Thành tựu và Phát triển
An Giang: Lấp "khoảng trống"văn hóa từ Chương trình MTQG 1719
Từ nguồn lực Chương trình MTQG 1719, xã Vĩnh Bình, tỉnh An Giang đã đầu tư cho nhiều chương trình, hoạt động nhằm bảo tồn văn hóa Khmer.
Nổi bật như, với những lớp dạy múa, hát, nhạc ngũ âm tại chùa Đồng Tranh đang giúp văn hóa truyền thống đến gần hơn với thế hệ trẻ nhằm tiếp nối bản sắc dân tộc.
Đưa văn hóa đến gần thế hệ trẻ
Sau sáp nhập, xã Vĩnh Bình ( An Giang) có hơn 30.000 người. Trong đó, đồng bào Khmer có 838 hộ, với 2.611 người, chiếm 8,62% dân số. Toàn xã có 7 ấp tập trung đông đồng bào DTTS trong đó có ấp Đồng Tranh.
Đời sống đồng bào ngày càng cải thiện. Tuy nhiên, cùng với quá trình phát triển, không gian thực hành văn hóa truyền thống cũng đứng trước những thay đổi, nhất là trong giới trẻ.
Từ thực tế đó, Vĩnh Bình xác định, bảo tồn văn hóa phải gắn với đời sống của đồng bào Không chỉ tổ chức lễ hội, địa phương tạo điều kiện để người dân, nhất là thanh thiếu niên, được trực tiếp học và thực hành các giá trị văn hóa Khmer.
Xã Vĩnh Bình đã huy động, giải ngân hơn 3,33 tỷ đồng từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn I: 2021 - 2025 (gọi tắt là Chương trình MTQG 1719) đầu tư vùng đồng bào Khmer.
Nguồn lực được dành cho nhiều nội dung như chuyển đổi ngành nghề, nước sạch, nhà ở và đào tạo nghề. Trong đó, Dự án 6 về "Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch" sớm phát huy hiệu quả.
Bà Trần Thu Sương - Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết, riêng nội dung bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch được bố trí 290 triệu đồng. Từ nguồn lực này, các hoạt động văn hóa được triển khai cụ thể hơn. Một trong những dấu ấn nổi bật đến từ các lớp dạy múa, hát và nhạc ngũ âm tại chùa Đồng Tranh.
Cách làm này giúp văn hóa không nằm trên giấy hay chỉ xuất hiện trong những ngày hội. Văn hóa được đưa vào sinh hoạt thường xuyên, trở thành một phần đời sống của thế hệ trẻ.
Khi tiếng ngũ âm tiếp tục vang lên
Với Danh Bé Thảo và Danh Bé Diễm, hai chị em ruột cùng tham gia Câu lạc bộ múa và Nhạc ngũ âm chùa Đồng Tranh, lớp học là cơ hội để các em thực hiện ước mơ từ nhỏ.
“Từ nhỏ tụi em đã ước mơ được học, nhưng cha mẹ không có tiền cho đi học ngoài trung tâm tỉnh An Giang. Từ khi tham gia câu lạc bộ, em mong chờ mỗi buổi tập và tự hào khi được mặc trang phục truyền thống để biểu diễn trong các dịp lễ, Tết tại chùa”, Bé Thảo chia sẻ.
Bên cạnh đó, việc trang bị trang phục biểu diễn của Chương trình giúp các em có điều kiện thực hành trọn vẹn. Từ động tác múa, tiếng hát đến âm thanh nhạc ngũ âm, các em được trực tiếp trải nghiệm văn hóa của dân tộc mình.
Đó cũng là cách chuyển từ “biết” sang “thực hành”. Khi được biểu diễn trong trang phục truyền thống, các em thêm tự tin và tự hào về bản sắc dân tộc.
Ông Danh Cho, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Vĩnh Bình cho biết, việc đầu tư từ Dự án 6 thuộc Chương trình MTQG 1719 đã góp phần tạo nguồn lực để bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các DTTS.
“Việc triển khai các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao mừng Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2026, thu hút hơn 300 lượt người tham dự, là minh chứng cho hiệu quả bước đầu của chương trình”, ông Danh Cho chia sẻ.
Trao “chìa khóa” giữ mạch nguồn văn hóa
Bao năm qua, chùa Đồng Tranh không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của đồng bào Khmer trên địa bàn Vĩnh Bình, mà còn là không gian kết nối cộng đồng, nơi nhiều hoạt động văn hóa được duy trì.
Trong đó, Đại đức Danh Dung, trụ trì chùa và là Người có uy tín trong đồng bào Khmer đóng vai trò quan trọng. Đại đức không chỉ chăm lo Phật sự mà còn phối hợp với chính quyền địa phương vận động đồng bào đồng thuận cao trong thực hiện Chương trình MTQG 1719 trên địa bàn.
Từ mái chùa, các lớp dạy chữ Khmer được duy trì vào dịp Hè. Các em học đọc, học viết tiếng mẹ đẻ. Qua đó, các em được giáo dục về lòng hiếu thảo, sự kính trọng người lớn và tình yêu quê hương, nguồn cội.
Đại đức Danh Dung, chia sẻ: Từ nguồn vốn của Chương trình MTQG, kinh tế của đồng bào ở xã Vĩnh Bình đã có những bước khởi sắc rõ rệt, đời sống vật chất và tinh thần ngày càng được cải thiện, phật tử luôn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, tích cực sản xuất kinh doanh, xây dựng đời sống văn hóa lành mạnh.
Đại đức nhìn nhận, đầu tư cho văn hóa cũng là đầu tư cho con người. Một em nhỏ biết múa điệu múa Khmer, biết sử dụng nhạc cụ ngũ âm, biết hát những làn điệu truyền thống và tự tin khoác lên mình trang phục dân tộc là một “hạt giống” văn hóa được gieo cho tương lai.
Văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống
Đánh giá về hiệu quả chương trình, ông Võ Thanh Xuân - Phó Bí thư Thường trực, Chủ tịch HĐND xã Vĩnh Bình cho biết: Từ khi triển khai thực hiện Chương trình MTQG 1719 giai đoạn 2021 - 2025 cho đến nay, các dự án, công trình đầu tư đã và đang tiếp tục phát huy hiệu quả. Góp phần hoàn thành nhiều mục tiêu, nhiệm vụ chủ yếu trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Đặc biệt là giải quyết cơ bản những nhu cầu thiết yếu trong vùng đồng bào DTTS.
Từ những lớp học ở chùa Đồng Tranh, tiếng nhạc ngũ âm, những điệu múa Khmer và trang phục truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống. Đó là minh chứng sinh động cho việc chính sách dân tộc được cụ thể hóa bằng những nguồn lực phù hợp, đáp ứng nhu cầu thiết thực của đồng bào.
Qua đó, các giá trị văn hóa không chỉ được bảo tồn mà còn được trao lại cho thế hệ trẻ, góp phần củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc và xây dựng đời sống văn hóa ở vùng đồng bào DTTS.
