Người giữ lửa
Mở từng phần mộ, tìm lại tên cho các liệt sĩ
Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, những ngày này, tỉnh Gia Lai đang khẩn trương hết sức để sớm tìm lại tên cho các anh.
Nâng niu từng mẫu hài cốt
Cả tuần nay, hàng chục cán bộ, chiến sĩ, dân quân và lực lượng chuyên môn có mặt từ sáng sớm tại Nghĩa trang Liệt sĩ Mỹ Thắng, thôn 8 Tây, xã Phù Mỹ Đông (Gia Lai).
Trong không gian lặng im, từng phần mộ được mở ra cẩn trọng. Mỗi nhát bay, mỗi lớp đất được gạt đi đều mang theo hy vọng tìm được những mẫu hài cốt đủ điều kiện giám định ADN, để một ngày nào đó, các anh có thể được gọi đúng tên mình và trở về với gia đình.
Sau khi khai quật, hài cốt được Đội K52 lấy mẫu, chuyển đến tổ y tế kiểm tra, bảo quản nghiêm ngặt trước khi bàn giao cho Ban Chỉ huy Quân sự xã.
Trung tá Phạm Hữu Lộc, Chính trị viên phó Ban Chỉ huy Quân sự xã Phù Mỹ Đông cho biết: Công việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin đã bắt đầu triển khai từ 25/6 đến nay.
Không chỉ đòi hỏi sự chính xác, công việc còn đối mặt với nhiều khó khăn bởi thời gian đã khiến nhiều phần hài cốt bị phân hủy hoặc xáo trộn vị trí.
Thiếu tá Trần Hoàng Nam, thành viên Đội K52, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai chia sẻ, mỗi nghĩa trang có điều kiện địa chất khác nhau, nên việc khai quật luôn có độ khó riêng.
“Có những trường hợp qua thời gian lâu, các bộ hài cốt đã bị phân hủy nhiều. Với những trường hợp đó, Đội K52 tiến hành mở rộng khu vực tìm kiếm. Có thể trong quá trình quy hoạch hoặc do lịch sử để lại thì mộ bị lệch. Anh em trong đơn vị cố gắng mở rộng, xác định tìm kỹ, không được để sót”, Thiếu tá Nam cho biết thêm.
Mặc dù thời tiết những ngày này oi bức, mồ hôi thấm ướt lưng áo nhưng các chiến sĩ rất kiên trì, mọi động tác đều nhẹ nhàng, tỉ mỉ không ai vội vàng. Cứ như thế, từng lớp đất mỏng gạt đi là những mảnh di vật, xương cốt liệt sĩ hiện ra trong sự xúc động và nâng niu của các thành viên đội K52 Gia Lai.
Cách khu vực khai quật vài chục mét là nơi các kỹ thuật viên thực hiện công đoạn lấy mẫu ADN theo quy trình nghiêm ngặt. Mỗi mẫu hài cốt đều được ghi nhận thông tin, chụp ảnh, đánh mã số, niêm phong và lưu trữ đầy đủ để phục vụ công tác giám định sau này.
Bác sĩ Dương Công Hoàng, kíp trưởng kíp lấy mẫu cho biết: Sau khi lấy mẫu xong, phần hài cốt còn lại sẽ giao cho đơn vị số hóa để đưa trở lại phần mộ. Còn đơn vị sẽ lưu giữ mẫu bảo đảm theo quy định để sau này bàn giao cho đơn vị tiếp nhận, chuyển đi giám định, định danh cho các bác".
Gần một nửa mẫu hài cốt đạt chuẩn giám định ADN
Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, phần lớn hài cốt liệt sĩ đã phân hủy, việc lấy mẫu giám định AND gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, các lực lượng tham gia Chiến dịch 500 ngày đêm đang nỗ lực hết mình để hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính các anh hùng liệt sĩ trong thời gian sớm nhất.
Đến ngày 30/6, toàn tỉnh Gia Lai đã lấy được 748 mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN; tỷ lệ mẫu đủ điều kiện giám định đạt khoảng 48%, tìm kiếm, quy tập được 10 hài cốt liệt sĩ.
Đại tá Phạm Văn Đạt, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai cho biết: Các lực lượng tham gia chiến dịch đang tiếp tục quyết tâm huy động mọi nguồn lực để hoàn thành mục tiêu đã đề ra, góp phần sớm xác định danh tính các liệt sĩ chưa biết tên, đáp ứng mong mỏi của thân nhân và hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ.
Theo kế hoạch thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm kéo dài đến ngày 30/4/2027, Quân khu 5 giao tỉnh Gia Lai tìm kiếm, quy tập 390 hài cốt liệt sĩ. Cùng với đó, sẽ lấy mẫu ADN đối với gần 12.000 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại các nghĩa trang trên địa bàn.
Bà Nguyễn Thị Thanh Lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Gia Lai cho hay: Việc triển khai hiệu quả chiến dịch không chỉ góp phần thực hiện chính sách đền ơn đáp nghĩa của Đảng và Nhà nước, mà còn đáp ứng nguyện vọng chính đáng của hàng nghìn gia đình đang mong mỏi tìm lại danh tính người thân đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
“Ngoài lấy mẫu ADN gửi đi xác định, chúng tôi tổ chức tìm kiếm thống kê toàn bộ thân nhân các liệt sĩ để làm đồng bộ tạo ra một ngân hàng ADN khi có đủ dữ liệu giúp khớp nối, tìm kiếm, xác định ADN liệt sĩ. Chúng tôi xác định làm cẩn trọng, chắc chắn, thực chất để có kết quả cao nhất, xác định được ADN liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ để sớm đưa liệt sĩ về với thân nhân của mình”, bà Nguyễn Thị Thanh Lịch nhấn mạnh.
Chặng đường phía trước vẫn còn nhiều khó khăn bởi dấu vết đã bị thời gian xoá nhoà. Nhưng với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, tin rằng những người lính năm xưa sẽ được gọi đúng tên mình, và đoàn tụ cùng gia đình.
