Tín ngưỡng tôn giáo
Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi): Tạo nền tảng để tôn giáo đồng hành cùng đất nước
Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) được Quốc hội khóa XVI thông qua, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo. Đồng thời, tạo điều kiện để các tổ chức tôn giáo phát huy vai trò trong đời sống xã hội, đồng hành cùng đất nước.
Trao đổi với VietNamNet, Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm - Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Đại biểu Quốc hội Đoàn đại biểu TP. Hà Nội chia sẻ góc nhìn từ thực tiễn hoạt động của Giáo hội.
Thưa Hòa thượng, nhìn lại chặng đường phát triển của đất nước, Hòa thượng đánh giá như thế nào về những thành tựu của Việt Nam trong việc bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo?
Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm: Tôi cho rằng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam ngày càng được bảo đảm đầy đủ hơn, không chỉ trên phương diện pháp luật mà cả trong thực tiễn đời sống.
Điều dễ nhận thấy là các tổ chức tôn giáo hiện nay có điều kiện thuận lợi để hoạt động, phát triển và đóng góp cho xã hội. Nhiều cơ sở thờ tự được tôn tạo, xây dựng; các hoạt động lễ hội, đào tạo chức sắc, xuất bản kinh sách, giao lưu quốc tế và từ thiện nhân đạo được tổ chức ngày càng phong phú, đáp ứng nhu cầu chính đáng của tín đồ.
Đối với Phật giáo, hàng nghìn ngôi chùa trên cả nước không chỉ là nơi sinh hoạt tâm linh, mà còn trở thành trung tâm giáo dục đạo đức, văn hóa và an sinh xã hội.
Quan trọng hơn, việc Nhà nước không ngừng hoàn thiện chính sách, pháp luật đã tạo môi trường ổn định, cởi mở để các tôn giáo phát huy những giá trị tốt đẹp. Điều đó giúp các chức sắc, chức việc, nhà tu hành và tín đồ ngày càng tin tưởng vào đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước, đồng thời nhận thức rõ trách nhiệm đồng hành cùng dân tộc.
Thực tế cho thấy, trong thiên tai, dịch bệnh, giảm nghèo, bảo vệ môi trường hay xây dựng nông thôn mới, các tổ chức tôn giáo luôn tích cực tham gia và nhận được sự phối hợp của chính quyền các cấp.
Đó là minh chứng sinh động cho mối quan hệ gắn bó giữa Nhà nước với các tôn giáo trên tinh thần tôn trọng, đồng hành và cùng hướng tới lợi ích chung của đất nước.
Từ thực tiễn hoạt động của Giáo hội, Hòa thượng đánh giá như thế nào về những điểm mới của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi)?
Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm: Tôi thấy rằng Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) năm 2026 có ý nghĩa rất quan trọng, không chỉ đối với các tổ chức tôn giáo mà còn đối với đông đảo tín đồ, trong đó có tăng ni, phật tử của Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
Điểm nổi bật của Luật lần này là tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý theo hướng minh bạch, đồng bộ và phù hợp hơn với thực tiễn đời sống tôn giáo đang ngày càng phát triển.
Đối với các cơ sở tự viện, việc đơn giản hóa một số thủ tục hành chính và làm rõ thẩm quyền giải quyết các vấn đề liên quan đến hoạt động tôn giáo sẽ giúp các chùa, tự viện chủ động hơn trong việc tổ chức lễ hội, các khóa tu, hoạt động giáo dục Phật giáo, từ thiện xã hội cũng như các hoạt động giao lưu quốc tế.
Có thể lấy ví dụ từ các khóa tu mùa Hè dành cho thanh thiếu niên do nhiều chùa trên cả nước tổ chức hằng năm. Đây là hoạt động mang ý nghĩa giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống cho giới trẻ và nhận được sự quan tâm rất lớn của xã hội.
Những năm gần đây, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, tổ chức thuyết giảng trực tuyến, truyền tải các khóa tu, đại lễ Phật giáo trên môi trường số, đáp ứng nhu cầu tu học của phật tử.
Việc bổ sung các quy định phù hợp với chuyển đổi số sẽ tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn, giúp hoạt động này phát triển trong bối cảnh mới.
Tôi cho rằng việc hoàn thiện hành lang pháp lý trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo không chỉ phục vụ công tác quản lý nhà nước mà còn tạo điều kiện để các tôn giáo phát huy tốt hơn những giá trị đạo đức, văn hóa và nhân văn của mình.
Đối với Phật giáo Việt Nam, đó cũng là cơ sở quan trọng để Giáo hội tiếp tục đồng hành cùng dân tộc, tích cực tham gia các hoạt động an sinh xã hội, giáo dục đạo đức, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc và đóng góp vào sự phát triển bền vững của đất nước.
Các hoạt động từ thiện, nhân đạo luôn là điểm nổi bật của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Theo Hòa thượng, Luật sửa đổi sẽ tạo thuận lợi như thế nào cho lĩnh vực này?
Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm: Nhiều năm qua, Giáo hội và tăng ni, phật tử đã tích cực tham gia hỗ trợ người nghèo, cứu trợ thiên tai, xây nhà tình thương, trao học bổng, khám chữa bệnh, chăm sóc trẻ mồ côi, người già neo đơn...
Tôi cho rằng, việc Luật bổ sung các quy định nhằm tạo hành lang pháp lý minh bạch cho các hoạt động này là rất cần thiết. Khi có cơ sở pháp lý đầy đủ, các chương trình sẽ được tổ chức bài bản, đúng pháp luật, công khai và minh bạch hơn.
Đồng thời, Luật cũng giúp xác định rõ trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa Giáo hội, chính quyền, mặt trận tổ quốc và các tổ chức liên quan. Điều này sẽ hạn chế sự chồng chéo, giúp nguồn lực xã hội được huy động và sử dụng hiệu quả hơn.
Quan trọng hơn, khi pháp luật quy định rõ ràng, phật tử, doanh nghiệp, nhà hảo tâm sẽ yên tâm hơn khi đóng góp cho các hoạt động thiện nguyện. Nhờ đó, nguồn lực xã hội sẽ được mở rộng, tạo điều kiện để các chương trình an sinh phát triển theo hướng chuyên nghiệp, bền vững và có chiều sâu.
Hòa thượng kỳ vọng gì trong quá trình triển khai Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) thời gian tới?
Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm: Trong thực tế, mỗi địa phương đều có những điều kiện khác nhau. Vì vậy, tôi mong muốn việc triển khai Luật sẽ tiếp tục được thực hiện trên tinh thần thống nhất, vừa bảo đảm đúng quy định của pháp luật, vừa phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Điều mà các tổ chức tôn giáo luôn mong muốn trước hết là sự đối thoại, lắng nghe và phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước với các tổ chức tôn giáo. Khi có sự chia sẻ thường xuyên, thì những khó khăn phát sinh sẽ được tháo gỡ kịp thời và niềm tin cũng được củng cố.
Đồng thời, việc đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ sẽ góp phần tạo môi trường thuận lợi, minh bạch trong quản lý và hoạt động tôn giáo.
Tôi tin rằng, với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước cùng tinh thần đồng hành, phụng sự của các tổ chức tôn giáo, trong đó có Giáo hội Phật giáo Việt Nam, những giá trị nhân văn của tôn giáo sẽ tiếp tục được phát huy, đóng góp tích cực vào xây dựng một xã hội hòa hợp, nhân ái và phát triển bền vững.
Trân trọng cảm ơn Hòa thượng!
