Bản làng hôm nay

Nhiều công trình nước không hiệu quả

Xã miền núi Kim Điền hiện có 4 công trình nước tự chảy. Tuy nhiên, đến thời điểm này, cả 4 công trình đều hoạt động không hiệu quả.

Ông Đinh Anh Tuấn - Phó Chủ tịch UBND xã Kim Điền, cho biết: Nguyên nhân các công trình đều hoạt động không hiệu quả, do nguồn nước từ khe suối cấp về bị khô cạn do nắng nóng kéo dài.

Tại xã bản Hóa Lương, công trình nước tự chảy phục vụ 207 hộ đồng bào dân tộc Chứt. Do thời tiết nắng nóng kéo dài khiến nguồn nước đầu nguồn bị cạn, nên công trình nước hoạt động không hiệu quả. Kết quả, cả 207 hộ dân ở bản đều rơi vào tình trạng thiếu nước sinh hoạt.

Bà Cao Thị Tuyết - người dân bản Hóa Lương cho biết: “Vào mùa khô, nước tự chảy không về đến nhà. Gia đình đã phải khoan giếng để sử dụng nhưng vẫn không đủ nước sinh hoạt”.

Thôn Hóa Sơn, xã Kim Điền cũng đã được Nhà nước đầu tư xây dựng công trình nước tự chảy. Thế nhưng, cả 325 hộ dân ở đây vẫn thiếu nước sinh hoạt. Trong đó có 172 hộ đồng bào DTTS ở đồi dốc cao rơi vào tình trạng thiếu nước trầm trọng.

Ngoài ra, còn có nhiều thôn, bản khác ở Kim Điền cũng rơi vào tình trạng thiếu nước sinh hoạt. Để có nước sử dụng, người dân phải xoay xở tìm các nguồn nước khác như nước suối, mạch nước lộ thiên để mang về sử dụng.

Hàng loạt công trình nước xuống cấp

Ngoài 2 công trình nước tự chảy ở bản Hóa Lương và thôn Hóa Sơn hoạt động không hiệu quả, thì Kim Điền còn có công trình nước ở thôn Đa Năng và công trình nước tự chảy ở khe Ma Rai bị hư hỏng nặng, không thể sử dụng.

Theo báo cáo của UBND xã Kim Điền, 4 công trình nước tự chảy này được đầu tư bằng ngân sách Nhà nước. Riêng công trình nước tự chảy khe Ma Rai đã hư hỏng nặng, không thể sử dụng.

Công trình nước ở thôn Đa Năng có bể chứa bị bồi lắng, đường ống đứt gãy do thiên tai. Vì vậy, 92 hộ dân trong thôn không đủ nước sinh hoạt.

Công trình mới xây cũng không có nước sử dụng

Xã miền núi Tân Thành cũng rơi vào tình trạng thiếu nước sinh hoạt.

Chia sẻ với phóng viên, ông Đinh Thanh Quỳnh - Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Tân Thành, cho biết địa phương hiện có 4 công trình nước tự chảy. Tuy nhiên, có công trình thì xuống cấp, có công trình dù mới xây cũng không đủ nước để bà con sử dụng.

Cụ thể, công trình cấp nước Khe Giàn phục vụ 136 hộ dân. Công trình được xây dựng từ lâu, chưa được tu sửa, nâng cấp nên hoạt động không hiệu quả. Bể thu nước bị bồi lắng, nước yếu, không đáp ứng nhu cầu. Người dân thường xuyên tổ chức nạo vét nhưng tình hình không được cải thiện đáng kể.

Hay công trình cấp nước thôn Hóa Thanh mới được xây dựng năm 2024, với tổng mức đầu tư 4 tỷ đồng từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025. Công trình phục vụ 237 hộ dân.

Tuy nhiên, theo bà Cao Thị Kiều - Trưởng thôn Hóa Thanh, trong thôn có 237 hộ sử dụng nguồn nước từ công trình nước tự chảy tập trung, nhưng trên thực tế nguồn nước chỉ đến được khoảng 100 hộ. Đặc biệt là những hộ ở vị trí cao hầu như không được hưởng lợi từ công trình nước này.

So với Kim Điền và Tân Thành, do địa hình cao nên xã Dân Hóa tình trạng thiếu nước sinh hoạt còn cấp bách hơn. Đây cũng là địa phương có trên 90% dân số là người DTTS.

Theo thống kê của UBND xã, Dân Hóa hiện có 24 công trình nước tự chảy. Trong đó, 4 công trình hoạt động không ổn định do thiếu nước vào mùa Hè, 11 công trình bị hư hỏng do thiên tai.

Cần giải pháp đồng bộ giải quyết nước sinh hoạt cho người dân

Những con số trên cho thấy các công trình nước tự chảy ở miền núi Quảng Trị gần như thuộc hoàn toàn vào khe, suối. Khi nguồn nước tự nhiên suy giảm, khả năng cấp nước của công trình cũng giảm theo, thậm chí không còn nước để sử dụng.

Bên cạnh đó, mỗi mùa thiên tai, các công trình ít nhiều bị ảnh hưởng; thậm chí, có công trình bị cuốn trôi cả hệ thống đường ống dẫn nước. Trong khi đó, nguồn lực của các xã miền núi còn hạn chế, không có khả năng đầu tư kinh phí sửa chữa kịp thời.

Do vậy, việc đầu tư công trình nước mới chỉ là bước đầu. Để người dân có nước ổn định, việc đầu tư công trình nước phải được khảo sát, tính toán kỹ về hiệu quả sử dụng, trong đó phải bảo đảm được nguồn nước. Ngoài ra, cũng cần phải có giải pháp trong việc duy tu bảo dưỡng hệ thống, có kinh phí sửa chữa khi hư hỏng.

Gần 60% công trình nước sạch nông thôn ở Lạng Sơn hoạt động kém hiệu quả

Thiếu nước sạch, đồng bào Xơ Đăng phải dùng nước suối, nước mương thủy lợi

Phạm Tiến