Bản làng hôm nay
Vào năm học mới, trường vùng cao luôn phải chuẩn bị nhiều thứ
Đối với các trường nội trú, bán trú ở vùng cao, công tác chuẩn bị cho năm học mới không chỉ là cơ sở vật chất trường lớp học, đội ngũ giáo viên...mà còn là nơi ăn, chốn ở, người chăm lo bữa ăn, giấc ngủ cho hàng trăm học sinh.

Chuẩn bị từ khi năm học cũ kết thúc
Trước thềm năm học 2026 - 2027, Trường Phổ thông Dân tộc bán trú (PTDTBT) Tiểu học và Trung học cơ sở (TH&THCS Chế Cu Nha, xã Mù Cang Chải, tỉnh Lào Cai đang khẩn trương hoàn tất việc sửa chữa cơ sở vật chất, vệ sinh trường lớp, bổ sung thiết bị dạy học và chuẩn bị các điều kiện ăn, ở cho học sinh bán trú.
Tại các lớp học, cán bộ, giáo viên đang sắp xếp lại bàn ghế, lau dọn cửa kính, kiểm tra hệ thống chiếu sáng và trang trí không gian học tập. Khuôn viên trường được phát quang, khơi thông rãnh thoát nước nhằm chủ động ứng phó với mưa lớn.

Để bảo đảm các điều kiện đón học sinh, ngay sau khi năm học 2025 - 2026 kết thúc, Ban Giám hiệu nhà trường đã rà soát toàn bộ phòng học, phòng chức năng, khu bếp ăn, nhà vệ sinh, hệ thống cấp nước và khu vực bán trú.
Những hạng mục có thể khắc phục tại chỗ được giao cho cán bộ, giáo viên phối hợp sửa chữa; các hạng mục vượt khả năng được tổng hợp, báo cáo chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn.
Thầy Nguyễn Thanh Hà - Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Chúng tôi xác định công tác chuẩn bị không chỉ là sửa sang trường lớp, mà phải rà soát đồng bộ từ đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học đến điều kiện ăn, ở và sức khỏe của học sinh. Những hạng mục thiết yếu cơ bản đã được hoàn thành, bảo đảm yêu cầu tổ chức dạy học ngay từ ngày đầu tiên”.

Bảo đảm bữa ăn và sức khỏe học sinh bán trú
Năm học 2026 - 2027, nhà trường dự kiến đón 985 học sinh/31 lớp. Phần lớn học sinh là con em đồng bào dân tộc Mông ở các thôn vùng cao. Trong đó, có 740 em có nhu cầu ăn, ở bán trú do nhà xa trường, đường đi lại khó khăn.
Đối với một trường vùng cao, chuẩn bị nơi ăn, chốn ở cho học sinh là nhiệm vụ quan trọng không kém việc sắp xếp phòng học. Do nhiều em ở xa, có trường hợp phải đi bộ hàng giờ nếu không được bố trí bán trú, nên điều kiện sinh hoạt tại trường ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ chuyên cần.
Trước năm học mới, khu bếp ăn được tổng vệ sinh; dụng cụ chế biến, khay ăn và khu vực bảo quản thực phẩm được kiểm tra, sắp xếp lại.
Nhà trường đã ký cam kết với các đơn vị cung cấp thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đồng thời thực hiện đầy đủ quy trình giao nhận, lưu mẫu thức ăn và kiểm thực ba bước.

Hệ thống nước sinh hoạt, bể chứa, khu rửa tay và nhà vệ sinh cũng được kiểm tra nhằm bảo đảm vệ sinh cho học sinh. Nhà trường cũng đã phối hợp với trạm y tế địa phương xây dựng kế hoạch theo dõi sức khỏe học sinh, phòng, chống dịch bệnh theo mùa và xử lý những tình huống phát sinh.
Phần lớn học sinh của trường là con em đồng bào DTTS, điều kiện gia đình còn khó khăn. Vì vậy, bên cạnh dạy kiến thức, giáo viên còn phải quan tâm từ bữa ăn, giấc ngủ đến việc hình thành kỹ năng tự phục vụ cho các em.
"Mục tiêu của nhà trường là để học sinh được học tập trong môi trường an toàn, thân thiện và phụ huynh yên tâm đưa con đến lớp”, thầy Nguyễn Thanh Hà chia sẻ.
Cùng với chuẩn bị cơ sở vật chất, giáo viên chủ nhiệm đã phối hợp với trưởng thôn, Người có uy tín và phụ huynh rà soát số học sinh trong độ tuổi, nắm tình hình từng gia đình. Những trường hợp có nguy cơ đến lớp muộn hoặc nghỉ học sẽ được vận động, hỗ trợ kịp thời.

Chưa hết lo
Mặc dù các điều kiện cơ bản đã được nhà trường chuẩn bị chu đáo, khu vực lưu trú của học sinh vẫn còn một bất cập cần sớm được giải quyết.
Một số phòng ở bán trú hiện là công trình khung thép, lợp và quây bằng tôn. Sau thời gian sử dụng, loại công trình này bộc lộ hạn chế về khả năng cách nhiệt, chống chịu thời tiết và an toàn điện.
Vào mùa hè, nhiệt độ bên trong phòng có thể tăng cao; trong những ngày mưa rét, khu nhà dễ bị ẩm, lạnh.
Đáng lo ngại hơn, vật liệu kim loại dẫn điện nên nếu đường dây, ổ cắm hoặc thiết bị điện bị hư hỏng, rò rỉ, nguy cơ xảy ra sự cố sẽ cao hơn, nhất là khi nhiều học sinh cùng sinh hoạt trong một không gian.
Để hạn chế rủi ro, nhà trường đã kiểm tra lại đường dây dẫn, aptomat, ổ cắm; bố trí thiết bị điện ngoài tầm với của học sinh; bổ sung biển cảnh báo và phân công giáo viên trực bán trú thường xuyên. Tuy nhiên, đây mới chỉ là giải pháp trước mắt.

Theo thầy Hà, khu nhà tôn hiện nay vẫn có thể sử dụng tạm thời, nhưng về lâu dài chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu an toàn, đặc biệt là an toàn điện. Đây là nơi học sinh sinh hoạt cả ngày lẫn đêm, nên rất cần một phương án bền vững.
"Nhà trường mong các cấp, ngành quan tâm đầu tư khu nhà ở bán trú kiên cố, có hệ thống điện, phòng cháy, chữa cháy và công trình vệ sinh đồng bộ.”, thầy Nguyễn Thanh Hà kiến nghị.

