Tín ngưỡng tôn giáo

Tín ngưỡng tôn giáo

Bình yên buôn làng xứ đạo: Kon H'rinh qua thời "chao đảo"

Lê Hường • 25/09/2026 09:03

Trở lại buôn Kon H’rinh những ngày đầu năm học mới, từng tốp học sinh tung tăng đến trường trên con đường bê tông sạch đẹp. Bình yên là thế, nhưng nơi này một thời từng chao đảo vì tà đạo Hà Mòn.

“

LỜI TÒA SOẠN:

Hoạt động tôn giáo chưa được Nhà nước công nhận không chỉ vi phạm pháp luật mà còn lệch chuẩn mực văn hóa tín ngưỡng, gây mất an ninh trật tự, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc. Bằng sự kiên trì tuyên truyền, vận động và quyết liệt đấu tranh của lực lượng chức năng, người dân đã trở về sinh hoạt tôn giáo thuần túy. Những buôn làng từng là "điểm nóng" tà đạo đã hồi sinh.

Tuy nhiên, hiện tượng tôn giáo mới, vỏ bọc núp bóng tôn giáo vẫn xâm nhập các buôn làng Tây Nguyên như những con sóng ngầm. Xây dựng “lá chắn” từ cơ sở, tạo điều kiện để người dân có cuộc sống ổn định, nơi sinh hoạt tôn giáo phù hợp, đúng pháp luật không chỉ ngăn chặn những hành vi vi phạm mà còn tạo được niềm tin tôn giáo, góp phần củng cố khối đại đoàn kết, phát triển kinh tế, giữ gìn an ninh trật tự và xây dựng buôn làng bình yên.

Năm tháng buôn làng đầy biến động

Nhớ lại quãng thời gian vào những năm 2006, khi tà đạo Hà Mòn xâm nhập buôn, ông Joang Chá, Người có uy tín buôn Kon H’rinh, xã Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk kể lại: Tà đạo xuất hiện làm đảo lộn mọi thứ. Các đối tượng dụ dỗ bà con về cuộc sống sung sướng, đi theo họ không phải lao động vẫn có ăn và xuyên tạc đây là “đạo riêng của người Tây Nguyên. Do vậy, từ một vài người, số người theo tà đạo tăng lên.

Không ít người bỏ bê ruộng rẫy vào rừng cầu nguyện, một bộ phận người dân hạn chế giao du, không tham gia sinh hoạt cộng đồng. "Điều đáng lo nhất là tình đoàn kết trong buôn bị ảnh hưởng ”, ông Joang Chá chia sẻ.

Buôn Kon H’rinh, xã Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk từng bị tào đạo Hà Mòn xâm nhập làm đảo lộn cuộc sống của đồng bào Xơ Đăng
Buôn Kon H’rinh, xã Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk từng bị tào đạo Hà Mòn xâm nhập làm đảo lộn cuộc sống của đồng bào Xơ Đăng

Trước tình hình đó, cấp ủy, chính quyền địa phương thành lập tổ công tác. Phát huy vai trò của Người có uy tín, già làng và những người được cộng đồng tin tưởng để tuyên truyền, vận động.

Cán bộ đến từng nhà, ra tận rẫy gặp người dân giải thích để bà con hiểu bản chất của tà đạo. Giúp bà con phân biệt sinh hoạt tôn giáo đúng pháp luật với hoạt động trái pháp luật.

Cuộc vận động diễn ra trong thời gian dài. Những người từng bị lôi kéo dần nhận ra bản chất tà đạo, trở lại cuộc sống bình thường. Các đối tượng cầm đầu sau đó ra trình diện chính quyền.

Đến năm 2014, buôn Kon H’rinh đã xóa trắng tà đạo Hà Mòn, khép lại giai đoạn đầy biến động.

Con đường chính chạy qua nhà sinh hoạt cộng đồng hôm nay rộng rãi, sạch đẹp
Con đường chính chạy qua nhà sinh hoạt cộng đồng hôm nay rộng rãi, sạch đẹp

Theo ông Joang Chá, điều quan trọng là trong quá trình đấu tranh, chính quyền không kỳ thị, xa lánh những người từng lầm lỡ. Khi tà đạo được đẩy lùi, họ trở lại sinh hoạt tôn giáo thuần túy, cùng bà con làm ăn và xây dựng buôn làng. “Bà con lại đoàn kết, giúp đỡ nhau. Khi mọi người cùng chung sức thì cuộc sống mới ổn định”, ông Chá nói.

