Công tác Dân tộc

Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lào Cai phối hợp cùng Hội Liên hiệp Phụ nữ và Tỉnh đoàn Thanh niên tỉnh vừa tổ chức thành công chuỗi 6 cụm hội thảo, tọa đàm chuyên đề 'Chung tay phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, nữ dưới 18 tuổi sinh con - Vì tương lai giống nòi và hạnh phúc cộng đồng'.

Đổi mới hình thức truyền thông

Khác với các buổi tuyên truyền lý thuyết thông thường, chuỗi hội thảo năm nay ghi nhận điểm mới nổi bật khi kết hợp trình chiếu phóng sự tư liệu thực tế về hệ lụy của việc tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và nữ dưới 18 tuổi sinh con. Qua đó, đã tác động mạnh mẽ tới các đại biểu tham dự hội thảo.

Tại các hội thảo đã nhận được gần 70 bài tham luận chuyên sâu mang tính thực tiễn cao. Nhiều mô hình hay đã được chia sẻ, như: Câu lạc bộ “Thủ lĩnh của sự thay đổi”, “Mẹ em tuyên truyền pháp luật”, áp dụng truyền thông số (Tik Tok, Zalo, Facebook) hay phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” kết hợp gắn tiêu chí không tảo hôn vào quy ước, hương ước thôn bản...

Đối thoại thẳng thắn, giải quyết vướng mắc từ cơ sở

Một điểm nhấn quan trọng phục vụ thiết thực cho người dân chính là phiên tọa đàm bàn tròn. Việc dành hơn 50% thời lượng cho thảo luận mở đã tạo nên diễn đàn đối thoại hai chiều bình đẳng, thẳng thắn giữa cơ quan quản lý cấp tỉnh và lực lượng nòng cốt cơ sở (Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn, Già làng, Người có uy tín, cán bộ y tế, Đoàn thanh niên, phụ nữ).

Tại các phiên thảo luận, hàng trăm ý kiến đã tập trung tháo gỡ các nút thắt như: Áp lực từ hủ tục, luật tục so với pháp luật hiện hành; Tính răn đe của các biện pháp xử phạt hành chính chưa đủ mạnh; đổi mới phương pháp tuyên truyền trực quan cho thế hệ trẻ; cách thức tiếp cận, vận động từ sớm khi phát hiện nguy cơ tảo hôn; vận động phải đi vào từng gia đình, từng trường hợp...

Các ý kiến cho rằng đây không phải việc riêng của ngành công tác dân tộc hay của chính quyền, mà cần sự tham gia của gia đình, dòng họ, nhà trường, đoàn thể và cộng đồng dân cư…Đặc biệt, phát huy vai trò của Người có uy tín, Già làng, Trưởng thôn, Bí thư Chi bộ - là những người hiểu phong tục, quan hệ dòng họ và có điều kiện tiếp cận gia đình. Nếu lực lượng này tham gia ngay từ đầu, việc tuyên truyền, vận động sẽ có nhiều thuận lợi hơn.

Đề xuất giải pháp đột phá vì hạnh phúc cộng đồng

Trong hàng trăm ý kiến, đề xuất, kiến nghị và giải pháp mang tính chiến lược và khả thi tại các hội thảo, tọa đàm. Nổi bật là các nhóm đề xuất giải pháp:

Chính sách hỗ trợ lực lượng nòng cốt, các ý kiến tập trung kiến nghị UBND tỉnh và các sở, ngành sớm ban hành cơ chế hỗ trợ kinh phí đi lại cho đội ngũ tuyên truyền viên thôn, bản đến từng nhà, vận động từng trường hợp trong điều kiện người dân ở vùng xa, địa hình đi lại khó khăn.

Siết chặt kỷ cương pháp luật, ngành Tư pháp và Công an phối hợp hướng dẫn xử lý nghiêm minh, nghiên cứu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các trường hợp cố tình tổ chức tảo hôn hoặc vi phạm pháp luật để tăng tính răn đe.

Đẩy mạnh truyền thông số, đổi mới nội dung tuyên truyền bằng video ngắn, sản phẩm số bằng tiếng dân tộc phù hợp với tâm lý giới trẻ.

Giải quyết gốc rễ vấn đề, gắn phòng, chống tảo hôn với tư vấn sức khỏe tiền hôn nhân, đào tạo nghề, tạo sinh kế và hỗ trợ vay vốn giải quyết việc làm cho thanh niên vùng cao

Một số địa phương đề xuất, tăng cường việc đưa hương ước, quy ước, ký cam kết phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống vào các thôn, bản.

Thông qua trao đổi, thảo luận trực tiếp tại 6 cụm Hội thảo, toạ đàm, nhiều đại biểu đã chia sẻ những tình huống, cách làm cụ thể từ thôn, bản; cùng phân tích nguyên nhân, cách tiếp cận và phương án xử lý đối với các trường hợp có nguy cơ tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, nữ dưới 18 tuổi sinh con.

Nội dung trao đổi tập trung vào những việc có thể thực hiện ngay tại cơ sở, nhất là phát hiện sớm, tiếp cận đúng đối tượng, lựa chọn cách vận động phù hợp và can thiệp đúng thời điểm.

Nối tiếp thành công của 06 cụm hội thảo, kết quả thu được không chỉ góp phần nâng cao nhận thức người dân mà còn cung cấp cơ sở thực tiễn quan trọng phục vụ công tác tham mưu, hoạch định chính sách dân tộc trên địa bàn tỉnh Lào Cai trong thời gian tới.

Tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống: Cần giải pháp sát thực tiễn cơ sở

Già làng, trưởng bản cùng vào cuộc ngăn tảo hôn ở Lào Cai

Hoàng Quý - Thu Hương