Bản làng hôm nay
Công trình trọng điểm... "vướng" hành lang điện
Tại xã Tam Thái (Nghệ An), các công trình trọng điểm đang chạy tiến độ nhưng lại phát sinh một bài toán nan giải về nơi đổ đất, san gạt đất đều vướng vào đường dây điện và trạm biến áp, khiến địa phương đứng trước thế khó: Không thể dừng công trình, nhưng cũng không thể đánh cược với an toàn điện.
Công trình chạy tiến độ, đất đào tìm chỗ đổ
Những ngày này, tại xã Tam Thái, tiếng máy thi công liên tục vang lên ở các công trình lớn như Trường Nội trú liên cấp Tiểu học và THCS (Trường Nội trú liên cấp), Trụ sở Công an xã.
Công trình càng chạy tiến độ, lượng đất đào phát sinh càng lớn, dẫn đến tình trạng đất đào chưa biết đưa đi đâu?
Ở địa bàn miền núi, đây không phải bài toán dễ giải. Quỹ đất phù hợp hạn chế, trong khi một vị trí tiếp nhận đất đào muốn đưa vào sử dụng phải đáp ứng đồng thời nhiều điều kiện về diện tích, cự ly vận chuyển, hiện trạng đất và quy hoạch.
Qua rà soát, UBND xã Tam Thái giới thiệu 3 khu vực gồm các bản Lũng, Cánh Tráp, Đoọc Búa để tiếp nhận, san gạt đất đào. Đây là những vị trí có cự ly vận chuyển phù hợp, không phải bồi thường, giải phóng mặt bằng, không ảnh hưởng diện tích rừng và đất lâm nghiệp, đồng thời phù hợp với định hướng quy hoạch, sử dụng đất của địa phương.
Tuy nhiên một phát sinh mới, là tại Cánh Tráp, bản Lũng và bản Đoọc Búa đều có các trạm biến áp cùng đường dây thuộc lộ 371E15.14.
Nếu đất đào được vận chuyển về, đổ và san gạt, cốt nền sẽ thay đổi. Khoảng cách an toàn giữa mặt đất và đường dây điện bị thu hẹp. Với các trạm biến áp, việc nâng nền cũng có thể làm thay đổi hướng thoát nước, khiến nguy cơ ngập gia tăng khi mưa lớn.
Theo địa phương, quá trình tiếp nhận và san gạt đất đào tại các vị trí này có thể ảnh hưởng đến hành lang bảo vệ, vận hành và sửa chữa công trình điện lực. Vấn đề này cũng đã được UBND xã Tam Thái báo cáo lên các cấp liên quan nhiều lần.
Công trình cần mặt bằng để hoàn thành, đất đào cần nơi tiếp nhận. Nhưng nơi có thể tiếp nhận đất, lại phải bảo đảm khoảng cách an toàn với hệ thống điện.
Hiện nay, ngoài lượng đất đào từ Dự án Trường Nội trú liên cấp, Trụ sở Công an xã Tam Thái tiếp tục phát sinh nhu cầu bố trí địa điểm tiếp nhận đất.
Trong khi chưa tìm được vị trí thay thế, nếu tiếp tục đưa đất về 3 khu vực nói trên, cốt nền sẽ tiếp tục nâng cao, khoảng cách an toàn với đường dây điện ngày càng bị thu hẹp. Nguy cơ nước mưa dồn về khu vực các trạm biến áp cũng tăng lên, nhất là trong mùa mưa bão.
Không thể dừng công trình, cũng không thể đánh cược với an toàn điện
Đây không phải vướng mắc mới phát sinh.
Từ tháng 3/2026, UBND tỉnh Nghệ An đã giao Sở Công Thương chủ trì, phối hợp với Công ty Điện lực Nghệ An và các đơn vị liên quan kiểm tra, xem xét đề xuất của UBND xã Tam Thái về việc xử lý hệ thống đường dây điện thấp và các trạm hạ thế thường xuyên bị ngập lụt.
