Du lịch vùng cao
“Bữa tiệc đặc biệt” ở bản đồng bào dân tộc Thái
Tết Độc lập 2/9, bản Vặt Hồng, phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La luôn đông vui nhộn nhịp. Theo dòng người về đây, tôi như được tham dự một “bữa tiệc đặc biệt” ở bản đồng bào dân tộc Thái.
Theo dòng người về Vặt Hồng
Tôi đến Vặt Hồng khi buổi sáng trên cao nguyên vẫn còn hơi lạnh. Nếu đến đây vào một ngày thường, có lẽ người ta sẽ chú ý trước tiên đến những nếp nhà, cánh đồng và nhịp sống chậm của một bản đồng bào Thái. Nhưng những ngày Tết Độc lập, cảm giác đầu tiên khi đến đây lại là sự đông đúc, náo nhiệt.
Xe máy nối nhau vào bản, ô tô tìm chỗ dừng. Từng nhóm khách vừa đi vừa chụp ảnh. Người mặc trang phục dân tộc, người mặc áo cờ đỏ sao vàng, người dẫn theo trẻ nhỏ. Những giọng nói từ nhiều vùng miền đã hòa vào nhau.
“Ngựa xe như nước, áo quần như nêm” - câu thơ ấy bất chợt hiện lên trong đầu tôi giữa một Vặt Hồng đang đông vui rộn ràng những ngày trong Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu và Tết Độc lập 2/9.
Ở một gian hàng nằm giữa khu trải nghiệm của tổ dân phố Vặt Hồng, anh Hoàng Văn Mai gần như không có phút ngơi tay. Trên chiếc sạp phía trước bếp, dao thớt liên tục vang lên lách cách. Anh vừa thái thịt, vừa kiểm tra những xiên lòng đang xèo xèo trên bếp than đỏ rực.
Anh Mai cho biết: Gian hàng chuyên các món ăn, đặc sản dân tộc mới được gia đình mở cửa đón khách khoảng 4 tháng. Dù thời gian chưa dài, nhưng lượng khách tìm đến ngày một đông, nhất là trong những dịp cuối tuần và thời điểm Mộc Châu bước vào cao điểm của Tuần Văn hóa - Du lịch, mỗi ngày gia đình anh đón tới hàng trăm khách hàng.
Để đáp ứng nhu cầu, gian hàng hiện duy trì 3 lao động thường xuyên, mỗi người có mức thu nhập khoảng 10 - 12 triệu đồng/tháng.
Không xa gian hàng của anh Mai, chị Quàng Thị Chung cũng đang bận rộn làm đồ ăn cho khách. Nhưng khác với vẻ tất bật của những ngày đông khách, chị lại chậm rãi kể câu chuyện từ nghề mới - du lịch.
“Trước đây, tôi chỉ biết làm nông, quanh năm ngoài đồng ngoài nương, dãi nắng dầm mưa. Từ khi tham gia làm du lịch, bán đồ ăn đặc sản địa phương cho du khách, công việc có thêm hướng mới, thu nhập cũng cao hơn, cuộc sống gia đình đỡ vất vả hơn trước”, chị Chung chia sẻ.
Câu chuyện của chị Chung cũng cho thấy một chuyển động sinh động đang diễn ra từng ngày ở Vặt Hồng: Người dân đã chủ động mở thêm một cánh cửa sinh kế từ du lịch.
Ông Hà Văn Trọng - Bí thư Chi bộ, Tổ trưởng Tổ dân phố Vặt Hồng, phường Mộc Châu, cho biết: "Hiện nay, tổ dân phố có trên 20 hộ làm du lịch. Chúng tôi tuyên truyền vận động người dân giữ gìn các nét văn hóa truyền thống, cùng hỗ trợ nhau trong đầu tư cơ sở vật chất, chia sẻ kinh nghiệm làm du lịch, kỹ năng giao tiếp, ẩm thực... Tất cả đều hướng đến mục tiêu quảng bá, giới thiệu du lịch cộng đồng tổ dân phố đến với du khách trong và ngoài nước".
Đến nay, người dân đã đăng ký 34 gian hàng tham gia. Vào các ngày cuối tuần, từ thứ Sáu đến Chủ nhật, không gian văn hóa và trải nghiệm bản Vặt Hồng trở thành điểm sinh hoạt, giao lưu và phục vụ du khách.
Bữa tiệc giữa đồng xanh
Sau một vòng len qua những gian hàng đông nghịt khách, tôi chọn cho mình một chỗ ngồi nhìn thẳng ra cánh đồng lúa đang xanh ngát.
Gió từ đồng thổi vào mát rượi, mang theo cả mùi thơm của đồ ăn. Tôi gọi xôi cẩm, gà nướng, nộm măng… những món ăn quen thuộc của đồng bào dân tộc Thái.
Xôi cẩm dẻo, thơm, hạt óng lên sắc tím sẫm. Gà nướng vàng ruộm, lớp da cháy cạnh vừa tới, xé một miếng còn nóng hổi, chấm cùng muối vừng và chút mắc khén cay nồng nơi đầu lưỡi. Nộm măng giòn, chua nhẹ, ăn xen với quả cà luộc thanh mát khiến tôi như được hưởng trọn bữa tiệc của vị giác.
Xung quanh, hàng chục mâm khách ngồi san sát. Người rót rượu, người gắp thức ăn, tiếng gọi món, tiếng cười nói nối nhau không dứt.
Nhìn cảnh ấy, tôi có cảm giác như mình đang ngồi giữa một đám cỗ lớn của cả bản. Không ai quen ai từ trước, nhưng chỉ cần cụng một chén rượu, hỏi nhau vài câu về quê quán, món ăn hay chuyến đi, khoảng cách dường như gần lại.
Ngồi cạnh tôi là chị Nguyễn Thị Ngọc - du khách đến từ Gia Lâm (Hà Nội), cho biết đây là lần đầu chị đến Vặt Hồng.
“Tôi khá bất ngờ vì ở một bản của đồng bào Thái lại có một không gian trải nghiệm đông vui và được tổ chức khá quy củ như vậy. Người dân vừa bán đặc sản, vừa giới thiệu văn hóa của mình nên khách đến đây có nhiều thứ để xem, để trải nghiệm chứ không chỉ ăn uống. Tôi nghĩ đây là điều khiến Vặt Hồng có nét riêng", chị Ngọc chia sẻ.
Khi màn đêm buông xuống, Vặt Hồng lại mang một diện mạo khác, không gian trong bản trở nên rực rỡ và giàu cảm xúc hơn.
Ánh đèn hắt xuống mái những gian hàng, bếp lửa bập bùng, tiếng nhạc vang lên giữa khoảng trời cao nguyên. Người dân và du khách quây quần bên nhau, thưởng thức những tiết mục văn nghệ, hòa vào điệu xòe và nâng những chén rượu nồng trong cái se lạnh của đêm Mộc Châu.
Hình ảnh những phụ nữ Thái trong trang phục truyền thống, tiếng cười nói xen lẫn tiếng nhạc và mùi thức ăn còn thơm trên bếp tạo nên một Vặt Hồng vừa rộn ràng, vừa ấm áp.
Rời Vặt Hồng trong cái se lạnh của đêm Mộc Châu, tôi vẫn còn nhớ mùi khói bếp, vị mắc khén nơi đầu lưỡi và những vòng xòe âm vang, những cái nắm tay từ lạ thành quen, những nụ cười thân thiện.
Có lẽ, chính những dư vị ấy đã khiến người ta phải lòng “bữa cỗ giữa đồng xanh” ở Mộc Châu.
