Tín ngưỡng tôn giáo
Người dân TP.HCM về Lăng Ông dự lễ giỗ Đức Tả quân Lê Văn Duyệt
Lễ giỗ lần thứ 194 Đức Tả quân Lê Văn Duyệt diễn ra với nhiều nghi thức tế lễ truyền thống và hát bội, thu hút đông người dân đến dâng hương, tưởng nhớ vị Tổng trấn Gia Định thành.
Sáng 10/9, lễ giỗ lần thứ 194 Đức Tả quân Lê Văn Duyệt (1832-2026) được tổ chức theo nghi thức tế lễ Tiểu cung đình triều Nguyễn tại khu Di tích Lịch sử Văn hóa Quốc gia Lăng Lê Văn Duyệt (phường Gia Định).
Tham dự buổi lễ, ông Bùi Thanh Nhân, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM cùng các đại biểu thực hiện nghi thức dâng lễ vật lên Đức Thượng công Tả quân Lê Văn Duyệt.
Trước đó, ông Trần Lưu Quang - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM và ông Nguyễn Văn Được - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP.HCM đã gửi lễ vật dâng lên Đức Tả quân.
Ông Lê Văn Ngọc - Trưởng Ban Quản lý Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia Lăng Lê Văn Duyệt, cho biết đây là dịp người dân tưởng nhớ Đức Tả quân Lê Văn Duyệt, người được nhân dân ghi nhớ là vị quan chính trực, quan tâm đến đời sống dân chúng, có công lớn trong việc mở mang bờ cõi, phát triển vùng đất phương Nam.
Việc thờ phụng ông được duy trì qua nhiều thế hệ, trở thành một nét sinh hoạt tín ngưỡng, văn hóa của địa phương.
Mở đầu lễ giỗ, Ban Quản lý di tích tổ chức lễ cúng Tiên thường theo nghi thức tế lễ Tiểu cung đình triều Nguyễn. Sau nghi thức tế lễ, các đại biểu và khách mời thành kính dâng hương tại Lăng mộ của Đức Tả quân Lê Văn Duyệt và phu nhân.
Nhiều ban tế lễ của các đình, miếu ở các tỉnh cũng đến tham dự lễ giỗ Đức Tả quân Lê Văn Duyệt.
Ông Phan Thanh Vân - Ban Phụng sự Đền thờ Anh hùng dân tộc Trương Định (Gò Công, Đồng Tháp) cùng đoàn đến từ sớm để tham dự lễ.
Theo ông Vân, việc góp mặt tại lễ giỗ là cách thể hiện lòng thành kính, đạo lý uống nước nhớ nguồn và tri ân các bậc tiền nhân.
“Đến ngày giỗ Đức Tả quân, gia đình tôi đều đến viếng ông, bày tỏ lòng kính trọng trước khí tiết, trung can nghĩa khí của ông”, bà Vân nói.
Đến lễ giỗ lần thứ 194 Đức Tả quân Lê Văn Duyệt, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư cho rằng việc duy trì lễ giỗ Đức Tả quân Lê Văn Duyệt thể hiện đạo lý nhớ ơn người có công.
Theo ông, những nghi lễ được gìn giữ qua nhiều thế hệ giúp người trẻ có cơ hội tiếp cận lịch sử, văn hóa không chỉ qua sách vở mà còn bằng trải nghiệm trực tiếp tại di tích.
Sau lễ Tiên thường là lễ Xây chầu đại bội với tuồng Đức Thượng công Lê Văn Duyệt. Đây là một trong những hoạt động văn hóa được duy trì trong lễ giỗ, kết hợp nghi lễ thờ cúng với nghệ thuật hát bội truyền thống.
Đông đảo người dân đến dự lễ, dõi theo các tiết mục hát bội. Hoạt động này vừa góp phần phục vụ nghi lễ, vừa gìn giữ loại hình nghệ thuật truyền thống gắn với đời sống văn hóa Sài Gòn - Gia Định. Năm nay, lễ giỗ diễn ra trong 3 ngày, 10 - 13/9.
Tả quân Lê Văn Duyệt sinh năm 1764, quê Quảng Ngãi, lớn lên tại làng Hòa Khánh, huyện Kiến Phong, tỉnh Định Tường, nay thuộc Đồng Tháp. Ông 2 lần giữ chức Tổng trấn Gia Định thành, từ năm 1812 - 1815 và 1820 - 1832.
Sau khi ông qua đời năm 1832, khu lăng mộ tại vùng Bà Chiểu được người dân gìn giữ, thờ phụng. Lăng Lê Văn Duyệt được Bộ Văn hóa công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia năm 1989.
Qua gần 2 thế kỷ, lễ giỗ Tả quân Lê Văn Duyệt vẫn được duy trì với hệ thống nghi thức tế lễ, thờ cúng và các hoạt động văn hóa truyền thống. Đây là một sinh hoạt tín ngưỡng dân gian tiêu biểu, góp phần lưu giữ ký ức lịch sử và văn hóa của vùng đất Sài Gòn - Gia Định.
