Công tác Dân tộc
Lai Châu đã xóa hơn 50% "hủ tục cần loại bỏ"
Ở xã Pa Tần, đồng bào Mảng từng có tập tục để người chết trong nhà nhiều ngày, chờ ngày đẹp mới đưa lên rừng mai táng. Nay, khi có người qua đời, gia đình đã đưa thi hài vào áo quan và không để dài ngày trong nhà.
Sự thay đổi ấy là một trong những kết quả từ quá trình tuyên truyền, vận động xóa bỏ hủ tục được Lai Châu triển khai những năm qua.
Từng bước đẩy lùi hủ tục
Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Pa Tần Lầu A Tình cho biết, cùng với tuyên truyền, địa phương triển khai chính sách hỗ trợ mai táng theo Nghị quyết số 53 của HĐND tỉnh. Chính sách hỗ trợ thiết thực đã giúp người dân từng bước thay đổi tập quán trong việc tang.
“Những chủ trương đúng và kịp thời, đi cùng hỗ trợ cụ thể đã góp phần giúp bà con thay đổi nhận thức, từng bước xóa bỏ hủ tục. Đã có hàng chục hộ được hỗ trợ tiền mai táng phí…”, ông Tình thông tin.
.jpg)
Là tỉnh vùng cao biên giới, Lai Châu có 20 dân tộc cùng sinh sống với sự phong phú về bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc. Tuy nhiên, cùng với đó, trong đời sống của đồng bào cũng còn không ít những hủ tục ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Trước thực trạng này, ngày 22/12/2023, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Lai Châu đã ban hành Nghị quyết số 15-NQ/TU về xóa bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh giai đoạn 2024 - 2030.
Qua 3 năm triển khai nghị quyết, đã huy động được cả hệ thống chính trị và từng bước tạo sự đồng thuận của Nhân dân. Công tác tuyên truyền được triển khai với nhiều hình thức như: Trên báo đài, truyền thanh cơ sở, thông tin lưu động, chiếu phim lưu động, tại các cuộc họp bản, sinh hoạt đoàn thể. Các cuộc thi như “Dân vận khéo”, tuyên truyền lưu động “Xóa bỏ hủ tục - Lấy cái đẹp dẹp cái xấu”… cũng đã tạo sức lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng.
Chỉ tính riêng trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đã xây dựng 210 mô hình, trong đó 141 mô hình được kế thừa, duy trì và 69 mô hình mới. Các mô hình tập trung vào các nội dung như: Phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống; thực hiện việc cưới, việc tang văn minh; xóa bỏ chăn nuôi thả rông và xây dựng thôn, bản văn hóa không tệ nạn...
Qua đó, đã có 26/50 hủ tục được xác định cần xóa bỏ đã được loại bỏ (tăng 6 hủ tục so cuối năm 2025).
Giữ cái đẹp để tạo sinh kế
Cùng với việc tập trung xóa bỏ hủ tục, Nghị quyết 15-NQ/TU cũng xác định rõ mục tiêu bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống.Ông Nguyễn Ngọc Vinh - Phó Bí thư, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Trưởng ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết 15 tỉnh Lai Châu, cho biết: Việc xóa bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu được tỉnh triển khai thống nhất theo phương châm “Lấy cái đẹp, dẹp cái xấu”, gắn với phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng đời sống văn hóa và bảo tồn bản sắc dân tộc.
Giai đoạn 2024-2025, tỉnh duy trì 46 lễ hội, phục dựng 5 lễ hội truyền thống. Nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc được bảo tồn, phát huy, trong đó có Lễ hội Then Kin Pang của người Thái, xòe và diễn xướng ca của người Hà Nhì...
Văn hóa vì thế không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành nguồn lực phát triển du lịch, tạo thêm sinh kế cho người dân.
Năm 2025, Lai Châu đón gần 1,5 triệu lượt khách du lịch, doanh thu đạt hơn 1.200 tỷ đồng.
Từ việc thay đổi những tập quán không còn phù hợp đến khơi dậy những giá trị văn hóa tốt đẹp, Nghị quyết 15 đang tạo ra những chuyển biến trong đời sống ở các bản làng Lai Châu. “Xóa” cái lạc hậu đi cùng với “xây” nếp sống văn minh và giữ gìn bản sắc đang trở thành hướng đi để văn hóa thực sự trở thành nguồn lực cho phát triển.
