Người giữ lửa
Những "thủ lĩnh" không chức tước mà tiếng nói tựa ngàn cân
Ở vùng cao Đà Nẵng, Người có uy tín được ví như những "thủ lĩnh" của buôn làng. Bằng uy tín của mình, họ góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa, đưa chủ trương, chính sách đến gần hơn với đồng bào DTTS.
Giữ gìn bản sắc văn hóa nơi buôn làng
Trong những lễ hội truyền thống của đồng bào Gié Triêng ở xã Phước Chánh, ông Hồ Văn Chiêu - Người có uy tín thôn 3, luôn được bà con xem như "thủ lĩnh" của đội văn nghệ địa phương.
Không chỉ biểu diễn trong các dịp lễ hội, nhiều năm qua, ông Chiêu còn miệt mài truyền dạy cồng chiêng cho lớp trẻ, lặn lội đến nhiều bản làng để ghi chép, sưu tầm các nghi lễ, phong tục truyền thống của dân tộc mình.
Từ việc chỉnh chiêng, thực hiện các nghi lễ cúng truyền thống, đến làm những chiếc trống thủ công, ông đều say mê. Sự nhiệt huyết ấy không chỉ góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa địa phương, mà còn giúp ông trở thành chỗ dựa tinh thần của cộng đồng.
Bên cạnh vai trò gìn giữ bản sắc văn hóa, ông Hồ Văn Chiêu còn tích cực vận động người dân phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn minh và tham gia hòa giải các mâu thuẫn trong thôn.
"Khi Nhà nước hỗ trợ trâu, bò cho người dân, mình vận động bà con chăm sóc thật tốt để có sinh kế lâu dài. Trong làng có chuyện mâu thuẫn về nương rẫy hay việc gia đình thì mình đứng ra hòa giải để bà con hiểu nhau hơn", ông Chiêu chia sẻ.
Những "thủ lĩnh" nơi vùng cao
Cũng như ông Chiêu, nhiều Người có uy tín ở vùng cao Đà Nẵng không giữ chức vụ trong bộ máy chính quyền nhưng lại là những người đầu tiên được bà con tìm đến mỗi khi cần lời khuyên, cần hòa giải hay cần sự đồng thuận để triển khai các chủ trương, chính sách mới.
Tại thôn Prao, xã Đông Giang, già làng Zơ Râm Vui vẫn miệt mài với công việc của mình dù đã ngoài 70 tuổi. Mái tóc bạc trắng nhưng ông vẫn đều đặn đến từng hộ dân hướng dẫn cách làm ăn, động viên bà con phát triển kinh tế.
Mỗi khi địa phương cấp cây, con giống, ông không chỉ thông báo mà còn thường xuyên theo dõi, nhắc nhở người dân chăm sóc để tạo sinh kế bền vững.
"Tôi thường nói với bà con, có hai con bò rồi thì cố gắng nuôi thêm. Muốn thoát nghèo thì phải tích lũy dần dần", ông Vui tâm sự.
Điều khiến ông luôn trăn trở không chỉ là chuyện mưu sinh, mà còn là tương lai của con em trong bản. Trong các buổi họp dân, ông thường xuyên vận động các gia đình đưa trẻ đến trường, kiên trì tuyên truyền để hạn chế tình trạng tảo hôn, góp phần giúp các em có cơ hội học tập và thay đổi cuộc sống.
Ở thôn Tà Vạc, già Arất Blúc lại được bà con tin tưởng như một "chuyên gia" của những buổi hòa giải. Mỗi khi xảy ra mâu thuẫn, ông đều có mặt để lắng nghe, phân tích thấu tình đạt lý, giúp các bên hóa giải khúc mắc.
"Người trong làng sống với nhau lâu dài nên phải biết nhường nhịn, đoàn kết. Mình nói sao để bà con hiểu chứ không phải để thắng thua", già Blúc bộc bạch.
Không chỉ hòa giải, ông còn tích cực vận động người dân hiến đất làm đường, chung sức xây dựng nông thôn mới, giữ gìn vệ sinh môi trường và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Cơ Tu.
Đề xuất hỗ trợ hằng tháng cho Người có uy tín
Theo ông Đặng Tấn Phương - Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Đà Nẵng, hiện toàn thành phố có 276 Người có uy tín, phần lớn sinh sống tại vùng đồng bào DTTS.
"Vai trò của Người có uy tín, già làng rất quan trọng. Họ không chỉ là cầu nối đưa pháp luật đến với người dân mà còn là lực lượng góp sức trực tiếp vào sự phát triển của bản làng, nhất là ở vùng đồng bào DTTS", ông Phương nhấn mạnh.
Để tiếp tục phát huy vai trò của lực lượng này, ngoài việc thường xuyên mở các lớp tập huấn nâng cao công tác tuyên truyền, thăm hỏi, tặng quà nhân dịp lễ, Tết, Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Đà Nẵng đang tham mưu UBND thành phố ban hành thêm các chính sách hỗ trợ dành cho Người có uy tín.
"Trong đó, Sở đề xuất hỗ trợ hằng tháng, bổ sung chế độ bảo hiểm y tế và nâng mức quà tặng nhằm động viên những 'thủ lĩnh' của buôn làng tiếp tục phát huy vai trò, góp phần xây dựng vùng cao ngày càng phát triển, giàu bản sắc và bền vững", ông Đặng Tấn Phương cho biết.
