Tín ngưỡng tôn giáo
Giáo hội Phật giáo Việt Nam - Nhìn lại hành trình 45 năm gắn bó cùng dân tộc
Hướng tới dấu mốc 45 năm thành lập, Giáo hội Phật giáo Việt Nam tiếp tục củng cố tổ chức, phát huy tinh thần đồng hành cùng dân tộc, chuẩn bị cho chặng đường phát triển mới.
Trải qua chặng đường 45 năm (1981 - 2026) xây dựng và trưởng thành, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPG) Việt Nam đã khẳng định mạnh mẽ vai trò là “ngôi nhà chung” đại diện cho tăng ni, phật tử trong và ngoài nước.
Chặng đường ấy tuy không dài so với lịch sử 2.000 năm Phật giáo gắn bó và đồng hành cùng dân tộc, nhưng là mốc son rực rỡ thể hiện ý chí, nguyện vọng và tâm huyết của tăng ni, phật tử Việt Nam.
Đại hội “2 trong 1” và dấu mốc 45 năm đồng hành
Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026 - 2031 dự kiến diễn ra trong 3 ngày (5 - 7/11/2026) tại Học viện Phật giáo Việt Nam, TP. Hồ Chí Minh. Dự kiến có 1.465 đại biểu chính thức tham dự Đại hội.
Đại hội X mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi được tổ chức theo hình thức “2 trong 1”, kết hợp giữa Đại hội nhiệm kỳ mới và Lễ kỷ niệm 45 năm thành lập GHPG Việt Nam.
Đề nghị khen thưởng cấp Nhà nước đối với 6 tập thể, 39 cá nhân
Bộ Dân tộc và Tôn giáo đang lấy ý kiến nhân dân về hồ sơ đề nghị khen thưởng cấp Nhà nước đối với 6 tập thể và 39 cá nhân thuộc GHPG Việt Nam.
Trong đó, 1 tập thể được đề nghị tặng Huân chương Lao động hạng Nhất; 2 tập thể hạng Nhì, 1 tập thể hạng Ba và 2 tập thể nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ.
Với cá nhân, 5 người được đề nghị tặng Huân chương Lao động hạng Nhất; 3 người hạng Nhì, 8 người hạng Ba; 9 người nhận Huân chương Đại đoàn kết dân tộc và 14 người nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ.
Đại hội không chỉ là dịp để tổng kết một nhiệm kỳ, mà còn là cột mốc định hình tầm nhìn chiến lược, khẳng định sự lớn mạnh vượt bậc, tinh thần đoàn kết và vai trò nhập thế tích cực của Phật giáo Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Theo Hòa thượng Thích Thanh Huân - Ủy viên Thư ký Ban Thường trực Hội đồng Trị sự GHPG Việt Nam, Phó Chánh Văn phòng 1 Trung ương GHPG Việt Nam, hiện công tác chuẩn bị Đại hội cơ bản đã hoàn thành. Giáo hội đã thành lập 9 tiểu ban, phân công nhiệm vụ cho các tiểu ban trực tiếp phục vụ Đại hội.
Để giúp đỡ GHPG Việt Nam tổ chức Đại hội, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã thành lập Tổ công tác liên ngành tại Quyết định 824/QĐ-BDTTG ngày 30/9/2026.
Tổ công tác liên ngành gồm 13 thành viên, do Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung làm Tổ trưởng, với sự tham gia của đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương và TP. Hồ Chí Minh.
Tại cuộc họp của Tổ liên ngành ngày 7/10/2026, Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung đề nghị các bộ, ngành và địa phương căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, chủ động xây dựng và triển khai kế hoạch; đồng thời chủ động giải quyết những vấn đề khó khăn, vướng mắc thuộc phạm vi trách nhiệm.
Thứ trưởng lưu ý kế hoạch phải xác định rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền và các yêu cầu liên quan, qua đó tránh chồng chéo, bỏ sót nhiệm vụ trong quá trình tổ chức Đại hội.