Nương rẫy xanh trở lại

Buôn làng vượt qua "giông bão", trở lại bình yên, người dân tranh thủ phát huy hiệu quả nguồn lực từ các chương trình, dự án chính sách hỗ trợ của Nhà nước để phát triển sản xuất. Đường giao thông, điện, trường học, nhà ở, nhà sinh hoạt cộng đồng được đầu tư.

Hộ nghèo, cận nghèo còn được hỗ trợ con giống, sinh kế, xây dựng nhà ở và tiếp cận các chính sách giảm nghèo, được tập huấn hướng dẫn khoa học kỹ thuật và ứng dụng trong cây trồng, vật nuôi, nhờ đó nâng cao sản lượng, chất lượng và tăng thu nhập. Đời sống của người dân ngày càng được nâng lên, diện mạo buôn làng từng bước thay dổi

Cây cà phê là nguồn thu nhập chính của đồng bào Xơ Đăng ở buôn Kon H'rinh
Cây cà phê là nguồn thu nhập chính của đồng bào Xơ Đăng ở buôn Kon H'rinh

Ông Vi Voan, Trưởng buôn Kon H’rinh cho biết: Buôn hiện có hơn 500 hộ, hơn 3.000 nhân khẩu, trong đó đồng bào DTTS chiếm hơn một nửa, dân tộc Xơ Đăng chiếm số đông. Người dân chủ yếu sống bằng nông nghiệp. Cây cà phê là nguồn thu nhập chính.

Nhờ biết cách chăm sóc và giá cà phê ổn định, những năm gần đây đời sống bà con đã thay đổi rõ rệt. Nhiều gia đình từng thuộc diện khó khăn nay đã có nhà kiên cố, có điều kiện đầu tư sản xuất. Đường sá được bê tông hóa giúp người dân đi lại, vận chuyển nông sản thuận lợi hơn.

Con đường chính chạy qua nhà sinh hoạt cộng đồng hôm nay rộng rãi, sạch đẹp. Những tuyến đường nhánh nối khu dân cư với khu sản xuất cũng được đầu tư, tạo thuận lợi cho người dân đi lại sản xuất, kết nối giao thương.

Không chỉ đời sống vật chất được cải thiện, người dân Kon H’rinh còn chú trọng gìn giữ văn hóa truyền thống.

Các lễ hội truyền thống được duy trì. Nhiều lớp truyền dạy văn hóa cho thanh thiếu niên được tổ chức, từ diễn tấu cồng chiêng, múa xoang, hát dân ca đến chế tác nhạc cụ, đan lát, dệt thổ cẩm.

Giữ bình yên từ tình đoàn kết

Với những người từng trải qua biến cố, bình yên của buôn làng hôm nay thật sự đáng quý.

Không chỉ đời sống vật chất được cải thiện, người dân Kon H’rinh còn chú trọng gìn giữ văn hóa truyền thống
Không chỉ đời sống vật chất được cải thiện, người dân Kon H’rinh còn chú trọng gìn giữ văn hóa truyền thống

Ông A Biu, một người lớn tuổi trong buôn cho rằng: Bài học lớn nhất mà buôn làng rút ra là phải giữ được sự đoàn kết, giúp người dân nâng cao cảnh giác trước những lời dụ dỗ, thông tin sai lệch. Đời sống ổn định cũng là một “lá chắn” quan trọng.

Khi người dân có việc làm, có thu nhập, con cái được đến trường và các nhu cầu chính đáng trong cuộc sống được quan tâm, sức đề kháng trước những lời dụ dỗ, xuyên tạc cũng được nâng lên.

“Bây giờ bà con hiểu rằng muốn gia đình khá lên thì phải chăm lo sản xuất, cho con cái học hành và cùng nhau giữ gìn buôn làng”, ông A Biu nói.

Tuy nhiên, trên thực tế tà đạo đã bị đẩy lùi, song hiện tượng tôn giáo mới, vỏ bọc tôn giáo vẫn đang tìm cách len lỏi vào buôn làng vùng đồng bào DTTS. Xóa bỏ nhóm vỏ bọc tôn giáo, định hướng tín đồ sinh hoạt tôn giáo thuần túy là quá trình bền bỉ.

Nhìn từ những buôn làng từng chao đảo vì tà đạo Hà Mòn cho thấy, để giữ buôn làng bình yên, cần phải triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, đó là sự vào cuộc kịp thời của lực lượng chức năng, các cấp chính quyền, tổ chức xã hội, sự đồng lòng, chia sẻ giúp đỡ nhau của người dân.

Bên cạnh đó, việc tuyên truyền, vận động người dân cần được chú trọng thực hiện thường xuyên, liên tục. Trong đó, phát huy vai trò của Người có uy tín, già làng và những người có tiếng nói trong cộng đồng.

Lê Hường