Pháp luật cuộc sống
Nghệ An: Đất khai hoang từ năm 1988, có giấy chứng nhận vẫn chồng lấn
Nhiều hộ dân ở xã Bích Hào (Nghệ An) phản ánh ranh giới đất trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không trùng khớp với hiện trạng sử dụng. Địa phương đang rà soát hồ sơ qua nhiều thời kỳ để xác định nguyên nhân, diện tích chồng lấn và hướng xử lý.
Gần 40 năm khai hoang, vẫn vướng ranh giới
Khoảng 40 năm trước, khu vực Cơn Gạo, nay thuộc thôn Phương Thảo, xã Bích Hào, vẫn là vùng đất hoang. Nhiều hộ dân từ nơi khác tìm đến khai khẩn, cải tạo đất, trồng rừng và dựng nhà sinh sống.
Gia đình ông Trần Văn Đảng (SN 1960) và bà Nguyễn Thị Hồng (SN 1964) là một trong những hộ đến đây từ đầu năm 1988.
“Khi đó, vợ chồng tôi cùng cha mẹ và gia đình người anh trai vào Cơn Gạo khai hoang, phục hóa trồng rừng. Trên đồi, chúng tôi khoanh vùng để khai thác củi, dưới thung lũng vỡ đất trồng khoai, sắn”, ông Đảng kể.
Cuối năm 1988, gia đình ông chuyển vào sinh sống để thuận lợi sản xuất và bảo vệ thành quả khai phá. Theo ông Đảng, từ năm 1988 đến khoảng năm 2006, gia đình ông cùng nhiều hộ khác sử dụng đất ổn định, không xảy ra tranh chấp.
Đến năm 2006-2007, khi thực hiện phủ xanh đất trống theo dự án Việt - Đức (KfW1), một số hộ khác được đưa vào khu vực này. Theo ông Đảng, từ đó bắt đầu xuất hiện những bất đồng về ranh giới.
Sau quá trình khai hoang, sản xuất và sinh sống, gia đình ông Đảng được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 327, tờ bản đồ lâm nghiệp số 2, diện tích 7.276m², mã số AH455970, do UBND huyện Thanh Chương (cũ) cấp ngày 25/4/2007.
Tuy nhiên, nhiều năm sau, ranh giới khu đất vẫn trở thành nguyên nhân tranh chấp.
Theo ông Đảng, năm 2022, ông Nguyễn Cảnh Sơn và ông Nguyễn Cảnh Hải cho rằng gia đình ông lấn chiếm đất và yêu cầu trả lại, trong đó có cả phần đường phục vụ khai thác rừng trồng.
Trong quá trình xác định lại mốc giới, ông Đảng cho biết khi đối chiếu thực địa với giấy chứng nhận, ông nhận thấy vị trí, diện tích có điểm không trùng khớp.
“Gia đình tôi sử dụng đất từ năm 1988, sau đó được cấp giấy chứng nhận. Nhưng khi chỉ lại mốc giới ngoài thực địa thì thấy có sự khác nhau. Chúng tôi mong muốn cơ quan chức năng xác định rõ ranh giới, diện tích để biết phần đất nào của mình”, ông Đảng nói.
Từ bất đồng về đường đi và ranh giới, các bên phát sinh tranh chấp và vụ việc được đưa ra tòa án các cấp và hiện nay vẫn chưa giải quyết xong.
Không chỉ gia đình ông Đảng, một số hộ dân tại khu vực Cơn Gạo cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự.
Bà Nguyễn Thị Lân (SN 1960), người dân thôn Phương Thảo, cho biết: Nhà tôi cùng vào khai hoang với vợ chồng ông Đảng. Năm 1988, vùng này hoang vu lắm, cuộc sống người dân rất khổ. Đất khai phá từ những ngày đó rồi cứ thế sản xuất, trồng cây, sinh sống và nay mới phát hiện ra có sự chồng lấn”, bà Lân nói.
Anh Nguyễn Quang Thân (SN 1994), một người dân tại khu vực, cho biết mâu thuẫn gần đây phát sinh khi hộ ông Nguyễn Cảnh Sơn kiến nghị gia đình ông Đảng chặt cây để mở đường vận chuyển nguyên liệu. Từ bất đồng về đường đi, các bên tiếp tục tranh luận về ranh giới.
“Sau đó UBND xã và cơ quan đất đai về đo đạc mới phát hiện đất của các hộ trong khu vực có sự chồng lấn lên nhau”, anh Thân cho biết.
Rà soát hồ sơ nhiều thời kỳ để tìm nguyên nhân
Trao đổi với phóng viên, ông Trần Văn Kỷ - Trưởng phòng Kinh tế xã Bích Hào cho hay, địa phương đang rà soát các hồ sơ đất rừng sản xuất liên quan đến đo đạc, lập hồ sơ địa chính và cấp giấy chứng nhận qua nhiều thời kỳ.
“Địa phương đang rà soát, đối chiếu hồ sơ với hiện trạng sử dụng đất để xác định cụ thể diện tích, ranh giới và nguyên nhân chồng lấn của từng trường hợp”, ông Kỷ nói.
Theo cán bộ địa phương, trên địa bàn đang có hàng chục trường hợp chồng lấn đất rừng. Việc xác định nguồn gốc đất, quá trình sử dụng, hồ sơ địa chính và ranh giới thực tế là cơ sở để xử lý từng trường hợp.
Thực tế tại Cơn Gạo cho thấy, nhiều hộ đã sử dụng đất ổn định trong thời gian dài nhưng tranh chấp chỉ phát sinh khi xác định lại ranh giới, mở đường vận chuyển hoặc thực hiện các giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất.
Trong những trường hợp này, việc xác định ranh giới không thể chỉ dựa vào hiện trạng sử dụng hoặc giấy tờ riêng lẻ, mà cần đối chiếu đồng thời hồ sơ địa chính, nguồn gốc đất, quá trình sử dụng và kết quả đo đạc thực tế.
Điều người dân quan tâm hiện nay là diện tích chồng lấn cụ thể của từng hộ, nguyên nhân xuất phát từ đâu và phương án xử lý thế nào để bảo đảm quyền lợi của người sử dụng đất, đồng thời bảo đảm tính chính xác của hồ sơ địa chính.
Do đó, việc rà soát, xác định lại nguồn gốc và ranh giới đất vì vậy không chỉ nhằm tháo gỡ những tranh chấp kéo dài tại Cơn Gạo, mà còn giúp hoàn thiện hồ sơ địa chính, tạo cơ sở để người dân yên tâm sử dụng phần đất đã gắn bó qua nhiều thập niên.
