa thực sự hào hứng.
Tuy nhiên, sau thời gian tham gia, các em ngày càng chủ động, tích cực hơn trong các lớp học. Điều đó, cũng tạo động lực để các nghệ nhân tiếp tục đồng hành cùng nhà trường, trong hành trình giữ gìn văn hóa truyền thống.
Để học sinh trở thành “sứ giả” văn hóa
Không chỉ ở Quảng La, nhiều trường học vùng cao khác của Quảng Ninh, cũng đang tìm cách đưa văn hóa truyền thống đến gần hơn với học sinh.
Tại Trường Tiểu học và THCS Vô Ngại (xã Bình Liêu), những làn điệu then, tiếng đàn tính quen thuộc đã trở thành một phần trong các hoạt động ngoại khóa của học sinh.
Nhà trường thành lập các câu lạc bộ văn hóa dân gian, câu lạc bộ then Tày và mời các nghệ nhân địa phương trực tiếp đứng lớp truyền dạy.
Những giờ học đặc biệt ấy, không chỉ giúp học sinh biết hát then, chơi đàn tính mà còn góp phần bồi đắp tình yêu đối với văn hóa dân tộc mình.
Trong không gian đậm bản sắc, các em được nghe kể về nguồn gốc, ý nghĩa của từng làn điệu dân ca, từng nhạc cụ truyền thống.
Cô Vi Thị Thu - Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Vô Ngại, cho biết trường hiện có gần 730 học sinh, trong đó khoảng 97% là học sinh DTTS. Vì vậy, nhà trường luôn xác định bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống là nhiệm vụ song hành với công tác dạy học.
“Các câu lạc bộ văn hóa dân gian được duy trì thường xuyên đã góp phần ‘giữ lửa’ văn hóa truyền thống hiệu quả, giúp những giá trị tốt đẹp tiếp tục được trao truyền cho thế hệ trẻ”, cô Thu chia sẻ.
Giữa nhịp sống hiện đại, những lớp học nhỏ nơi vùng cao vẫn đều đặn vang lên tiếng đàn tính, tiếng đọc chữ Dao hay tiếng cười của học sinh bên khung thêu truyền thống.
Từ những điều giản dị ấy, những “mầm xanh” văn hóa dân tộc đang được âm thầm nuôi dưỡng và tiếp nối qua từng thế hệ.
