Công tác Dân tộc
Thái Nguyên “mở hàng” phân bổ nguồn lực thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia
Thái Nguyên dự kiến sẽ ban hành Nghị quyết quy định cơ chế phân cấp, phân bổ nguồn lực thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 – 2030 trong tuần đầu tháng 6, chính thức “mở hàng” gói đầu tư lớn cho vùng đồng bào DTTS của tỉnh.
Theo kế hoạch, ngày 5/6, HĐND tỉnh Thái Nguyên sẽ tổ chức kỳ họp thứ Ba (kỳ họp chuyên đề). Kỳ họp này sẽ thông qua 14 nghị quyết quan trọng để tỉnh thúc đẩy tăng trưởng hai con số năm 2026 và những năm tiếp theo.
Một trong những quyết nghị quan trọng sẽ được thông qua là Nghị quyết Quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách nhà nước thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn tỉnh (gọi tắt là Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2030).

Đề xuất hơn 3.624 tỷ đồng để thực hiện 667 dự án
Trong kế hoạch triển khai Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Thái Nguyên đặt mục tiêu đến năm 2030 có 95% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, khoảng 10% số xã đạt nông thôn mới hiện đại.
Tỉnh phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo vùng đồng bào DTTS và miền núi xuống dưới 10%. Đến năm 2030, vùng đồng bào DTTS và miền núi của tỉnh cơ bản không còn địa bàn đặc biệt khó khăn, thu nhập bình quân người dân nông thôn tăng từ 2,5 đến 3 lần so với năm 2020.
Đây là những chỉ tiêu khá cao, nhất là trong giảm nghèo vùng đồng bào DTTS. Hết năm 2025, toàn tỉnh có 687.099 hộ người DTTS thì vẫn còn 66.735 hộ nghèo và 48.963 hộ cận nghèo.
Xác định Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2030 là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS, tỉnh đề xuất tổng nhu cầu kinh phí thực hiện giai đoạn 2026 - 2030 là hơn 3.624 tỷ đồng, triển khai 677 dự án.
Theo đánh giá của UBND tỉnh Thái Nguyên, giai đoạn 2026 - 2030, việc phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi của tỉnh được xác định ở mức cao hơn, toàn diện hơn. Yêu cầu không chỉ giảm nghèo mà phải hướng tới phát triển bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển và nâng cao toàn diện chất lượng cuộc sống của người dân.
Tuy nhiên, nhiều mục tiêu khó như đất ở, đất sản xuất, sắp xếp ổn định dân cư, nước sinh hoạt,… vẫn tiếp tục là những thách thức lớn do thiếu quỹ đất, điều kiện địa hình phức tạp, nguồn lực đầu tư lớn...
Thái Nguyên vẫn tồn số vốn lớn chuyển nguồn chưa giải ngân
Để chuẩn bị cho giai đoạn đầu tư mới, Thái Nguyên cần giải quyết triệt để những tồn tại, vướng mắc trong thực hiện các chương trình, dự án đầu tư ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Hiện tỉnh vẫn còn lượng lớn vốn Chương trình MTQG 1719 từ các năm trước chuyển sang thực hiện năm 2026 chưa thể giải ngân.
Theo báo cáo của Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh, tổng nguồn vốn thực hiện Chương trình MTQG 1719 được kéo dài sang năm 2026 là hơn 326,4 tỷ đồng.
Tính đến ngày 26/5, toàn tỉnh mới giải ngân được hơn 35,6 tỷ đồng, đạt 10,92% kế hoạch. Trong đó vốn đầu tư đạt 12,9%, vốn sự nghiệp đạt 9,72%.
Đặc biệt, toàn tỉnh có 2/8 sở, ngành và 37/55 xã, phường chưa giải ngân khiến tỷ lệ chung của tỉnh đạt thấp.
Tại buổi làm việc với các sở, ngành, địa phương ngày 25/5, Phó Chủ tịch UBD tỉnh Nông Quang Nhất yêu cầu chủ đầu tư các dự án thuộc Chương trình MTQG 1719 phải đẩy nhanh tiên độ giải ngân.
