Tín ngưỡng tôn giáo
Tiếng chuông neo giữ lòng người giữa Trường Sa
Những ngôi chùa tại Đặc khu Trường Sa không chỉ là nơi tôn nghiêm thờ tự chư Phật, mà còn là điểm tựa tinh thần vững chãi, nơi neo đậu tâm hồn giữa trùng khơi.
Lời tòa soạn
Giữa muôn trùng sóng gió Trường Sa, những mái chùa cong vút không chỉ là chốn thiền môn thanh tịnh, mà từ lâu đã trở thành những “cột mốc tâm linh”, góp phần khẳng định chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.
Tuyến bài của VietNamNet đưa độc giả bước vào một hải trình đầy xúc động: Từ sự bình yên trong tâm hồn của những người lính đảo, ngư dân, đến những hy sinh thầm lặng để gìn giữ hình hài đất nước nơi đầu sóng ngọn gió. Qua đó, cảm nhận sâu sắc hơn tinh thần “hộ quốc an dân” của Phật giáo Việt Nam, nơi tiếng chuông chùa giữa biển khơi vẫn ngân vang thông điệp về hòa bình và niềm tin bất diệt.
Thế “kiềng ba chân” vững chãi giữa Giáo hội Phật giáo Việt Nam, lực lượng quân đội và nhân dân trên các đảo đã cùng chung tay chăm sóc, gìn giữ những ngôi chùa nơi tiền tiêu Tổ quốc, biến nơi đây thành những pháo đài tâm linh giữa trùng khơi.
Đoàn công tác số 19 của chúng tôi bắt đầu hành trình thăm các ngôi chùa tại Đặc khu Trường Sa vào những ngày tháng 7 linh thiêng. Chuyến đi mang theo những trái tim rưng rưng xúc động từ đất liền, vượt qua những cơn say sóng dữ dội, để rồi khi đặt chân lên đảo, mọi mệt mỏi dường như tan biến, nhường chỗ cho nhịp đập thiêng liêng của tình yêu quê hương, đất nước.
Ngay khi con tàu KN 491 vang lên hồi còi dài báo hiệu chuẩn bị cập bến, chờ đón chúng tôi không chỉ là vị mặn mòi của gió biển, mà còn là một thanh âm lay động tâm can: Tiếng chuông chùa ngân vang giữa biển khơi bao la, át cả tiếng sóng gầm gào vỗ vào những bờ kè.
Bước chân lên đảo, một không gian tâm linh thanh tịnh mở ra trước mắt. Nổi bật trên nền trời xanh biếc là hình ảnh ngôi chùa uy nghi với mái ngói cong vút, vươn mình giữa sóng gió, bão bùng. Bên cạnh mái chùa, lá cờ Tổ quốc đỏ thắm kiêu hãnh tung bay như lời thề son sắt giữ biển, giữ trời.
Càng xúc động hơn khi bước vào chánh điện, những pho tượng Phật hiền hòa, uy nghi được bài trí trang trọng, đồng loạt hướng ánh nhìn từ bi về phía Thủ đô Hà Nội - trái tim của cả nước.
Trong dòng cảm xúc trào dâng, Thượng tọa Thích Thanh Phú - Ủy viên Thường trực Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Ninh Bình, Trưởng Ban Thông tin Truyền thông Phật giáo tỉnh Ninh Bình, Trụ trì chùa Quang Sơn, chia sẻ:
“Nhìn thấy hình ảnh ngôi chùa vút cao giữa vùng trời biển bao la, hồn thiêng sông núi như bừng thức. Nơi đó không chỉ là chốn để bà con ngư dân, cán bộ, chiến sĩ hướng về cầu nguyện bình an, mà còn là biểu tượng bất diệt về chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc Việt Nam”.
Thắp nén tâm hương giữa trùng khơi mây trắng, Thượng tọa bày tỏ niềm tôn kính và sự trân trọng sâu sắc trước hạnh nguyện cao cả của những người lính hải quân, của bà con ngư dân. Ý chí kiên cường bám biển, bám đảo, giữ vững độc lập và toàn vẹn lãnh thổ, dưới góc nhìn của đạo Phật, chính là tinh thần Bồ-tát đạo nhập thế đầy dũng mãnh và bi mẫn.
Khoảng lặng bình yên dưới mái chùa
Sinh năm 2006, Hạ sĩ Nguyễn Trường Thi (quê Ninh Bình) đã gác lại những hoài bão riêng để khoác lên mình màu xanh áo lính đầy tự hào.
