Bản làng hôm nay
Con thuyền "bách hóa" di động đến bản sâu
Hàng chục năm nay, có một con thuyền lặng lẽ, đều đặn mỗi ngày, ngược sông Long Đại chở đầy nhu yếu phẩm đến với 2 bản biệt lập Hôi Rấy và Nước Đắng...
Những chuyến hàng ngược dòng vào bản
Như thường lệ, khi màn sương còn phủ kín bến sông Long Đại, bà Đàm Thị Thu, chủ nhân con thuyền đã chất xong những thùng hàng cuối cùng lên chiếc thuyền nhôm quen thuộc để mang đến hai bản Hôi Rấy và Nước Đắng, xã Trường Sơn, (Quảng Trị), nơi sinh sống của hơn 60 hộ đồng bào Bru Vân Kiều để bán; hoặc trao đổi hàng hóa.
Theo lời người dân chia sẻ, hàng chục năm qua, con thuyền nhỏ của bà Thu đã trở thành kênh thương mại nối liền cho hai bản biệt lập này. Đây là 2 bản nằm ở vùng thượng nguồn sông Long Đại, cũng là vùng sâu vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn của tỉnh Quảng Trị.
Hiện ở 2 bản này vẫn chưa có điện lưới quốc gia, chưa có sóng điện thoại. Đặc biệt, cả 2 bản Hôi Rẫy và Nước Đắng chưa có đường bộ thông ra trung tâm xã. Để vào được 2 bản này, đi đường thủy ngược dòng Long Đại là lối duy nhất.
Do vậy, việc mua nhu yếu phẩm của đồng bào Bru Vân Kiều bao năm qua, chỉ trông cậy vào chiếc thuyền bách hóa của bà Thu.
Khoang thuyền chật kín hàng như gạo, mắm muối, rau xanh, thịt cá đến xà phòng, dầu gội, thuốc cảm, dầu gió, pin đèn... Thứ gì bà con cần, bà Thu đều cố gắng mang theo, có cả đá lạnh, kem và những bịch trà sữa dành cho lũ trẻ vùng cao đang mong ngóng.
Con thuyền lướt giữa dòng Long Đại xanh thẳm. Hai bên là núi đá dựng đứng, rừng già nối tiếp rừng già. Có đoạn nước xoáy dưới chân ghềnh khiến chiếc thuyền rung lên dữ dội. Người phụ nữ gần 60 tuổi vẫn bình thản giữ tay lái, mũi thuyền vẫn hướng thẳng lên phía thượng nguồn.
Vừa lái con thuyền chòng chành ngược sông, bà Thu vừa kể: “Năm 1992, trong một lần theo chồng lên Trường Sơn mua mật ong, Tôi đã chứng kiến cuộc sống thiếu thốn của đồng bào Bru Vân Kiều ở Hôi Rấy và Nước Đắng. Về nhà, tôi bàn với chồng rồi quyết định mua thuyền chở hàng hóa lên đây bán”.
Có thuyền rồi, bà Thu tập lái, tập vượt thác ở sông Long Đại để đưa thuyền vào Hôi Rấy và Nước Đắng. Khi đã thành thạo lái thuyền, bà Thu bắt đầu mua hàng đưa lên thuyền ngược sông. Một chuyến đi rồi nhiều chuyến đi, một năm rồi ba mươi năm. "Cửa hàng tiện lợi" của bà Thu đã trở thành nhịp sống quen thuộc của đồng bào Bru Vân Kiều ở Hôi Rấy và Nước Đắng.
“Bách hóa” tình người
Theo chân bà Thu chòng chành ngược sông nhiều giờ đồng hồ, “Cửa hàng tiện lợi” cũng cập bến ở Hôi Rấy. Chỉ ít phút sau, một phiên chợ nhỏ hình thành bên mép nước. Người mua cá khô, người hỏi mua vào lít xăng... Trẻ nhỏ ríu rít cầm que kem, ánh mắt lấp lánh niềm vui giữa cái nắng đầu hè.
Không có tiếng mặc cả, người bán và người mua đều là những gương mặt thân quen. Có người chưa đủ tiền vẫn được lấy hàng trước, bà Thu chỉ nhẹ nhàng mở cuốn sổ nhỏ để ghi thêm một dòng nợ.
Phiên chợ diễn ra chóng vánh chừng 30 phút, bà Thu lại nổ máy đưa “Cửa hàng tiện lợi” của mình ngược vào Nước Đắng.
Dường như tiếng máy nổ từ thuyền bà Thu đã trở thành lời hẹn ước với người Bru Vân Kiều ở Nước Đắng. Chưa kịp áp sát mép sông, ông Hồ Văn Hòa, Trưởng bản Nước Đắng đã vội lên thuyền bà Thu.
Ông Hòa không mua hàng như nhiều người trong bản, ông chỉ muốn hỏi bà Thu về hai đứa cháu học nội trú dưới xuôi đã sắp về bản hay chưa. Biết các cháu đang học hè, ông Hòa lại tất tả mang mấy nải chuối chín gửi bà Thu đem xuống giúp.
Con thuyền hôm ấy không chỉ chở hàng hóa mà còn chở cả nỗi nhớ của ông giữa đại ngàn đến với các cháu đang học cái chữ ở dưới xuôi.
Chiều muộn, con thuyền lại chở bà Thu và xuôi dòng Long Đại. Tiếng máy nhỏ dần giữa núi rừng Trường Sơn mênh mang. Ngày mai và nhiều ngày sau nữa, bà Đàm Thị Thu lại tiếp tục hành trình quen thuộc.
Vẫn ngược dòng Long Đại, mang theo nhu yếu phẩm, tin tức từ miền xuôi và cả sự ấm áp của tình người đến với những bản làng còn cách trở!
