Bản làng hôm nay
Những người dân âm thầm gìn giữ mộ vô danh, góp từng thông tin tìm kiếm liệt sĩ
Trong Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, các lực lượng làm nhiệm vụ tại tỉnh Khánh Hòa đã lần theo từng nguồn tin, từng dấu vết, từng câu chuyện để sớm đưa các anh “trở về”.
Âm thầm gìn giữ phần mộ vô danh
Tại khu vực núi Hòn Nhọn, xã Suối Dầu, có một người đàn ông đã hơn 30 năm âm thầm gìn giữ một phần mộ vô danh mà ông luôn tin rằng đó là phần mộ của liệt sĩ. Đó là ông Nguyễn Văn Dũng, một người dân sinh sống và làm nương rẫy tại khu vực trên.
Theo lời ông Dũng kể, ông làm rẫy trên đỉnh núi Hòn Nhọn từ năm 1992. Đến năm 1994, ông tình cờ phát hiện một ụ đất bên bụi cây rậm, xung quanh có 4 hòn đá lớn đặt ở 4 góc và một hòn đá ở chính giữa.
Vì tò mò và nghi ngờ đó là nơi chôn cất người chết, nên ông Dũng tìm hỏi thông tin các vị cao niên trong khu vực thì được biết khu vực này từng là căn cứ cách mạng.
Nghĩ đây có thể là phần mộ của một người lính đã hy sinh, từ đó đến nay, ông Dũng thường xuyên hương khói, chăm sóc phần mộ và hy vọng một ngày tìm được thân nhân cho người nằm dưới mộ.
“Khi nghe tuyên truyền về “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, tôi đã đến Ban Chỉ huy Quân sự (CHQS) xã Suối Dầu cung cấp thông tin. Ngày 11/7, tôi trực tiếp dẫn đoàn khảo sát của Ban CHQS xã cùng lực lượng dân quân trở lại khu vực này. Qua rà soát, đối chiếu thông tin, Ban CHQS xã Suối Dầu đã báo cáo cấp trên và xây dựng kế hoạch tổ chức cất bốc, quy tập ngôi mộ trong thời gian tới”, ông Dũng cho hay.
Nhiều thông tin có giá trị
Tại xã Tây Ninh Hòa, ông Y Vơ, người dân tộc Ê Đê cũng đang góp phần nối lại một câu chuyện về các liệt sĩ bị thời gian phủ mờ và suýt chìm vào quên lãng nếu không có Chiến dịch 500 ngày đêm.
Khoảng những tháng đầu năm 1975, trong lúc đi làm rẫy, ông phát hiện 4 thi thể bộ đội đã hy sinh. Ông tự tay chôn cất các liệt sĩ tại một hố bom gần suối Chình (nay thuộc thôn Ninh Tây, xã Tây Ninh Hòa). Theo năm tháng, tôi cũng quên dần câu chuyện về nơi chôn cất các thi thể bộ đội.
“Được biết Đảng và Nhà nước đang triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác minh danh tính cho các liệt sĩ, tôi sực nhớ ra và cung cấp thông tin cho chính quyền địa phương. Ngày 9/7 vừa qua, tôi đã dẫn đường cho tổ công tác trở lại địa điểm năm xưa”, ông Y Vơ chia sẻ.
Từ thông tin của ông Y Vơ, lực lượng chức năng đã khảo sát thực địa và vị trí được xác định phù hợp với thông tin lịch sử về trận đánh trong chiến dịch giải phóng thị trấn Dục Mỹ và quận lỵ Ninh Hòa năm 1975. Sử dụng máy dò tìm kim loại tại khu vực này, lực lượng chức năng phát hiện nhiều mảnh kim loại nghi là di vật của liệt sĩ.
Bên cạnh ký ức trong tâm trí nhân chứng, những hồ sơ, sơ đồ mộ chí được lưu giữ qua nhiều năm cũng đang trở thành nguồn dữ liệu quan trọng.
Bà Huỳnh Thị Đông Liên, thôn Đông Môn 1, xã Diên Khánh, từng tham gia nhiều đợt quy tập hài cốt liệt sĩ từ năm 1995 đến 2006. Trong quá trình quy tập, các trường hợp đều được lập sơ đồ mộ chí, hồ sơ lưu giữ cẩn thận, kể cả những liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Khi có Chiến dịch 500 ngày đêm, bà đã phối hợp với các lực lượng của địa phương để những dữ liệu ấy tiếp tục được khai thác, bổ sung cho hành trình tìm kiếm hôm nay.
Từ những thông tin do nhân chứng, cựu chiến binh và Nhân dân cung cấp, các cơ quan chức năng của tỉnh Khánh Hòa đã tiến hành xác minh, khảo sát từ đó, quy tập và xác định danh tính nhiều hài cốt liệt sĩ. Tính đến thời điểm hiện tại, đã lấy được 501 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ để phục vụ giám định ADN, đạt 22,77% chỉ tiêu; trong đó có 277 mẫu đủ điều kiện giám định ADN.
Cùng với đó, thông qua công tác tuyên truyền, các cơ quan chức năng đã tiếp nhận 114 thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ; tổ chức xác minh tại 19 khu vực, quy tập được 4 hài cốt liệt sĩ và dự kiến tiếp tục cất bốc, quy tập thêm 4 hài cốt liệt sĩ trong thời gian tới.
Theo Đại tá Trương Thành Việt - Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Khánh Hòa: Kết quả bước đầu trong thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm là sự nỗ lực của các cấp, ngành, lực lượng vũ trang và sự phối hợp, đồng hành, cung cấp thông tin quý báu của các nhân chứng lịch sử, cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ và Nhân dân. Những thông tin được tiếp nhận, xác minh thời gian qua đã góp phần mở ra thêm nhiều hướng, phục vụ hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
“Thời gian tới, Bộ CHQS tỉnh tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương, đơn vị đẩy mạnh công tác tuyên truyền, thu thập, xác minh thông tin; tổ chức khảo sát, tìm kiếm tại các khu vực có dấu hiệu, có cơ sở dữ liệu về liệt sĩ, mộ liệt sĩ. Với tinh thần trách nhiệm, quyết tâm cao nhất, các lực lượng sẽ tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp, phấn đấu thực hiện hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu của chiến dịch”, Đại Tá Trương Thành Việt nhấn mạnh.
