Bàn tròn chính sách
Lao động DTTS hưởng lợi gì từ kế hoạch đào tạo nông dân số?
Lao động người DTTS, lao động vùng khó khăn, biên giới, miền núi là nhóm được ưu tiên trong kế hoạch đào tạo lao động nông nghiệp giai đoạn 2026 - 2030.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu đến năm 2030 đào tạo nghề nông nghiệp cho trên 750.000 lao động nông thôn. Đây được xem là cơ hội lớn để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nông nghiệp, đặc biệt là lao động DTTS.
Đây cũng là nội dung đáng chú ý trong Kế hoạch đào tạo nâng cao chất lượng lao động ngành nông nghiệp, hình thành lực lượng nông dân số, nông dân chuyên nghiệp và đội ngũ quản trị hợp tác xã hiện đại giai đoạn 2026-2030, được Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành tại Quyết định 2060/QĐ-BNNMT ngày 1/6/2026.
Lao động DTTS trước cơ hội tiếp cận nông nghiệp số
Trong cơ cấu lao động hiện nay, vùng đồng bào DTTS và miền núi vẫn có tỷ lệ lao động làm việc trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp cao hơn nhiều so với mặt bằng chung cả nước.
Theo rà soát của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), ở khu vực miền núi phía Bắc, tỷ lệ lao động làm nghề nông chiếm đến 78,44%, chỉ có 6,26% tham gia vào các ngành nghề có chuyên môn kỹ thuật cao và trung bình.
Ở khu vực Bắc Trung bộ và duyên hải miền Trung, tỷ lệ tương ứng là 64,81% và 7,31%; Tây Nguyên là 76,33% và 5,93%. Hơn nữa, đại đa số lao động DTTS sinh sống ở khu vực nông thôn.
Sinh kế của lao động DTTS chủ yếu gắn với sản xuất nông nghiệp quy mô nhỏ, khả năng tiếp cận khoa học công nghệ chưa đồng đều. Đây là một trong những nguyên nhân khiến năng suất lao động và giá trị gia tăng trong sản xuất nông nghiệp ở nhiều địa phương còn thấp.
Điều này đòi hỏi một chính sách đột phá trong đào tạo nghề cho lao động DTTS. Nếu không sẽ có không ít lao động bị gạt ra khỏi quá trình phát triển chung, nhất là trong xu thế chuyển đổi số mạnh mẽ, gây áp lực cho mục tiêu giảm nghèo.
85% lao động áp dụng kỹ năng vào thực tiễn sản xuất
Theo mục tiêu đề ra, ngoài đào tạo nghề cho trên 750.000 lao động nông thôn, chương trình còn hướng tới đào tạo để hình thành nguồn nhân lực nông nghiệp số, bao gồm 450.000 lao động và 100.000 cán bộ quản trị, lao động trong các hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.
Sau đào tạo, trên 85% học viên áp dụng kiến thức, kỹ năng vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh; trên 70% tham gia liên kết sản xuất, chuỗi giá trị hoặc ứng dụng công nghệ số, đổi mới phương thức quản trị và tổ chức sản xuất.
Kế hoạch mới của Bộ Nông nghiệp và Môi trường được kỳ vọng sẽ tạo "cú hích" mới. Không chỉ tạo bước chuyển quan trọng trong việc nâng cao kỹ năng nghề mà việc đào tạo hướng tới hình thành lực lượng nông dân số sẽ giúp thay đổi tư duy sản xuất ở vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Ưu tiên vùng khó khăn, hướng tới nông dân số.
Trong kế hoạch nâng cao chất lượng lao động ngành nông nghiệp giai đoạn 2026 - 2030, điểm đáng chú ý là, người DTTS và lao động ở vùng đặc biệt khó khăn, vùng biên giới, hải đảo, địa bàn an toàn khu được xác định là nhóm ưu tiên trong quá trình triển khai.
Điều này cho thấy, sự quan tâm của Nhà nước đối với việc thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền. Đây cũng là cơ hội để người dân vùng sâu, vùng xa tiếp cận các chương trình đào tạo nghề chất lượng.
Không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức sản xuất, kế hoạch còn hướng đến xây dựng lực lượng nông dân số trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trong ngành nông nghiệp.
Thông qua các khóa đào tạo sơ cấp hoặc dưới 3 tháng, kết hợp giữa hình thức trực tiếp và trực tuyến, người lao động sẽ được tiếp cận các kỹ năng mới như ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, quản lý quy trình canh tác, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, tham gia các sàn thương mại điện tử và kết nối thị trường.
Bên cạnh lực lượng lao động trực tiếp sản xuất, kế hoạch cũng chú trọng đào tạo đội ngũ quản trị hợp tác xã hiện đại. Khi đội ngũ quản lý được nâng cao năng lực, các hợp tác xã ở vùng đồng bào DTTS và miền núi sẽ có điều kiện hoạt động hiệu quả hơn, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.
Với phạm vi triển khai trên toàn quốc, trong đó ưu tiên vùng đồng bào DTTS và miền núi, các địa bàn khó khăn, vùng nguyên liệu tập trung và khu vực sản xuất hàng hóa quy mô lớn, kế hoạch được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành lực lượng nông dân chuyên nghiệp, nông dân số trong tương lai.
Đây không chỉ là cơ hội nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nông nghiệp, mà còn là động lực quan trọng để cải thiện sinh kế, nâng cao thu nhập và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững ở vùng đồng bào DTTS và miền núi.
