Bản làng hôm nay
Sắp xếp thôn, bản linh hoạt, phù hợp với địa bàn vùng DTTS và miền núi
Thực hiện Chỉ thị số 21/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về sắp xếp thôn, bản, tổ dân phố, hiện nay các địa phương đang khẩn trương xây dựng phương án, bảo đảm lộ trình. Trong đó việc sắp xếp ở địa bàn vùng DTTS và miền núi linh hoạt để phù hợp.
Xây dựng phương án sắp xếp phù hợp nhất
Là tỉnh miền núi có địa hình phức tạp, việc sắp xếp xóm, tổ dân phố được Tỉnh ủy Cao Bằng chỉ đạo thực hiện linh hoạt. Các địa phương căn cứ vào quy mô dân số, diện tích tự nhiên, truyền thống văn hóa và phong tục tập quán của đồng bào các DTTS để xây dựng phương án sắp xếp phù hợp nhất.
Như ở xã Hòa An - nơi hiện có 42 xóm, tổ dân phố với trên 4.480 hộ, hơn 19.950 nhân khẩu. Dự kiến, sau sắp xếp, xã còn 27 xóm. Trong đó 29 xóm sắp xếp thành 14 xóm; 13 xóm, tổ dân phố giữ nguyên phương án không sắp xếp.
Trả lời Báo Cao Bằng, Bí thư Đảng ủy xã Hòa An Đàm Thu Hằng cho biết, xã đã rà soát các nội dung sắp xếp theo tiêu chí, thực hiện lấy ý kiến người dân bước 1. Hầu hết người dân đều đồng thuận với chủ trương, phương án sắp xếp các xóm, tổ dân phố.
Xã Hòa An hiện còn 4 xóm không đủ tiêu chí 150 hộ dân. Các xóm này có đặc điểm là thuộc vùng núi cao, chủ yếu là người dân tộc Mông, Dao sinh sống, hoặc do địa hình biệt lập với các xóm liền kề. Sau khi lấy ý kiến, Bí thư Chi bộ, Trưởng xóm, người dân 4 xóm này đều mong muốn giữ lại xóm cũ, không sáp nhập vì thực hiện rất khó khăn…
“Thời gian tới, xã tiếp tục thực hiện đúng các quy định; cố gắng sau khi hoàn thành sắp xếp để tập trung cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm cuộc sống người dân được tốt hơn”, bà Hằng cho biết.
Tương tự, toàn tỉnh Gia Lai sẽ thực hiện sắp xếp từ 2.693 thôn, tổ dân phố xuống còn 1.400 đơn vị, giảm 1.293 đơn vị. Các xã, phường đã khẩn trương xây dựng đề án và đang tổ chức lấy ý kiến Nhân dân về sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố trên địa bàn.
Việc triển khai công khai, dân chủ cùng sự tham gia tích cực của người dân đang tạo sự đồng thuận từ cơ sở trước khi các đề án được hoàn thiện, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Theo chia sẻ của ông Phon (người dân làng Botgrek, xã KDang) trên Báo Gia Lai, phương án sáp nhập làng Hlang vào làng Botgrek và giữ tên gọi Botgrek nhận được sự đồng tình của đông đảo người dân. Bởi lẽ, hai cộng đồng dân cư có nhiều nét tương đồng về văn hóa và đời sống. Hai làng đều có trên 95% dân số là đồng bào Gia Rai, tương đồng về văn hóa, phong tục và điều kiện phát triển kinh tế.
Tuy nhiên, theo chia sẻ của một số người dân, khi sáp nhập, cần quan tâm đến việc giữ gìn các địa danh truyền thống, tên gọi gắn với lịch sử hình thành cộng đồng dân cư và bố trí địa điểm sinh hoạt cộng đồng phù hợp.
Đồng thuận tạo nên sự thành công
Đồng tình với một số ý kiến của người dân xung quanh chủ trương sáp nhập thôn, tổ dân phố song song với gìn giữ các địa danh truyền thống, văn hóa cộng đồng, PGs.Ts. Bùi Hoài Sơn - Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội khi phân tích trên Báo Đại Đoàn kết, cho rằng: Sáp nhập thôn, làng, tổ dân phố là yêu cầu của quản trị, nhưng không nên biến quá trình ấy thành sự xóa nhòa lịch sử.
"Tên làng, tên xóm, tên dòng họ, tên lễ hội, tên di tích, tên không gian sinh hoạt cộng đồng… đều là những dấu mốc văn hóa cần được lưu giữ. Có thể thay đổi cách tổ chức quản lý, nhưng không nên tùy tiện xóa bỏ những gì đã trở thành máu thịt trong tâm thức người dân", ông Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh.
Thực tế hiện nay cho thấy quy mô của nhiều thôn, tổ dân phố quá nhỏ lẻ khiến nguồn lực đầu tư bị phân tán dàn trải, chưa đáp ứng được khát vọng nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Do đó, việc sáp nhập chính là đòn bẩy thể chế nhằm tập hợp hiệu quả nguồn lực tài chính đất đai, cùng sức mạnh đoàn kết của cộng đồng dân cư để kiến tạo những giá trị công thiết thực. Từ đó, chính quyền cơ sở sẽ tập trung cao độ để phản ứng nhanh nhạy, quản trị trực tiếp để mang dịch vụ công đến gần dân nhất, nhanh nhất.
Hơn thế, thực hiện việc sáp nhập thôn, tổ dân phố, người dân sẽ là chủ thể thụ hưởng lớn nhất. Đầu tiên là không gian sinh hoạt cộng đồng được mở rộng. Thay vì những nhà văn hóa chật hẹp nguồn lực công sẽ được dồn lại để đầu tư những thiết chế văn hóa khang trang hiện đại phục vụ đời sống tinh thần.
Đặc biệt khi quy mô bộ máy tinh gọn, những người hoạt động không chuyên trách được tinh tuyển sẽ có đủ năng lực chuyên môn, ứng dụng công nghệ số để hỗ trợ người dân giải quyết thủ tục hành chính ngay tại cơ sở, tiết kiệm tối đa thời gian, chi phí đi lại cho Nhân dân.
Để một chủ trương đi vào thực tiễn, điều quan trọng nhất không phải là những con số trên đề án mà là sự đồng thuận của người dân. Chính vì vậy, nhiều địa phương đã lựa chọn cách làm dân chủ, công khai, lấy ý kiến rộng rãi và lắng nghe tâm tư của Nhân dân trước khi triển khai.
Từ đó, việc sắp xếp không chỉ nhận được sự ủng hộ mà còn mở ra kỳ vọng về một mô hình quản lý hiệu quả hơn trong giai đoạn phát triển mới. Yếu tố quyết định sự đồng thuận chính là thái độ thấu cảm, chân thành của cán bộ, tính công khai dân chủ trong quá trình hoạch định các chính sách.
Bộ Nội vụ cho biết, đến ngày 18/6, 34/34 địa phương đã hoàn thành phương án tổng thể sắp xếp thôn, tổ dân phố và đang tập trung triển khai các bước tiếp theo, bảo đảm đúng tiến độ theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ (dự kiến hoàn thành trước ngày 30/6/2026).
.jpg)
