Khoa học tới bản

Khoa học tới bản

Thu hẹp khoảng trống số ở vùng cao Nghệ An bằng cách nào?

Nguyễn Thanh Hải • 29/09/2026 05:19

Các xã miền núi Nghệ An đang tìm cách đưa máy tính, máy in, internet, điện về tận bản, cùng với đó là hướng dẫn kỹ năng để khoảng trống số từng bước được thu hẹp.

1790410488687_3121462565925941010_3121462565925941010_8532c5e362bfa253f82b04c30abd5971.jpg
Xã Bắc Cấp phát máy tính, máy in đồng thời cài đặt, hướng dẫn sử dụng cho cán bộ thôn bản. Ảnh: Thanh Hải

Máy tính về tận bản

Sáng 24/9, UBND xã Bắc Lý tổ chức bàn giao máy vi tính và máy in cho Ban Quản lý 12 bản trên địa bàn, cùng với đó là hướng dẫn kỹ năng để khoảng trống số từng bước được thu hẹp.

Không chỉ là thêm một thiết bị làm việc, những chiếc máy tính được đưa về bản giúp cán bộ cơ sở có điều kiện tiếp cận trực tiếp với môi trường số, từ cập nhật thông tin, gửi văn bản đến xã, đến lưu trữ hồ sơ.

Tại buổi bàn giao, ông Lữ Quang Hưng - Bí thư Đảng ủy xã Bắc Lý đề nghị Ban Quản lý các bản phát huy hiệu quả trang thiết bị, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, phục vụ công tác quản lý, điều hành và thực hiện nhiệm vụ tại cơ sở.

Nhận máy, đồng thời tham gia hướng dẫn sử dụng và cài đặt các ứng dụng phục vụ chuyển đổi số, ông Cụt Văn Chơ - Bí thư Chi bộ bản Phà Coóng cho biết, thiết bị mới giúp công việc thuận tiện hơn.

1790410488537_3121462565925941010_3121462565925941010_d9ccf647f941224872a70d62b5b49dba.jpg
Ông Cụt Văn Chơ - Bí thư Chi bộ bản Phà Coóng, xã Bắc Lý (ở giữa hàng đầu) cho biết thiết bị mới giúp công việc thuận tiện hơn. Ảnh: Thanh Hải

Câu chuyện ở Bắc Lý phản ánh một nhu cầu đang xuất hiện rõ hơn sau khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai.

Theo ông Phạm Văn Hòa - Chủ tịch UBND xã Mường Lống, khi chính quyền ngày càng số hóa, khoảng trống về thiết bị tại thôn, bản cũng bộc lộ rõ hơn.

Mường Lống đã huy động nguồn lực để trao 13 máy tính cho Ban Quản lý 13 bản. Theo ông Hòa, cùng với thiếu thiết bị là vấn đề năng lực vận hành. Một số cán bộ thôn, bản chưa từng sử dụng máy tính hoặc ít có điều kiện sử dụng nên còn lúng túng khi thực hiện công việc trên môi trường số.

1790411922270_3226474698630823813_3226474698630823813_85e2c16b5a3288806d42323d621809fe.jpg
Xã Mường Lống cấp phát máy tính cho cán bộ thôn bản thực hiện nhiệm vụ ở cơ sở.
Ảnh: Thanh Hải

“Máy tính được cấp về tận bản, Ban Quản lý bản sử dụng chung sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công việc, cập nhật dữ liệu, tra cứu thông tin kịp thời”, ông Hòa nói.

Như vậy, bài toán không chỉ nằm ở chuyện có máy hay không. Khi công việc từ cấp xã ngày càng được đưa lên môi trường điện tử, cán bộ ở thôn, bản cũng phải có công cụ và kỹ năng để tiếp nhận, xử lý và phản hồi.

Không để chuyển đổi số dừng ở cấp xã

Tại xã Châu Khê, sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Đảng ủy và UBND xã đã trao 12 máy tính xách tay cho 12 cấp ủy thôn, bản.

Theo địa phương, thiết bị được sử dụng phục vụ xử lý văn bản điện tử, quản lý hồ sơ, cập nhật dữ liệu và triển khai các nhiệm vụ chuyên môn.

Châu Khê
Cán bộ thôn bản ở xã Châu Khê được cấp phát máy tính, hướng dẫn sử dụng các ứng dụng.
Ảnh: Thanh Hải

Ông Lô Văn Thao - Bí thư Đảng ủy xã Châu Khê cho biết, sau một năm thực hiện mô hình chính quyền hai cấp, khối lượng công việc ở cơ sở ngày càng lớn, trong khi yêu cầu cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân ngày càng cao.

Việc trang bị máy tính xách tay cho cấp ủy thôn, bản nhằm tạo điều kiện để cán bộ cơ sở hoàn thành nhiệm vụ, đồng thời từng bước nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ thông tin.

Từ Bắc Lý, Mường Lống đến Châu Khê và nhiều xã khác ở vùng cao Nghệ An, cách làm có thể khác nhau nhưng cùng hướng tới một điểm: Đưa công cụ số xuống nơi trực tiếp triển khai nhiệm vụ.

Bà La Thị Vân - Bí thư Chi bộ bản Châu Thịnh, đại diện 12 cấp ủy thôn, bản ở xã Châu Khê cho biết, các đơn vị sẽ quản lý, sử dụng hiệu quả thiết bị được trao, phục vụ công tác lãnh đạo, điều hành và đáp ứng yêu cầu xây dựng chính quyền số.

Đường vào bản Xốp Dương và Cha Nga
Đường vào bản Xốp Dương và Cha Nga xã Mỹ Lý khó khăn, chính là trở ngại lớn cho hoạt động của cán bộ thôn bản. Ảnh: Thanh Hải

Thực tế cho thấy, đưa máy tính về bản mới chỉ là bước đầu. Thiết bị phải đi cùng hướng dẫn sử dụng, kỹ năng số và việc hình thành thói quen làm việc trên môi trường điện tử.

Từ những chiếc máy tính được trao, điều cần tiếp tục là làm sao để cán bộ bản biết sử dụng, sử dụng thường xuyên và sử dụng thực sự vào công việc. Khi đó, chuyển đổi số mới không chỉ là câu chuyện của trụ sở UBND xã, mà trở thành một phần trong công việc hằng ngày ở mỗi bản vùng cao.

Nguyễn Thanh Hải