Hành trình GHPG Việt Nam vun đắp ngôi nhà chung
Hướng tới Đại hội lần thứ X và kỷ niệm 45 năm thành lập, nhìn lại 9 kỳ Đại hội trước đó cũng là dịp để ghi nhận hành trình xây dựng, củng cố tổ chức và mở rộng hoạt động của GHPG Việt Nam.
Mỗi kỳ Đại hội đều ghi nhận những chuyển biến đáng chú ý, góp phần vun đắp sự gắn kết trong Giáo hội và khẳng định vai trò của Phật giáo trong đời sống xã hội.
Đại hội lần thứ IX (2022 - 2027): Diễn ra trong 2 ngày 28 và 29/11/2022 tại Hà Nội, với sự tham dự của 1.091 đại biểu, Đại hội suy tôn Trưởng lão Hòa thượng Thích Trí Quảng lên ngôi vị Pháp chủ Hội đồng Chứng minh và suy cử Hòa thượng Thích Thiện Nhơn giữ chức Chủ tịch Hội đồng Trị sự, đồng thời thông qua Hiến chương tu chỉnh gồm 14 chương, 86 điều.
Một trong những sự kiện nổi bật trong nhiệm kỳ IX, là GHPG Việt Nam đã đăng cai, tổ chức thành công Đại lễ Vesak Liên hợp quốc năm 2025 tại Học viện Phật giáo Việt Nam, TP. Hồ Chí Minh.
Đại lễ Vesak Liên hợp quốc năm 2025 khẳng định vai trò ngày càng được nâng cao của GHPG Việt Nam trong cộng đồng Phật giáo quốc tế.
Thành công của Đại lễ là một minh chứng hùng hồn, khẳng định nhiều giá trị nhân văn và thành tựu to lớn của đất nước, con người Việt Nam.
Đại hội lần thứ VIII (2017 - 2022): Diễn ra tại Hà Nội với 1.111 đại biểu tham dự. Đại hội suy tôn Hòa thượng Thích Phổ Tuệ lên ngôi vị Pháp chủ và suy cử Hòa thượng Thích Thiện Nhơn giữ chức Chủ tịch Hội đồng Trị sự.
Trong nhiệm kỳ VIII, GHPG Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động Phật sự, đồng thời tổ chức thành công Đại lễ Vesak Liên hợp quốc năm 2019 tại chùa Tam Chúc, tỉnh Hà Nam (nay là Ninh Bình).
Sự kiện góp phần mở rộng quan hệ giao lưu, hợp tác giữa Phật giáo Việt Nam với các tổ chức Phật giáo quốc tế, đồng thời tạo điều kiện để bạn bè quốc tế hiểu hơn về đời sống tôn giáo và văn hóa Việt Nam.
Đại hội lần thứ VII (2012 - 2017): Với hơn 900 đại biểu tham dự, Giáo hội tiếp tục kiện toàn bộ máy tổ chức, thành lập 13 ban, ngành thuộc Hội đồng Trị sự và củng cố mạng lưới tổ chức Phật giáo tại 63 tỉnh, thành phố. Đại hội suy tôn Hòa thượng Thích Phổ Tuệ lên ngôi vị Pháp chủ.
Trong nhiệm kỳ này, việc tổ chức thành công Đại lễ Vesak Liên hợp quốc năm 2014 tại Việt Nam là dấu mốc đáng chú ý, góp phần tăng cường giao lưu Phật giáo và quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam.
Đại hội lần thứ VI (2007 - 2012): Đại hội có hơn 800 đại biểu chính thức, đại diện cho gần 45.000 tăng ni. Đại hội suy tôn Hòa thượng Thích Phổ Tuệ lên ngôi vị Pháp chủ, đồng thời tu chỉnh Hiến chương, bổ sung đạo kỳ, đạo ca và quy định về ban đại diện cấp quận, huyện.
Nhiệm kỳ này ghi dấu hoạt động đối ngoại qua việc GHPG Việt Nam đăng cai Đại lễ Vesak Liên hợp quốc năm 2008 và Hội nghị Ni giới Thế giới lần thứ XI năm 2010.
