Tin tức - Sự kiện

Tin tức - Sự kiện

Phát hiện quần thể lò nung 1.800 năm tuổi của người Chăm ở Quảng Ngãi

Lê Phương 22/07/2026 16:11

Các nhà khảo cổ học vừa phát hiện quần thể lò nung của người Chăm có niên đại khoảng thế kỷ II - III sau Công nguyên, cách đây gần 1.800 năm, tại khu vực di tích thành cổ Châu Sa, xã Tịnh Khê, tỉnh Quảng Ngãi.

Thành cổ Châu Sa nằm bên bờ Bắc sông Trà Khúc, trải rộng trên địa bàn xã Tịnh Khê và phường Trương Quang Trọng, tỉnh Quảng Ngãi.

Đây là một trong những thành đất cổ quy mô lớn của văn hóa Chăm ở miền Trung, được xây dựng trước thế kỷ X với hai vòng thành nội và ngoại, kết nối tuyến giao thương đường thủy từ sông Trà Khúc ra cửa biển, đồng thời giữ vai trò quan trọng về phòng thủ.

Lò nung
Một lò nung được các nhà khảo cổ phát hiện tại khu vực thành cổ Châu Sa. Ảnh M.H

Di tích thành cổ Châu Sa được xếp hạng Di tích quốc gia từ năm 1994. Tuy nhiên, đến nay nhiều khu vực trong phạm vi thành cổ vẫn đang được người dân sử dụng để sản xuất nông nghiệp, đặt ra yêu cầu tăng cường công tác bảo tồn và phát huy giá trị của di tích.

Trong quá trình khai quật khẩn cấp khu vực nội thành di tích thành cổ Châu Sa, các nhà khảo cổ đã phát hiện quần thể lò nung của người Chăm có niên đại khoảng thế kỷ II - III sau Công nguyên, cách đây gần 1.800 năm.

Lò nung 2
Các nhà khảo cổ đang khai quật một lò nung. Ảnh: M.H

Sau hơn 1 tháng khai quật, đoàn khảo cổ xác định có 3 lò nung, đều có dạng hình bầu, dài khoảng 3,5m, rộng khoảng 1m. Theo nhận định ban đầu, đây là quần thể lò nung ngói của người Chăm, góp phần làm rõ kỹ thuật sản xuất vật liệu xây dựng phục vụ quá trình hình thành và phát triển của thành cổ Châu Sa.

Bên cạnh loại lò có thành dày trên 20 cm, các nhà khảo cổ còn ghi nhận một loại lò có thành mỏng chỉ khoảng 4,2 cm nhưng vẫn đảm bảo khả năng chịu nhiệt, cho thấy kỹ thuật xây dựng lò nung của cư dân xưa đạt trình độ cao.

Lò nung 1
Tiến sĩ Đoàn Ngọc Khôi - Phó Giám đốc Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi, tại hiện trường khai quật. Ảnh M.H

Tiến sĩ Đoàn Ngọc Khôi - Phó Giám đốc Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi, cho biết: Việc phát hiện quần thể lò nung là mắt xích quan trọng trong quá trình nghiên cứu, giải mã những giá trị lịch sử, văn hóa của di tích thành cổ Châu Sa, đồng thời cung cấp nhiều tư liệu mới cho công tác khảo cổ.

Đoàn khảo cổ đã lấy các mẫu than, gốm và ngói tại khu vực lò nung cũng như bãi thải để phân tích bằng các phương pháp khoa học hiện đại. Kết quả phân tích sẽ giúp xác định chính xác niên đại của quần thể lò nung, đồng thời cung cấp thêm cơ sở khoa học về quy trình sản xuất vật liệu xây dựng của cư dân Chăm cổ.

Lê Phương