Sau đó, Sở Công Thương tiếp tục đề nghị địa phương phối hợp với Công ty Điện lực Nghệ An rà soát hệ thống cột điện, đường dây và trạm biến áp tại các khu vực gần 3 bãi đổ thải.
Theo Sở Công Thương, hệ thống đường dây và trạm biến áp tại đây hiện đang vận hành ổn định, bảo đảm cấp điện cho người dân. Tuy nhiên, việc đổ thải kết hợp nâng nền có thể dẫn tới vi phạm khoảng cách an toàn, gây mất điện trong quá trình thi công và ảnh hưởng đến việc cung cấp điện.
Sở Công Thương yêu cầu, các bên thống nhất biện pháp kỹ thuật để bảo đảm khoảng cách an toàn trong suốt quá trình đổ thải và thi công.
Thế nhưng, đến tháng 8, bài toán vẫn chưa được tháo gỡ.
Ngày 11/8, UBND xã Tam Thái tiếp tục có báo cáo gửi UBND tỉnh, Sở Công Thương, Công ty Điện lực Nghệ An và các chủ đầu tư, đề nghị sớm có phương án xử lý.
Tuy nhiên, các tồn tại vẫn chưa được giải quyết. Địa phương vì thế rơi vào thế khó.
Nếu dừng hoàn toàn việc tiếp nhận đất đào, tiến độ các công trình đang thi công có thể bị ảnh hưởng. Nhưng nếu tiếp tục vận chuyển, đổ và san gạt đất khi hệ thống điện chưa được xử lý, nguy cơ mất an toàn sẽ ngày càng gia tăng.
Đây là phần việc vượt quá khả năng của chính quyền cấp xã.
Theo Chủ tịch UBND xã Tam Thái Lô Dương Khánh, địa phương chỉ thực hiện việc rà soát, giới thiệu vị trí, kiểm tra hiện trạng và quản lý trên địa bàn. Xã không phải chủ đầu tư các công trình phát sinh đất đào.
Trong khi đó, việc di chuyển, cải tạo đường dây, cột điện và trạm biến áp phải có phương án kỹ thuật, nguồn kinh phí phù hợp và thuộc trách nhiệm của cơ quan chuyên môn, đơn vị quản lý, vận hành lưới điện.
“Vị trí đổ thải rộng, do nguồn đất từ cắt cốt nền các công trình trên địa bàn lớn. Tháo gỡ vướng mắc phải là chủ đầu tư dự án và các cơ quan liên quan. Xã chỉ chỉ vị trí đổ thải mà thôi. Nay xã phải ôm thêm việc gỡ khó về thủ tục thì vượt quá khả năng của xã”, ông Khánh nói.
Một công trình trọng điểm không thể thiếu mặt bằng. Nhưng mặt bằng cũng không thể được tạo ra bằng cách đẩy rủi ro sang một công trình hạ tầng khác đang vận hành.
Chủ tịch UBND xã Tam Thái Lô Dương Khánh nói thêm: Chúng tôi kiến nghị UBND tỉnh, Sở Công Thương, Công ty Điện lực Nghệ An, các chủ đầu tư và cơ quan liên quan sớm thống nhất phương án xử lý hệ thống đường dây điện treo thấp và các trạm biến áp có nguy cơ ngập tại Cánh Tráp, bản Lũng và bản Đoọc Búa. Ở phần việc thuộc trách nhiệm của mình, địa phương sẽ tích cực phối hợp thực hiện.
Đổ đất ở đâu để công trình không chậm tiến độ, nhưng cũng không làm mất đi khoảng cách an toàn của đường điện?
Đây là việc không thể chỉ giải bằng cách tìm thêm một bãi đất. Mà cần một phương án đồng bộ giữa chủ đầu tư, chính quyền địa phương, cơ quan quản lý chuyên ngành và đơn vị vận hành lưới điện, trước khi những m đất được nâng lên thành một rủi ro mới.
