Công tác Dân tộc
Tuyên truyền chính sách dân tộc, tôn giáo trong bối cảnh mới
Toàn cầu hóa, chuyển đổi số và sự bùng nổ của truyền thông đa nền tảng đang đặt công tác tuyên truyền nói chung và tuyên truyền về công tác dân tộc, tôn giáo nói riêng trước những yêu cầu mới.
Báo chí vững vàng trên mặt trận tư tưởng
Báo chí cách mạng Việt Nam không chỉ là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, mà còn là lực lượng xung kích trong định hướng dư luận xã hội, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Ngày 21/6/1925, Báo Thanh niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập ra số đầu tiên, đánh dấu sự ra đời của nền Báo chí cách mạng Việt Nam. Từ đó đến nay, báo chí cách mạng luôn đồng hành cùng những chặng đường phát triển của dân tộc, góp phần quan trọng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và xây dựng đất nước.
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Đối với những người viết báo chúng ta, cái bút là vũ khí sắc bén, bài báo là tờ hịch cách mạng”. Trong các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc, nhiều nhà báo đã vừa cầm bút, vừa cầm súng chiến đấu, anh dũng hy sinh trên mặt trận tư tưởng. Những lời dạy của Người đã trở thành kim chỉ nam cho nhiều thế hệ người làm báo Việt Nam.
Bước vào thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế, vai trò của báo chí tiếp tục được khẳng định trong một bối cảnh mới. Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng truyền thông mới đang làm thay đổi sâu sắc cách thức tiếp nhận và lan truyền thông tin trong xã hội.
Những biến đổi đó tạo ra nhiều cơ hội để báo chí mở rộng khả năng tiếp cận công chúng, nâng cao hiệu quả truyền thông. Tuy nhiên, đây cũng là thách thức lớn đòi hỏi các cơ quan báo chí phải đổi mới mạnh mẽ về tư duy, nội dung và phương thức hoạt động để thích ứng với môi trường truyền thông hiện đại.
Dù đối diện nhiều khó khăn, báo chí cách mạng vẫn đang phát huy vai trò quan trọng trong công tác tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; nâng cao dân trí; làm phong phú đời sống tinh thần của Nhân dân. Đặc biệt, đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo, báo chí là kênh thông tin quan trọng giúp người dân tiếp cận chính sách nhanh chóng, chính xác và kịp thời.
Đồng hành cùng đồng bào dân tộc và tôn giáo
Trong lĩnh vực dân tộc và tôn giáo, người làm báo thường phải đối mặt với những khó khăn đặc thù. Đây là lĩnh vực đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về văn hóa, phong tục, tập quán, tín ngưỡng và đời sống của từng cộng đồng dân cư.
Bên cạnh yêu cầu bám cơ sở, bám địa bàn, đồng hành cùng vùng khó, công tác dân tộc và tôn giáo còn là lĩnh vực nhạy cảm, dễ bị các thế lực thù địch lợi dụng để xuyên tạc, kích động và chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
.jpg)
Tuy nhiên, chính trong những điều kiện đó, vai trò của báo chí càng được khẳng định. Những người làm báo trong lĩnh vực dân tộc và tôn giáo đã không quản ngại khó khăn, bám bản, bám làng, phản ánh trung thực đời sống của đồng bào, đồng thời đưa chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đến với người dân.
Trong những năm qua, báo chí đã thực hiện hiệu quả nhiệm vụ tuyên truyền về công tác dân tộc và tôn giáo. Nhiều chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước, trong đó có các chương trình mục tiêu quốc gia, đã được truyền tải kịp thời đến người dân thông qua các cơ quan báo chí.
Báo chí cũng góp phần nâng cao dân trí, phổ biến kiến thức về giáo dục, y tế, pháp luật; tích cực đấu tranh với các hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan; phản bác những luận điệu xuyên tạc về vấn đề dân tộc và tôn giáo.
Một đóng góp quan trọng khác là việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Thông qua các tác phẩm báo chí, nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc đã được giới thiệu, quảng bá rộng rãi; nhiều tiếng nói, chữ viết, lễ hội, nghề thủ công truyền thống được tôn vinh và lan tỏa trong cộng đồng.
Bên cạnh đó, báo chí còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Những mô hình sản xuất hiệu quả, cách làm hay, sáng kiến mới trong phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới, du lịch cộng đồng hay khởi nghiệp đã được giới thiệu rộng rãi, tạo động lực để người dân học tập và làm theo.
Đồng thời, báo chí cũng là kênh phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân, góp phần giám sát việc thực hiện các chính sách dân tộc, tôn giáo và các chương trình hỗ trợ phát triển ở cơ sở.
Đổi mới để đáp ứng yêu cầu thời đại số
Những năm tới, công tác dân tộc và tôn giáo được dự báo tiếp tục chịu tác động mạnh mẽ của quá trình toàn cầu hóa và sự phát triển của truyền thông số.
Mạng xã hội và các nền tảng xuyên biên giới đang tạo ra môi trường truyền thông mở, đa chiều, nhưng cũng kéo theo nhiều hệ lụy. Tin giả, thông tin sai sự thật, các nội dung xấu độc và những luận điệu xuyên tạc về dân tộc, tôn giáo có thể lan truyền với tốc độ rất nhanh, tác động trực tiếp đến nhận thức và tâm lý xã hội.
Các thế lực thù địch tiếp tục lợi dụng những vấn đề nhạy cảm liên quan đến dân tộc, tín ngưỡng và tôn giáo để chống phá, kích động chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gây mất ổn định xã hội và làm suy giảm niềm tin của Nhân dân.
Trong bối cảnh đó, vai trò định hướng thông tin của báo chí càng trở nên quan trọng. Báo chí không chỉ thực hiện chức năng truyền tải thông tin mà còn phải chủ động tham gia đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, góp phần xây dựng môi trường thông tin lành mạnh, khách quan và trách nhiệm.
Để đáp ứng yêu cầu mới, báo chí cần tiếp tục đổi mới theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và đa nền tảng. Việc ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các phương thức truyền thông mới cần được đẩy mạnh nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền và mở rộng khả năng tiếp cận công chúng.
Đối với đội ngũ người làm báo trong lĩnh vực dân tộc và tôn giáo, yêu cầu đặt ra không chỉ là bản lĩnh chính trị vững vàng mà còn phải có kiến thức chuyên sâu về dân tộc học, tôn giáo học, văn hóa học và kỹ năng tác nghiệp trong môi trường số. Chỉ khi hiểu đúng, hiểu sâu về đối tượng tuyên truyền, người làm báo mới có thể tạo ra những tác phẩm có giá trị, sức thuyết phục và sức lan tỏa cao.
Dù bối cảnh có nhiều thay đổi, sứ mệnh của báo chí cách mạng Việt Nam vẫn không thay đổi. Mỗi dịp kỷ niệm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam là dịp để những người làm báo thêm tự hào về truyền thống vẻ vang của nghề, đồng thời nhận thức rõ hơn trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân.
Đối với những người làm báo trong lĩnh vực dân tộc và tôn giáo, trách nhiệm ấy càng lớn lao hơn khi phía trước vẫn còn nhiều vùng khó khăn, nhiều cộng đồng cần được tiếp thêm thông tin, tri thức và động lực phát triển. Sự đổi thay từng ngày của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi chính là nguồn động viên để những người làm báo tiếp tục dấn thân, sáng tạo và cống hiến, góp phần xây dựng một Việt Nam phát triển, thịnh vượng và hùng cường trong kỷ nguyên mới.
