Khoa học tới bản
Một cú chạm, pháp luật đến tận thôn bản
Không còn phụ thuộc vào những buổi họp thôn hay tiếng loa truyền thanh, đồng bào vùng cao Quảng Ninh giờ chỉ cần mở điện thoại là có thể tra cứu chính sách, xem Video pháp luật và cập nhật quy định mới.
Từ loa truyền thanh đến điện thoại thông minh
Mỗi ngày, trong lúc nghỉ tay trên đồng, bà Nông Thị Hà (dân tộc Tày, thôn Quảng Văn) lại mở điện thoại để cập nhật những thông tin mới trên ứng dụng Zalo Mini App "Quảng Hà số".
Chỉ với vài thao tác, bà có thể xem các Video ngắn, hình ảnh trực quan giải thích những chính sách mới liên quan đến đất sản xuất, an sinh xã hội hay các quy định pháp luật gắn với đời sống.
"Trước đây, muốn biết chính sách hỗ trợ đất sản xuất phải chờ cán bộ xuống thôn phổ biến, giờ chỉ cần mở điện thoại là biết ngay. Mọi thông tin đều đến rất nhanh, tìm thông tin gì gần như cũng có", bà Hà chia sẻ.
Hình ảnh người nông dân vùng cao mở điện thoại để tìm hiểu chính sách là điều khó hình dung vài năm trước. Giờ đây, pháp luật không chỉ được truyền qua những buổi họp thôn hay tiếng loa truyền thanh, mà còn hiện diện trên từng màn hình điện thoại, giúp người dân tiếp cận thông tin nhanh chóng, thuận tiện hơn.
Từ đầu năm đến nay, xã Quảng Hà đã tổ chức 60 hội nghị tuyên truyền cho hơn 6.400 lượt người; đồng thời duy trì các chuyên mục phát thanh và nền tảng số để phổ biến pháp luật tới người dân vùng DTTS.
Sáu tháng đầu năm 2026, các địa phương vùng cao của Quảng Ninh tập trung tuyên truyền nhiều nội dung thiết thực như: Luật Đất đai năm 2024, Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình và các quy định liên quan đến bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Đưa pháp luật đến gần người dân
Nếu trước đây, việc phổ biến pháp luật chủ yếu dựa vào những buổi tuyên truyền trực tiếp, thì nay, công nghệ số đang mở thêm một "cánh cửa" mới.
Chỉ một chiếc điện thoại có kết nối Internet, người dân vùng cao đã có thể tiếp cận các quy định pháp luật ngay tại nhà, trên nương hay giữa những chuyến đi rừng.
Để chuyển đổi số đi vào đời sống, thời gian qua, Công an xã Quảng Hà đã biên tập và đăng tải hàng chục tin, bài, Infographic trên Facebook cùng các nhóm Zalo "Phòng chống tội phạm các thôn", cung cấp thông tin ngắn gọn, dễ hiểu về phòng chống tội phạm, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy. Đặc biệt, các luật và nghị quyết mới được Quốc hội thông qua đều được cập nhật trên các nền tảng số để người dân thuận tiện tra cứu.
Tại xã Bình Liêu, nhiều thông tin chính sách trên cổng thông tin điện tử của địa phương thu hút hơn 30.000 lượt tiếp cận. Song song với việc duy trì các tủ sách pháp luật tại nhà văn hóa thôn, bản, địa phương còn hướng dẫn người dân khai thác hệ thống thư viện pháp luật trực tuyến và cơ sở dữ liệu điện tử, từng bước hình thành thói quen tìm hiểu pháp luật trên môi trường số.
Điều đáng chú ý là chuyển đổi số ở vùng DTTS Quảng Ninh không chỉ dừng ở việc số hóa văn bản pháp luật. Những quy định vốn khô khan được chuyển thành Video, Infographic, bản tin ngắn trên các nền tảng số, giúp người dân dễ tiếp cận và chủ động tra cứu bất cứ lúc nào.
Tuy nhiên, công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ. Để pháp luật thực sự đi vào cuộc sống vẫn cần những người gần dân, hiểu dân và được cộng đồng tin tưởng. Ông Triệu Quý Trình - Người có uy tín thôn Nam Kim (Ba Chẽ) cho rằng công nghệ không thay thế vai trò của Người có uy tín mà giúp việc tuyên truyền hiệu quả hơn.
"Điện thoại giúp thông tin đến bà con nhanh hơn nhưng khi cần giải thích hoặc vận động thì vẫn phải gặp trực tiếp. Có công nghệ hỗ trợ, chúng tôi tuyên truyền thuận lợi và kịp thời hơn trước", ông Trình chia sẻ.
Cùng với đội ngũ Người có uy tín, lực lượng hòa giải viên ở cơ sở tiếp tục là "cầu nối" đưa pháp luật đến gần người dân, góp phần giải quyết các mâu thuẫn ngay từ khi mới phát sinh.
Theo ông Hoàng Huy Trọng, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Liêu, trong sáu tháng đầu năm, các tổ hòa giải của xã đã tiếp nhận và giải quyết thành công 15 vụ việc mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân, góp phần giữ gìn đoàn kết và ổn định an ninh trật tự ở cơ sở.
Để nâng cao chất lượng hoạt động hòa giải, xã Tiên Yên cũng phối hợp với Hội Luật gia tỉnh tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ cho hàng trăm tổ trưởng và hòa giải viên thôn, bản, giúp đội ngũ này cập nhật kiến thức pháp luật, nâng cao kỹ năng xử lý các vụ việc phát sinh.
Một cú chạm trên màn hình không chỉ giúp người dân tra cứu chính sách, mà còn rút ngắn khoảng cách giữa pháp luật và cuộc sống. Khi pháp luật hiện diện trên từng chiếc điện thoại, hành trình đưa chính sách đến với đồng bào vùng cao cũng trở nên gần hơn, nhanh hơn và thiết thực hơn.
