Khởi sắc bản làng

Khó khăn vẫn còn hiện hữu

Bản Suối Hộc (hay còn gọi là bản Hộc) nằm nép mình bên dòng sông Mã, nơi những hộ dân người Mông từ các dòng họ Giàng, Thào, Lầu, Sùng… về dựng bản từ những năm 1995. Hơn 30 năm trôi qua, từ vài chục nóc nhà ban đầu, nay bản có 60 hộ, với 338 nhân khẩu. Trong đó, gần một nửa số hộ theo đạo Thiên Chúa và Tin Lành, tạo nên đời sống văn hóa, tín ngưỡng khá đặc thù nơi vùng cao biên giới.

Trưởng bản Giàng A Xá cho biết, người dân nơi đây chủ yếu sống dựa vào sản xuất nông nghiệp với hơn 2 ha lúa nước, khoảng 70 ha sắn và đàn gia súc gần 200 con. Tuy nhiên, do điều kiện đất đai khô cằn, nhiều đá, năng suất cây trồng không cao nên thu nhập bấp bênh, đời sống còn nhiều khó khăn.

Điều khiến Suối Hộc trở nên cách trở nhất chính là giao thông. Từ bản ra trung tâm xã Trung Lý khoảng 10 km, nhưng vẫn còn 4 km đường đất gập ghềnh. Vào mùa mưa, con đường trở nên trơn trượt, lầy lội, việc đi lại gần như bị chia cắt. Nếu chọn đi đường sông, người dân phải vượt qua sông Mã rồi tiếp tục đi bộ thêm vài cây số đường đất mới tới được nơi giao thương.

Những năm gần đây, từ các chương trình mục tiêu quốc gia, Suối Hộc đã có nhiều đổi thay. Điện lưới quốc gia đã về bản, nhà văn hóa được xây dựng, một phần tuyến đường đã được cứng hóa. Đặc biệt, năm 2025, công trình nước sinh hoạt tập trung được đầu tư, giúp nhiều hộ dân có nước sạch sử dụng.

Những bể nước, téc nước đặt trước hiên nhà mang lại niềm vui cho bà con. Nhưng niềm vui ấy vẫn chưa trọn vẹn, bởi còn 9 hộ ở xa nguồn nước, việc lấy nước sinh hoạt vẫn là nỗi vất vả thường ngày.

Năm 2026, bản vẫn còn 30 hộ nghèo, số còn lại chủ yếu là cận nghèo. Những con số ấy cho thấy, dù đã có sự đầu tư, nhưng hành trình thoát nghèo của Suối Hộc vẫn còn rất dài.

Khát vọng đổi thay

Trong căn nhà nhỏ nằm chênh vênh nơi đầu dốc, gia đình anh Giàng A Thìn là một lát cắt chân thực về cuộc sống nơi đây. Gia đình anh có tới 11 nhân khẩu, trong đó có 4 người cháu mồ côi được anh cưu mang sau khi anh trai, em trai qua đời.

Một trong những đứa trẻ ấy là Giàng A Phành. Mồ côi cha từ nhỏ, mẹ đi bước nữa, Phành cùng các anh em sống nương tựa vào chú. Từ năm 2023, em được Đồn Biên phòng Trung Lý nhận làm con nuôi, chăm sóc, tạo điều kiện ăn học.

Ngôi nhà mới của gia đình được dựng lên nhờ sự hỗ trợ của các nhà hảo tâm. Đó không chỉ là mái ấm che mưa che nắng, mà còn là điểm tựa tinh thần để những đứa trẻ tiếp tục đến trường.

Nhưng phía sau mái nhà mới ấy, gánh nặng mưu sinh vẫn đè nặng lên vai người đàn ông dân tộc Mông. Cuộc sống của gia đình anh Thìn gắn với nương sắn, đàn bò và những khóm luồng trồng thêm.

Mỗi vụ thu khoảng vài chục tấn sắn, song giá cả bấp bênh, thu nhập không ổn định.

Anh Thìn chia sẻ, để nuôi một người con đang học cao đẳng, mỗi tháng cần khoảng 5 triệu đồng - một khoản tiền lớn đối với gia đình. Vì thế, cả nhà phải chắt chiu từng đồng, trông chờ vào mùa vụ và đàn gia súc.

Không chỉ gia đình anh Thìn, nhiều hộ dân trong bản cũng đang đối mặt với bài toán sinh kế. Cây sắn vẫn là nguồn thu chủ lực, nhưng giá trị thấp. Việc chuyển đổi sang các mô hình kinh tế mới như trồng luồng, phát triển chăn nuôi quy mô lớn vẫn còn hạn chế do thiếu vốn, thiếu kỹ thuật.

Theo ông Trần Văn Thắng - Chủ tịch UBND xã Trung Lý, Suối Hộc là một trong những bản khó khăn nhất của xã. Dù đã được đầu tư về hạ tầng thiết yếu, nhưng do địa hình dốc, giao thông cách trở nên việc phát triển sản xuất gặp nhiều trở ngại.

Chính quyền địa phương đang tiếp tục vận động bà con thay đổi tư duy sản xuất, phát triển chăn nuôi, trồng trọt phù hợp với điều kiện địa phương, đồng thời chú trọng đến việc học tập của con em. Hiện nay, bản đã có điểm trường mầm non, tiểu học, góp phần giúp trẻ em được đến lớp thuận lợi hơn.

Thế nhưng, phía sau những lớp học ấy là hình ảnh những thầy, cô giáo cắm bản, ngày ngày bám lớp trong điều kiện còn nhiều thiếu thốn. Đó cũng là một phần trong hành trình “gieo chữ” đầy gian nan nơi vùng cao.

Suối Hộc hôm nay đã có điện, có nước, có những mái nhà mới. Nhưng để thoát nghèo bền vững, nơi đây vẫn cần thêm những giải pháp đồng bộ, từ hạ tầng giao thông đến sinh kế lâu dài. Hơn hết, cần tiếp tục khơi dậy ý chí vươn lên của người dân, để chính họ trở thành chủ thể trong hành trình thoát nghèo.

Hành trình ấy chắc chắn còn nhiều gian nan. Nhưng với sự đồng hành của chính quyền, lực lượng Biên phòng và các tổ chức xã hội, Suối Hộc hoàn toàn có cơ sở để tin vào một ngày mai khởi sắc hơn.

Tạo điểm tựa sinh kế, mở lối thoát nghèo cho đồng bào DTTS

Phụ nữ DTTS tự tin thoát nghèo

Thay đổi nếp nghĩ, cách làm để thoát nghèo bền vững

Quỳnh Trâm