Bản làng hôm nay

Hơn 35 năm gắn bó với nan tre, giấy kiếng làm những chiếc đèn lồng truyền thống, ông Phan Văn Lợi (SN 1949) ở thôn 4, xã Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk không chỉ giữ mà còn truyền nghề. Nghề làm đèn lồng trở thành một phần ký ức của gia đình mỗi mùa Trung thu.

Những chiếc đèn ông sao

Những ngày cận Tết Trung thu, ngôi nhà của Phan Văn Lợi rộn ràng hơn. Nan tre được vót mỏng, xếp ngay ngắn, giấy kiếng đủ màu, kim tuyến, phụ kiện trang trí xếp ngay ngắn và đèn lồng treo cẩn thận.

Ông Lợi rời quê Tuy Phước, tỉnh Bình Định cũ đến Đắk Lắk lập nghiệp năm 1989 mang theo nghề làm đèn lồng. Công việc ấy gắn bó với gia đình ông hơn 35 năm.

Ở tuổi 75, đôi tay không còn nhanh nhẹn như trước nhưng mỗi mùa Trung thu về, ông vẫn vừa làm vừa chỉ dẫn cho con cháu.

Theo ông Lợi, để hoàn thành một chiếc lồng đèn truyền thống phải trải qua nhiều công đoạn. Từ chẻ tre, vót nan, tạo khung, cắt giấy đến dán, chạy viền và trang trí, công đoạn nào cũng đòi hỏi sự cẩn thận.

“Làm lồng đèn không khó, nhưng đòi hỏi sự cần mẫn và tỉ mỉ. Nan tre phải đều, khung phải chắc thì khi dán giấy mới đẹp. Mỗi chiếc đèn làm ra đều phải chăm chút từng chút một”, ông Lợi chia sẻ.

Từng chi tiết trang trí lồng đèn, ông đều làm thủ công. Ngoài những mẫu quen thuộc như đèn ông sao, gia đình ông còn nhận làm các mẫu đèn lồng theo yêu cầu của khách.

Nối tiếp nghề của cha, chị Phan Thị Mỹ Hạnh con gái thứ ba của ông Lợi cùng chồng là anh Phạm Dương Tuấn bắt đầu làm lồng đèn từ khoảng năm 2000.

Sau nhiều năm, những công đoạn tưởng như nhỏ nhặt như cắt nan, đan sao, dán cạnh, dán giấy kiếng, chạy viền và trang trí đã trở nên quen thuộc với hai vợ chồng.

Gia đình chị Hạnh kinh doanh quần áo và nước uống nên việc làm lồng đèn chủ yếu tranh thủ thời gian rảnh. Vào mùa cao điểm, chị thuê thêm người làm thời vụ để phụ dán giấy kiếng, trang trí và hoàn thiện sản phẩm.

Theo chị Hạnh, nghề làm lồng đèn chỉ tập trung khoảng một vài tháng trước Trung thu. Thu nhập không cao, nhưng chị vẫn duy trì bởi đây là nghề gia đình đã gắn bó nhiều năm.

“Điều vui nhất là đến Trung thu, những sản phẩm chính tay mình làm ra xuất hiện trong đêm rước đèn của trẻ nhỏ. Giữa rất nhiều đồ chơi hiện đại, vẫn có những em nhỏ thích đèn truyền thống”, chị Hạnh chia sẻ.

Những chiếc đèn lồng giữ ký ức tuổi thơ

Thị trường đồ chơi Trung thu ngày càng đa dạng với nhiều mẫu mã, chất liệu và mức giá. Dù vậy, những chiếc đèn ông sao làm thủ công vẫn hấp dẫn trẻ nhỏ bằng màu sắc, ánh sáng và cảm giác cầm món đồ chơi quen thuộc trong đêm rằm.

Dù hiện có công việc riêng, nhưng mỗi mùa Trung thu đến các con của ông Lợi lại trở về nhà, tranh thủ buổi tối, lúc rảnh để vót nan tre, ráp khung, phụ gia đình làm đèn.

Mỗi mùa Trung thu cũng trở thành dịp để các thành viên trong gia đình quây quần bên nhau. Người vót nan, người ráp khung, người cắt hoa văn, người dán giấy kiếng.

Mỗi người một phần việc, cùng góp sức để những chiếc đèn kịp đến tay khách hàng trước đêm rằm. Đây là dịp để các thành viên trong gia đình tụ họp, gắn kết với nhau.

Với gia đình ông Lợi, mỗi mùa Trung thu không đơn thuần là một vụ sản xuất. Đó còn thời gian mọi người trong gia đình cùng ngồi lại, cùng làm việc và nhắc nhớ về nghề truyền thống của cha ông.

Qua đôi tay khéo léo người thợ, những chiếc đèn lồng lần lượt thành hình. Khi thắp sáng, chúng mang theo ánh trăng rằm, tiếng cười trẻ nhỏ và một phần ký ức về Tết Trung thu truyền thống.

Hơn 35 năm lập nghiệp nơi quê hương mới, ông Lợi đã truyền nghề cho con. Những thanh nan tre, tờ giấy kiếng nhiều màu có thêm cơ hội được truyền sang thế hệ sau.

Trưng bày 1.000 đèn lồng truyền thống bên dòng sông Hương nhân dịp Tết Trung thu

15 cụm đèn lồng khổng lồ đưa sắc màu quốc tế vào phố cổ Hội An

9X bỏ phố về quê, đưa đèn lồng phố Hội ra thế giới

Lê Hường