Từ năm 2022 đến nay, GHPG Việt Nam đã huy động tăng ni, phật tử, các cơ sở tự viện, doanh nghiệp và các nhà hảo tâm được hơn 7.024 tỷ đồng đã được dành cho an sinh xã hội, từ thiện nhân đạo, cứu trợ thiên tai, chăm lo người nghèo và gia đình chính sách; trồng hơn 3 triệu cây xanh phủ rừng, phủ đổi trọc hàng nghìn ha tại các tỉnh miền núi phía Bắc, Tây Nguyên và miền Trung.
Những hoạt động ấy góp phần tăng cường sự kết nối giữa Phật giáo Việt Nam với cộng đồng Phật giáo quốc tế, tạo thêm cơ hội trao đổi kinh nghiệm và chia sẻ các giá trị nhân văn.
Đại hội lần thứ V (2002 - 2007): Ghi nhận sự phát triển của đội ngũ tăng ni, với 36.512 vị, cùng việc mở rộng hệ thống tổ chức Giáo hội tại 52 tỉnh, thành phố.
Trong lĩnh vực giáo dục, việc thành lập Học viện Phật giáo Nam tông Khmer tại Cần Thơ góp phần hoàn thiện hơn mạng lưới đào tạo Phật học, đáp ứng nhu cầu học tập, tu học của tăng ni thuộc các hệ phái.
Đại hội lần thứ IV (1997 - 2002): Ghi nhận sự phát triển về quy mô tổ chức, với 28.787 tăng ni và 14.048 cơ sở thờ tự. Công tác đào tạo tiếp tục được quan tâm với 25 trường Trung cấp Phật học cùng các lớp Cao đẳng Phật học tại TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ và Bà Rịa - Vũng Tàu.
Đại hội lần thứ III (1992 - 1997): Số lượng tăng ni đạt 15.777 vị, với 8.463 cơ sở thờ tự. Giáo hội thành lập thêm Ban Phật giáo Quốc tế, Hội đồng Phiên dịch và Ấn hành Đại tạng kinh; đồng thời tiếp tục chuẩn hóa hệ thống giáo dục Phật giáo thông qua các Học viện Phật học tại Hà Nội, Huế và TP. Hồ Chí Minh.
Đại hội lần thứ II (1987 - 1992): Tập trung tu chỉnh Hiến chương, kiện toàn tổ chức và mở rộng các lĩnh vực hoạt động. Giáo hội thành lập Ban Kinh tế tự túc nhà chùa - Từ thiện xã hội và Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh, tạo cơ sở để phát triển thêm các hoạt động nghiên cứu, đào tạo và hỗ trợ cộng đồng.
Hội nghị thống nhất Phật giáo năm 1981: Tiền đề cho 9 kỳ Đại hội là Hội nghị đại biểu thống nhất Phật giáo Việt Nam, diễn ra từ ngày 4 đến 7/11/1981 tại chùa Quán Sứ, Hà Nội. Hội nghị quy tụ 165 đại biểu đại diện cho 9 tổ chức, hệ phái Phật giáo trong cả nước, đáp ứng nguyện vọng thống nhất tổ chức của tăng ni, phật tử sau ngày đất nước thống nhất.
Hội nghị thông qua Hiến chương, xác lập đường hướng hành đạo “Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội”, suy tôn Hòa thượng Thích Đức Nhuận làm Pháp chủ Hội đồng Chứng minh và suy cử Hòa thượng Thích Trí Thủ làm Chủ tịch Hội đồng Trị sự.
Từ dấu mốc năm 1981 đến nay, GHPG Việt Nam từng bước củng cố tổ chức, phát triển hệ thống giáo dục, mở rộng hoạt động xã hội và tăng cường hội nhập quốc tế.
Hướng tới Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X và kỷ niệm 45 năm thành lập, những thành quả đã đạt được là nền tảng để Giáo hội tiếp tục phát huy tinh thần “Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội”, gắn bó với dân tộc, chăm lo đời sống tinh thần của đồng bào và đóng góp thiết thực cho sự phát triển của đất nước.
