Thành tựu và Phát triển
Nghị định 28 mở lối sinh kế, dựng mái ấm ở vùng cao Quỳ Châu
Từ những khoản vay ưu đãi, hàng nghìn hộ đồng bào DTTS ở Quỳ Châu (Nghệ An) có thêm nguồn lực xây nhà, chuyển đổi nghề, tạo sinh kế. Dòng vốn chính sách đang từng bước biến chủ trương giảm nghèo thành những thay đổi cụ thể trong từng bản làng.
Từ vốn vay Nghị định 28 đến những sinh kế mới
Quỳ Châu là địa bàn miền núi có đông đồng bào DTTS, địa hình chủ yếu đồi núi, quỹ đất sản xuất hạn chế. Với nhiều hộ nghèo, thiếu tư liệu sản xuất và thiếu vốn đầu tư là một trong những nguyên nhân khiến việc thoát nghèo thiếu tính bền vững.
Trong bối cảnh đó, Nghị định số 28/2022/NĐ-CP của Chính phủ về chính sách tín dụng ưu đãi thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi mở thêm một kênh hỗ trợ trực tiếp, sát nhu cầu của người dân.
Chính sách tập trung vào các nhóm nội dung như hỗ trợ đất ở, nhà ở, đất sản xuất, chuyển đổi nghề và phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị.
Điểm đáng chú ý, là vốn tín dụng không chỉ nhằm giải quyết khó khăn trước mắt mà hướng tới tạo nền tảng để người dân ổn định cuộc sống và từng bước tự chủ sinh kế.
Tại Quỳ Châu, hiệu quả này thể hiện rõ qua quá trình triển khai chương trình. Theo số liệu của Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội (CSXH) Quỳ Châu, đến thời điểm năm 2025, Phòng giao dịch có 877 đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở, với số tiền 34.983 triệu đồng.
Cùng với hỗ trợ nhà ở, nguồn vốn dành cho chuyển đổi nghề tạo thêm lựa chọn sinh kế cho những hộ thiếu hoặc không còn điều kiện duy trì phương thức sản xuất cũ.
Thay vì chỉ trông chờ vào diện tích đất sản xuất hạn hẹp, người dân có thể sử dụng vốn để đầu tư phương tiện, tư liệu phục vụ nghề mới, từng bước chuyển dịch sinh kế phù hợp với điều kiện thực tế.
Đây chính là giá trị lớn hơn của tín dụng chính sách: Không chỉ đưa tiền đến tay hộ nghèo, mà tạo điều kiện để đồng vốn trở thành tư liệu sản xuất và nguồn lực phát triển lâu dài.
Ông Nguyễn Văn Dũng - Chủ tịch UBND xã Quỳ Châu, cho biết, để chính sách phát huy hiệu quả, việc rà soát đúng đối tượng, công khai quá trình bình xét và hướng dẫn người dân sử dụng vốn đúng mục đích có ý nghĩa quyết định.
Nguồn vốn chỉ thực sự phát huy tác dụng khi được đặt trong tổng thể các chương trình hỗ trợ sinh kế, chuyển giao kỹ thuật và phát triển sản xuất tại địa phương.
Thực tế này cũng phù hợp với định hướng của tỉnh Nghệ An trong việc gắn tín dụng chính sách với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường phối hợp giữa Ngân hàng CSXH với chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội và các ngành chuyên môn để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.
Dòng vốn dựng nhà, giữ niềm tin
Nếu chuyển đổi nghề mở ra hướng sinh kế thì hỗ trợ nhà ở lại tạo nền tảng để người dân “an cư”. Trước khi tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, nhiều hộ nghèo ở Quỳ Châu phải sống trong những căn nhà tạm, xuống cấp. Với thu nhập chủ yếu từ sản xuất nông nghiệp, việc dành một khoản tiền lớn để xây dựng nhà kiên cố gần như vượt quá khả năng của họ.
Gia đình anh Lò Văn Thắng, dân tộc thái, ở bản Châu Nga, xã Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An là một trường hợp như vậy. Gia đình có 4 người, 2 vợ chồng và 2 con, thuộc diện hộ nghèo.