Bắt đầu nhận nhiệm vụ từ tháng 7 năm ngoái, Thi trải qua một năm rèn luyện giữa biển trời Trường Sa. Khác với những hình dung ban đầu về một hòn đảo chỉ có nắng gắt, gió mặn và những khắc nghiệt bủa vây, người lính trẻ may mắn tìm thấy cho mình một chốn neo đậu bình yên về tinh thần.
Những tháng ngày trên đảo dần trôi qua, thử thách lớn nhất với những chàng lính tuổi đời còn rất trẻ như Thi có lẽ là nỗi nhớ nhà da diết. Dịp Tết Nguyên đán đầu tiên xa quê, không có bóng dáng mẹ cha bên cạnh, người lính trẻ không cảm thấy đơn độc. Sau những giờ phút quây quần cùng đồng đội, Thi lại lặng lẽ lên chùa thắp một nén nhang trầm.
“Đến chùa thấy như đang ở quê”, Thi rưng rưng.
Chàng lính trẻ bồi hồi nhớ về tuổi thơ nơi quê nhà, những ngày thường theo mẹ đi chùa lễ Phật, cùng gia đình thưởng thức những bữa cơm chay mộc mạc, thanh tịnh. Chính mạch nguồn thiện lương, hướng Phật ấy đã nuôi dưỡng tâm hồn cậu trưởng thành, tiếp thêm sức mạnh để vượt qua những con sóng bạc đầu, vươn mình ra đảo xa.
Tranh thủ những giờ phút nghỉ ngơi, Thi thường đến chùa vãn cảnh, trò chuyện cùng thầy trụ trì. Người lính trẻ cảm nhận rõ sự thay đổi trong chính mình: Bình tĩnh hơn, trưởng thành hơn sau những tháng ngày rèn luyện nơi đầu sóng.
Nỗi nhớ nhà của những người lính đảo không ồn ào, cũng không dữ dội như những con sóng ngoài khơi, mà thường lặng sâu bên trong, âm ỉ và cồn cào qua những đêm gác vắng hay những ngày lễ, Tết, Vu Lan.
Thượng úy Tạ Hồng Phú chia sẻ, hành trang anh mang theo ra đảo Trường Sa không chỉ có ba lô quân tư trang và ý chí sắt đá của người lính, mà còn có cả nếp sống văn hóa, tín ngưỡng được vun đắp từ gia đình.
Ở quê nhà, cứ đến ngày Rằm hay mùng Một hằng tháng, các thành viên trong gia đình anh lại cùng nhau lên chùa thắp nén nhang thơm, cầu mong bình an. Ra đến Trường Sa, nếp sống ấy vẫn được anh nâng niu, gìn giữ như một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần.
Khi hệ thống các công trình tâm linh trên quần đảo được tu bổ khang trang, Thượng úy Phú lại tìm thấy một không gian thân quen để gửi gắm tâm hồn.
“Khi bước chân qua cổng chùa, không gian tĩnh lặng và tiếng chuông ngân vang hiện hữu quen thuộc y như trong đất liền”, Thượng úy Phú xúc động.
Anh thường xuống chùa, ngồi lại trò chuyện cùng các sư thầy. Giữa không gian từ bi, thanh tịnh, những câu chuyện về Tứ Diệu Đế, Bát Chánh Đạo, về con đường buông bỏ muộn phiền được thầy nhẹ nhàng giảng giải.
“Nghe thầy chia sẻ xong, tôi thấy tâm hồn rất thanh tịnh, cảm giác như bao gánh nặng, âu lo trong lòng mình đã được cởi bỏ phần nào”, Thượng úy Phú rạng rỡ tâm sự.
Gặp gỡ anh Nguyễn Tiên, người con sinh ra ở Gia Lai, đã dành nửa đời gắn bó với biển cả qua những chuyến vươn khơi dài ngày, càng cảm nhận rõ hơn giá trị của tiếng chuông chùa giữa trùng khơi.
Hằng ngày, anh Tiên phải đối diện với biết bao sóng dữ, những cơn cuồng phong hay những đợt biển động bất thường. Giữa sự bao la, dữ dội của đại dương, con người bỗng trở nên vô cùng nhỏ bé. Vì vậy, với những ngư dân, bên cạnh kinh nghiệm đi biển được truyền lại qua nhiều thế hệ, điểm tựa tâm linh luôn là điều thiêng liêng và quý giá.
