Khoa học tới bản
Kỹ thuật phòng trừ sâu bệnh trên cây đậu nành
Đậu nành là cây trồng cho hiệu quả kinh tế cao nhưng cũng rất mẫn cảm với sâu bệnh, nhất là trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều. Chủ động phòng trừ sâu bệnh sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại, hạn chế sử dụng thuốc hóa học và ổn định năng suất.
Các biện pháp phòng trừ sâu bệnh tổng hợp trên cây đậu nành
Để hạn chế sâu bệnh, người trồng cần áp dụng đồng bộ các biện pháp sau:
Chọn giống đậu nành có khả năng chống chịu sâu bệnh, sử dụng hạt giống đạt tiêu chuẩn.
Làm đất kỹ, vệ sinh đồng ruộng, tiêu hủy tàn dư cây trồng sau thu hoạch.
Luân canh với lúa nước, ngô hoặc cây trồng khác họ nhằm cắt đứt nguồn sâu bệnh.
Gieo đúng thời vụ, đúng mật độ để ruộng luôn thông thoáng.
Bón phân hữu cơ hoai mục kết hợp NPK cân đối, tăng cường kali và các nguyên tố trung, vi lượng.
Tưới tiêu hợp lý, không để ruộng ngập úng kéo dài.
Bảo vệ thiên địch, ưu tiên sử dụng chế phẩm sinh học trong phòng trừ sâu bệnh.
Thăm đồng ít nhất 2 lần/tuần; trong giai đoạn ra hoa, đậu quả hoặc khi thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều cần tăng tần suất kiểm tra để phát hiện sớm sâu, bệnh và xử lý kịp thời.
Chỉ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi thật cần thiết, tuân thủ nguyên tắc "4 đúng" (đúng thuốc, đúng lúc, đúng nồng độ liều lượng và đúng cách) và thời gian cách ly.
Lưu ý
Giai đoạn từ cây bắt đầu ra hoa đến khi hình thành quả là thời kỳ mẫn cảm nhất với nhiều đối tượng sâu bệnh. Đây cũng là thời điểm quyết định năng suất, vì vậy cần tăng cường kiểm tra đồng ruộng, xử lý ngay khi phát hiện ổ dịch nhỏ. Sau mỗi vụ sản xuất cần vệ sinh đồng ruộng, cày vùi hoặc tiêu hủy toàn bộ tàn dư cây bệnh để hạn chế nguồn lây lan sang vụ sau.
Phòng trừ sâu bệnh trên cây đậu nành
Nhóm sâu hại thường gặp
Sâu xanh da láng: Đây là đối tượng gây hại phổ biến từ giai đoạn cây con đến khi tạo quả. Sâu non ăn lá, nụ hoa và quả non, làm giảm diện tích quang hợp, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất.
Để phòng trừ, cần kiểm tra đồng ruộng thường xuyên, phát hiện sớm ổ trứng và sâu tuổi nhỏ để tiêu diệt. Khuyến khích sử dụng chế phẩm sinh học chứa vi khuẩn Bacillus thuringiensis (Bt), nấm xanh (Metarhizium anisopliae) hoặc nấm trắng (Beauveria bassiana). Chỉ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi sâu vượt ngưỡng kinh tế.
Sâu khoang: Sâu khoang thường gây hại mạnh trong điều kiện thời tiết nóng ẩm. Sâu ăn trụi lá, chỉ còn lại gân lá nếu mật độ cao.
Cần vệ sinh đồng ruộng, tiêu hủy ổ trứng, sử dụng bẫy đèn hoặc bẫy pheromone để theo dõi mật số sâu trưởng thành. Luân phiên hoạt chất thuốc khi phải phun nhằm hạn chế hiện tượng kháng thuốc.
Sâu đục quả: Sâu đục trực tiếp vào quả non, ăn hạt làm giảm năng suất và chất lượng thương phẩm.
Thường xuyên kiểm tra ruộng từ khi cây bắt đầu ra hoa đến giai đoạn quả phát triển. Thu hoạch đúng độ chín, không để quả già kéo dài trên đồng ruộng.
Rệp và bọ trĩ: Rệp và bọ trĩ chích hút nhựa ở đọt non, lá và hoa, khiến cây còi cọc, lá xoăn, đồng thời có khả năng truyền nhiều loại virus gây bệnh.
Không gieo trồng quá dày, bón phân cân đối, bảo vệ thiên địch như bọ rùa, bọ cánh gân, ong ký sinh. Chỉ xử lý bằng thuốc khi mật độ gây hại vượt ngưỡng.
Nhóm bệnh hại thường gặp
Bệnh gỉ sắt: Bệnh xuất hiện chủ yếu trên lá với các ổ bào tử màu nâu đỏ ở mặt dưới lá. Khi bệnh nặng, lá vàng, rụng sớm, làm giảm khả năng tích lũy dinh dưỡng.
Gieo trồng cây đậu nành đúng thời vụ, bón phân cân đối, tránh bón thừa đạm. Khi bệnh mới xuất hiện, có thể sử dụng thuốc đặc trị theo khuyến cáo của cơ quan chuyên môn.
Bệnh héo rũ: Tác nhân gây bệnh tồn tại trong đất, xâm nhập qua bộ rễ, làm cây héo đột ngột, gốc thâm đen và chết.
Biện pháp phòng là luân canh với cây lúa hoặc cây trồng khác họ, sử dụng giống khỏe, xử lý hạt giống trước khi gieo và bổ sung nấm đối kháng Trichoderma vào đất.
Bệnh đốm lá: Trên lá xuất hiện các vết bệnh màu nâu hoặc xám, xung quanh có quầng vàng. Bệnh phát triển mạnh trong điều kiện mưa nhiều và độ ẩm cao.
Thu gom lá bệnh đem tiêu hủy, giữ ruộng thông thoáng, không tưới nước lên tán lá vào chiều tối và sử dụng thuốc phòng trừ khi cần thiết.
Bệnh thối gốc, chết cây con: Bệnh thường xuất hiện trong khoảng 20 ngày đầu sau gieo, đặc biệt trên những ruộng thoát nước kém hoặc gieo quá dày. Cây bị bệnh còi cọc, gốc thâm đen rồi chết từng chòm.
Để phòng bệnh, cần lên luống cao, xử lý hạt giống trước gieo, thoát nước nhanh sau mưa và không để đất úng kéo dài.
Khuyến cáo
Trong điều kiện thời tiết diễn biến thất thường, nhiều đối tượng sâu, bệnh trên cây đậu nành có xu hướng phát sinh sớm và gây hại mạnh. Vì vậy, bà con cần ưu tiên các biện pháp phòng là chính, kết hợp đồng bộ giữa giống, kỹ thuật canh tác, biện pháp sinh học và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc "4 đúng". Thực hiện tốt quản lý dịch hại tổng hợp sẽ góp phần bảo vệ năng suất, nâng cao chất lượng hạt, giảm chi phí sản xuất và phát triển canh tác đậu nành theo hướng an toàn, bền vững./.
.png)
.jpg)