Sắc màu 54
Tiếp sức cho nghệ nhân trao truyền di sản văn hóa Ê Đê
Trong 3 ngày, từ 11 đến 13/6, Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức lớp tập huấn nâng cao và truyền dạy văn hóa phi vật thể của dân tộc Ê Đê.
Giữ di sản sống trong đời sống cộng đồng
Lớp tập huấn thu hút hơn 100 học viên là các nghệ nhân, nghệ nhân ưu tú đến từ nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.
Trong quá trình tập huấn, học viên sẽ được các chuyên gia văn hóa, nhà nghiên cứu và những nghệ nhân am hiểu sâu sắc văn hóa truyền thống dân tộc Ê Đê trực tiếp truyền dạy, hướng dẫn thực hành những loại hình di sản đặc sắc được ghi danh vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Cụ thể là di sản hát kể sử thi Ê Đê (Klei Khan), lời nói vần Ê Đê (Klei Duê) và hát đối đáp giao duyên (Ei Rei), kỹ năng sử dụng các nhạc cụ truyền thống trong diễn xướng dân gian…
Mỗi loại hình di sản không chỉ là một hình thức nghệ thuật mà còn chứa đựng kho tàng tri thức, lịch sử và ký ức cộng đồng được người Ê Đê lưu giữ qua nhiều thế hệ.
Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Trần Hồng Tiến, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk cho biết: Di sản văn hóa phi vật thể là tài sản vô giá được kết tinh từ lịch sử, tri thức dân gian, đời sống tinh thần và bản sắc văn hóa của mỗi cộng đồng dân tộc.
Đối với đồng bào Ê Đê, các loại hình văn học dân gian, diễn xướng dân gian và âm nhạc truyền thống không chỉ phản ánh chiều sâu văn hóa, mà còn thể hiện nhân sinh quan, tâm hồn và sức sống bền bỉ của cộng đồng qua nhiều thế hệ.
"Trong quá trình bảo tồn di sản, các nghệ nhân giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Họ chính là những người đang trực tiếp lưu giữ, thực hành và trao truyền các giá trị văn hóa truyền thống tại các buôn làng", ông Tiến nhấn mạnh.
Những năm qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể của đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh được triển khai với nhiều hoạt động thiết thực. Nhiều lễ hội truyền thống được phục dựng, không gian văn hóa cồng chiêng được duy trì, các câu lạc bộ văn hóa dân gian được thành lập và hoạt động thường xuyên.
Tuy nhiên, trước tác động của quá trình đô thị hóa, hội nhập và sự thay đổi nhanh chóng của đời sống hiện đại, không ít loại hình di sản đang đứng trước nguy cơ mai một.
Nhiều nghệ nhân nắm giữ di sản ngày càng ít, nhưng lực lượng kế cận còn mỏng. Không gian thực hành văn hóa truyền thống ở một số nơi dần thu hẹp mà lớp trẻ không mấy mặn mà.
Vì vậy, việc truyền dạy di sản ngay trong cộng đồng được xem là giải pháp quan trọng để những giá trị văn hóa tiếp tục hiện diện trong đời sống thường nhật.
Biến di sản thành nguồn lực phát triển du lịch
Lớp tập huấn lần này không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn văn hóa, mà còn hướng đến mục tiêu phát huy giá trị di sản phục vụ phát triển du lịch.
Theo các chuyên gia, những loại hình di sản như sử thi Ê Đê, hát đối đáp giao duyên hay nghệ thuật trình diễn nhạc cụ truyền thống đều là những sản phẩm văn hóa đặc sắc, có sức hấp dẫn đối với du khách khi đến với Đắk Lắk.
Nếu được bảo tồn đúng cách và khai thác hợp lý, đây sẽ là nguồn tài nguyên văn hóa quan trọng góp phần phát triển du lịch cộng đồng, tạo thêm sinh kế cho người dân địa phương.
Thông qua chương trình tập huấn, các nghệ nhân không chỉ được nâng cao kỹ năng thực hành, truyền dạy mà còn có thêm cơ hội kết nối, chia sẻ kinh nghiệm trong việc đưa các giá trị văn hóa truyền thống vào các hoạt động du lịch.
Qua đó, những câu sử thi, làn điệu dân ca hay tiếng nhạc cụ truyền thống sẽ không chỉ vang lên trong các dịp lễ hội mà còn trở thành cầu nối giúp du khách hiểu hơn về đời sống văn hóa của đồng bào Êđê.
