Bản làng hôm nay
Làng bích họa đầu tiên của cả nước giờ ra sao?
Từng là điểm đến của đông đảo du khách, đến nay ở làng bích họa Tam Thanh đang xuống cấp, nhiều tranh vẽ bị bạc màu theo thời gian.
Làng bích họa Tam Thanh ở phường Quảng Phú, TP. Đà Nẵng (trước đây là xã Tam Thanh, TP. Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam) được hình thành từ năm 2016, trong khuôn khổ Dự án giao lưu mỹ thuật cộng đồng Việt Nam - Hàn Quốc.
Đây là một trong những dự án nghệ thuật cộng đồng đầu tiên tại Việt Nam, với sự tham gia của các họa sĩ đến từ Hàn Quốc cùng các nghệ sĩ, tình nguyện viên trong nước.
Từ một làng chài ven biển, Tam Thanh nhanh chóng trở thành điểm đến mới trên bản đồ du lịch Quảng Nam. Hình ảnh những bức tường đầy màu sắc lan tỏa mạnh mẽ trên mạng xã hội, thu hút đông đảo du khách đến tham quan, chụp ảnh và trải nghiệm.
Tuy nhiên, sau gần 1 thập kỷ tồn tại trong điều kiện ngoài trời, một số tác phẩm đã không còn giữ được vẻ đẹp ban đầu. Màu sơn phai nhạt, nhiều bức tranh xuất hiện dấu hiệu hư hỏng.
Ngay từ đầu làng, hình ảnh một ngôi nhà cũ với phần mái ngói đã vỡ vụn khiến bức tranh bạch tuộc trên tường trở nên nham nhở. Phía dưới, những chiếc thuyền thúng từng là điểm nhấn độc đáo nay nằm trơ trọi, lớp sơn nhiều nơi đã bong tróc.
Những chiếc thuyền thúng được tô vẽ tỉ mỉ ngày nào giờ chỉ còn lại những mảng màu loang lổ. Màu xanh trên những chiếc ghe dần bạc đi, phủ đầy bụi đất.
Bà Lê Thị Chiến, người dân thôn Hòa Trung, cho biết, trước đây khách du lịch đến Tam Thanh rất đông. Nhiều gia đình có thêm thu nhập nhờ lượng khách tìm về tham quan, trải nghiệm.
“Thời gian gần đây khách đến thưa thớt hơn, vì nhiều tranh đã cũ quá. Hồi trước đông lắm. Chúng tôi cũng mong những bức tranh được khôi phục lại điểm nhấn, thu hút du khách như trước”, bà Chiến chia sẻ.
Nỗ lực giữ thương hiệu làng bích họa đầu tiên
Đi dọc những tuyến đường từng là điểm Check-in nổi tiếng, không khó để bắt gặp những bức tranh đã phai màu, nhiều mảng tường xuất hiện vết nứt, rêu mốc. Hình ảnh cô gái trên bức tường hướng ra biển ở lối vào làng là một ví dụ.
.jpg)
Theo thời gian, màu sơn bị sờn cũ, nhiều mảng tường xuất hiện vết ố đen, rêu phủ khiến tác phẩm mất đi vẻ sinh động ban đầu.
Theo người dân địa phương, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này, là do các bức tranh được đặt trong không gian ngoài trời, theo thời gian nhiều năm sẽ bị bạc màu, hư hỏng.
Hơn nữa, khu vực Tam Thanh nằm gần cửa sông, cửa biển nên hơi nước mặn cùng gió biển khiến lớp sơn nhanh xuống cấp.
Trước thực trạng này, địa phương đang từng bước khôi phục, bổ sung thêm các tác phẩm mới nhằm duy trì sức hút của làng bích họa.
Dọc các tuyến đường nhỏ ở làng chài, một số bức tranh mới đang được hoàn thiện. Những mảng tường cũ được chỉnh trang, khoác lên diện mạo mới, tạo thêm điểm nhấn cho không gian du lịch cộng đồng.
Ông Nguyễn Văn Hiệu - Phó Chủ tịch UBND phường Quảng Phú, cho biết làng bích họa Tam Thanh được hình thành từ năm 2016 và đã trở thành thương hiệu du lịch cộng đồng của địa phương.
Trong những năm qua, chính quyền địa phương cũng triển khai thêm nhiều sản phẩm du lịch mới như con đường thuyền thúng do các họa sĩ cộng đồng thực hiện, góp phần làm phong phú không gian tham quan tại làng biển.
“UBND phường thường xuyên mời các họa sĩ từ Hà Nội, Đà Nẵng, giáo viên mỹ thuật tại các trường học tham gia bổ sung thêm các tác phẩm bích họa. Tuy nhiên, do thời tiết khắc nghiệt và thời gian kéo dài gần 10 năm, một số tranh tường đã xuống cấp”, ông Hiệu cho hay.
Theo lãnh đạo phường Quảng Phú, đối với những tác phẩm không còn khả năng phục hồi, địa phương sẽ tiến hành thay thế bằng các bức tranh mới. Riêng trong năm 2026, phường đã tổ chức vẽ mới và chỉnh sửa 12 bức họa.
Bên cạnh việc phục hồi các tác phẩm trực tiếp tại làng, địa phương cũng đang triển khai số hóa một số bức tranh bích họa nhằm quảng bá trên không gian mạng, mở rộng khả năng tiếp cận với du khách.