Đối với các nguồn vốn không còn đối tượng hoặc nhiệm vụ chi, ông Nhất đề nghị các đơn vị cần rà soát, báo cáo đề xuất gửi Sở Tài chính, Sở Dân tộc và Tôn giáo trước ngày 10/6 để xem xét điều chuyển hoặc hoàn trả theo quy định.
Các nội dung liên quan đến hướng dẫn, thống nhất phương án triển khai giữa các sở, ngành phải hoàn thành trước ngày 20/6.
Các sở, ngành, địa phương tập trung xử lý ngay những khó khăn, vướng mắc; thực hiện nghiêm chế độ báo cáo tiến độ hằng tháng gửi về Sở Dân tộc và Tôn giáo để tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh theo dõi, chỉ đạo.
Nhận diện vướng mắc từ khâu phân bổ nguồn lực
Những vướng mắc trong thực hiện các chương trình, dự án đầu tư ở vùng đồng bào DTTS và miền núi là kinh nghiệm để Thái Nguyên triển khai hiệu quả trong giai đoạn 2026 – 2030.
Theo kế hoạch, tại kỳ họp thứ Ba ngày 5/6 tới đây, HĐND tỉnh sẽ thông qua Nghị quyết về quy định cơ chế phân cấp, phân bổ nguồn lực thực hiện Chương trình MTQG giai đoạn mới.
Để Nghị quyết bảo đảm khả thi và phù hợp với thực tiễn, Ban Dân tộc - HĐND tỉnh đã tổ chức nhiều đoàn khảo sát ở các sở ngành, địa phương, nắm bắt thực tế, phục vụ quá trình thẩm tra dự thảo Nghị quyết. Gần đây nhất (ngày 30/5), cơ quan này đã khảo sát tại xã Yên Trạch và xã Phượng Tiến.
Tại các xã, Ban Dân tộc - HĐND tỉnh đã nắm bắt thực trạng, khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân trong thực hiện các quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách nhà nước thực hiện Chương trình MTQG. Đây là cơ sở để cơ quan này tham mưu HĐND tỉnh có những điều chỉnh, bổ sung phù hợp trước khi ban hành Nghị quyết.
Với việc ban hành cơ chế phân cấp, phân bổ nguồn lực thực hiện Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2030 tài kỳ họp thứ Ba tới đây, Thái Nguyên là tỉnh đầu tiên “mở hàng” gói đầu tư lớn cho vùng đồng bào DTTS.
Ngoài ra, tỉnh Nghệ An cũng đang xây dựng dự thảo, lấy ý kiến góp ý của tổ chức, cá nhân góp ý quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách Trung ương và tỷ lệ vốn đối ứng ngân sách của địa phương thực hiện Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2030.
Giải ngân hơn 756 tỷ đồng vốn chuyển nguồn trước 31/12/2026
Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có văn bản gửi Bộ Tài chính về đề xuất phương án phân bổ kinh phí thường xuyên vốn ngân sách trung ương năm 2026 thực hiện Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2030.
Theo dự kiến phương án phân bổ thì kinh phí bố trí cho các bộ, ngành trung ương là 7.000 tỷ đồng (chiếm khoảng 23%); kinh phí phân bổ cho các tỉnh, thành phố là 23.000 tỷ đồng (chiếm khoảng 77%).
Riêng năm 2026, tổng kinh phí thường xuyên bố trí thực hiện Chương trình là 2.800 tỷ đồng. Trong đó khoảng 644 tỷ đồng bố trí cho các bộ, ngành Trung ương, 2.156 tỷ đồng phân bổ cho các địa phương để thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ của Chương trình.
Tuy nhiên, theo Báo cáo số 322/BC-BTC ngày 2/5/2026 của Bộ Tài chính, kinh phí thường xuyên năm 2025 (bao gồm cả kinh phí của các năm trước chuyển sang năm 2025) của 3 chương trình mục tiêu quốc gia được chuyển sang để tiếp tục thực hiện và giải ngân trong năm 2026 còn hơn 756 tỷ đồng. Số kinh phí này các bộ, ngành trung ương cần phải tập trung thực hiện và giải ngân hết trước ngày 31/12/2026.