Ngôi nhà cũ tạm bợ, xuống cấp khiến cuộc sống luôn bất an mỗi khi mưa gió. Từ nguồn vốn vay theo Nghị định 28, gia đình anh có thêm điều kiện xây dựng căn nhà mới, từng bước ổn định cuộc sống.
Câu chuyện của gia đình anh Thắng không phải trường hợp cá biệt. Theo số liệu được công bố, trong giai đoạn đầu triển khai, Phòng giao dịch Ngân hàng CSXH Quỳ Châu đã thực hiện nhiều đợt giải ngân, với 35,080 tỷ đồng hỗ trợ nhà ở cho 877 hộ. Trong đó, 623 hộ xây mới và 254 hộ sửa chữa nhà dột nát, kiên cố hóa nơi ở.
Một trường hợp khác, là gia đình chị Hà Thị Yến ở Bản Châu Hạnh, xã Quỳ Châu là hộ nghèo lâu năm, gia đình có 5 người, cuộc sống chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp.
Khi căn nhà cũ xuống cấp đến mức không thể tiếp tục sử dụng, nguồn vốn ưu đãi trở thành một trong những điểm tựa để gia đình có thể xây dựng nơi ở mới.
Từ những căn nhà ấy, hiệu quả của chính sách được nhìn thấy không chỉ bằng số tiền đã giải ngân, mà bằng sự thay đổi trong cuộc sống của từng hộ dân. Có nhà ở ổn định, người dân có thêm điều kiện tập trung phát triển sản xuất, chăm lo việc học hành của con cái và chủ động hơn trong kế hoạch thoát nghèo.
Giám đốc Phòng giao dịch Ngân hàng CSXH Quỳ Châu Lê Hồng Tuyên chia sẻ, việc triển khai Nghị định 28 được ngân hàng xác định là một nhiệm vụ quan trọng trong thực hiện chính sách tín dụng đối với đồng bào DTTS. Nguồn vốn được triển khai trên cơ sở phối hợp với chính quyền địa phương trong rà soát, xác định đúng đối tượng, qua đó đưa vốn đến những hộ thực sự có nhu cầu.
Kết quả tại Quỳ Châu cũng nằm trong bức tranh chung của Nghệ An. Theo số liệu giai đoạn 2022 - 2025, nguồn vốn chương trình cho vay ưu đãi theo Nghị định 28 được Trung ương cấp cho Nghệ An là 35.080 triệu đồng; doanh số cho vay đạt 35.080 triệu đồng .
Trong đó, 877 hộ được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở với số tiền 35.080 triệu đồng. Dư nợ đến ngày 31/5/2026 đạt 34.673 triệu đồng/877 hộ.
Những con số này cho thấy, Nghị định 28 không dừng ở một chính sách hỗ trợ đơn lẻ. Khi được triển khai đồng bộ, nguồn tín dụng ưu đãi đang trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi chính sách giảm nghèo: hỗ trợ nhà ở để người dân an cư, hỗ trợ chuyển đổi nghề để có sinh kế và tạo điều kiện để hộ nghèo từng bước nâng cao năng lực tự vươn lên.
Đối với Quỳ Châu, hiệu quả ấy càng có ý nghĩa trong bối cảnh địa phương còn nhiều khó khăn về điều kiện sản xuất. Việc tiếp tục rà soát nhu cầu thực tế, bảo đảm vốn đến đúng đối tượng, đồng thời tăng cường hướng dẫn cách làm ăn và nhân rộng những mô hình sử dụng vốn hiệu quả sẽ là yếu tố quyết định để dòng vốn chính sách tạo ra tác động lâu dài.
Bởi phía sau mỗi khoản vay không chỉ là một con số trên sổ sách tín dụng. Đó có thể là một căn nhà mới, một nghề mới, một phương án sản xuất mới và, quan trọng hơn, là thêm một cơ hội để người dân vùng cao tự tin bước qua ranh giới của đói nghèo.