Mỗi chuyến tàu rẽ sóng ra khơi, đi ngang qua các hòn đảo, nhìn thấy bóng dáng những ngôi chùa uy nghi mà gần gũi hiện lên giữa biển trời, lòng anh Tiên lại dâng lên một cảm giác bình an khó tả.
Có những lúc tàu chạy ngoài khơi xa, không thể cập bến, anh chỉ biết đứng trên boong tàu, hướng ánh mắt về phía đảo, chắp tay thành tâm vái vọng. Cũng có những lần tàu được vào âu tàu tránh trú nhờ sự hỗ trợ của các chiến sĩ hải quân, anh có cơ hội đặt chân lên chùa để thắp một nén nhang. Đứng trước Phật đài, anh lặng lẽ cầu mong bản thân và những người bạn thuyền có những chuyến ra khơi thuận buồm xuôi gió.
Anh Tiên tâm sự, giữa muôn trùng khơi xa, bên cạnh tiếng gầm gào của những con sóng dữ còn có một âm thanh thân quen có thể xoa dịu mọi giông bão: tiếng chuông chùa ngân vang.
Những lúc mệt mỏi nằm nghỉ trên tàu, nghe tiếng chuông vọng lại từ xa, anh nhắm mắt cảm nhận sự bình yên kỳ lạ. Bao lo toan, nhọc nhằn của cuộc mưu sinh dường như cũng theo đó mà tan biến.
Không chỉ với ngư dân, anh Nguyễn Thành Long - cư dân trên đảo Đá Tây A - cũng chia sẻ: “Con tôi sinh ra trên đảo cũng theo bố mẹ đi lễ”.
Câu nói giản dị ấy chứa đựng sự tiếp nối thiêng liêng của các thế hệ tương lai. Những đứa trẻ sinh ra giữa muôn trùng sóng vỗ, hít thở gió biển, lắng nghe tiếng chuông chùa từ thuở lọt lòng, đang được nuôi dưỡng tâm hồn bằng cội nguồn văn hóa bền vững của dân tộc.
Tâm nguyện của bậc chân tu nơi tiền tiêu Tổ quốc
Sức sống của những mái chùa trên quần đảo Trường Sa không thể thiếu bóng dáng của những bậc chân tu ngày đêm gieo mầm thiện lành, lan tỏa sự bình an giữa biển trời Tổ quốc.
Điển hình là Đại đức Thích Quy Nghĩa (sinh năm 1983), thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Khánh Hòa, người đã tình nguyện nhận nhiệm vụ trụ trì chùa Trường Sa Đông và gắn bó với hòn đảo thiêng suốt 5 năm qua.
Tu tập ở đất liền vốn đã không dễ dàng, nhưng tu tập giữa Trường Sa lại càng là một thử thách lớn khi người tu sĩ phải tự mình duy trì thời khóa kinh kệ giữa thiên nhiên khắc nghiệt.
Gió giật, mưa chan, hơi muối mặn chát của biển cả khiến việc gieo trồng một mầm xanh, chăm sóc cây cối hay duy trì công việc quét dọn mỗi ngày đều trở nên nhọc nhằn hơn gấp bội.
Nhưng điều giữ chân vị tu sĩ ấy ở lại với biển đảo suốt thời gian dài lại xuất phát từ triết lý sâu xa của nhà Phật: “Thiểu dục tri túc” (ít muốn và biết đủ).
Khi con người không chạy theo những điều xa hoa, biết trân trọng những gì đang có, thì những giông gió bên ngoài cũng dường như lắng lại sau cánh cửa thiền môn. Đại đức ví von, niềm tin và sự tu tập nơi biển đảo cũng giống như đóa hoa sen vươn lên giữa muôn trùng sóng mặn: dù sống trong môi trường khắc nghiệt vẫn giữ được vẻ thanh tịnh, tỏa hương.
Đại đức Thích Quy Nghĩa chia sẻ, giữa mênh mông sóng nước, ngôi chùa không chỉ là nơi sinh hoạt tâm linh, nơi người dân và cán bộ, chiến sĩ tìm về sự bình an, mà còn là điểm tựa vững chãi cho tâm hồn.
Bài 2: Những mái chùa nơi đầu sóng - Cột mốc tâm linh khẳng định chủ quyền
