Người giữ lửa
Chàng trai Mông mang bản sắc dân tộc ra thế giới qua âm nhạc số
Sinh ra tại bản làng Huổi Toóng 2, xã Mường Tùng, tỉnh Điện Biên, Thào A Vui (sinh năm 2003, nghệ danh Vuii T) đã chọn cho mình một con đường lập nghiệp khác biệt.
Vượt qua những rào cản và định kiến, chàng trai trẻ người dân tộc Mông đang từng bước đưa văn hóa truyền thống của quê hương đến với khán giả trong và ngoài nước thông qua các nền tảng âm nhạc số.
Từ chiếc tai nghe điện thoại đến những MV âm nhạc trăm ngàn lượt xem
Hành trình đến với âm nhạc của Thào A Vui bắt đầu từ những khó khăn. Vào những năm 2017 - 2018, bản Huổi Toóng 2 nằm sâu trong thung lũng, sóng điện thoại rất yếu và chưa có mạng wifi.
Vui kể lại, nhiều lúc muốn có mạng internet, em phải đặt chiếc điện thoại ở đúng một góc nhà mới bắt được sóng. Micro thu âm lúc bấy giờ chỉ là chiếc tai nghe cắm dây đi kèm điện thoại. Dù bản thu âm đôi khi lẫn cả tiếng gà gáy, chim hót hay tiếng dế kêu, nhưng với Vui, thu được rõ tiếng của mình đã là một niềm vui vô bờ bến.
Đến năm 2022, Vui mới sắm được chiếc máy tính đầu tiên, đánh dấu bước tiến mới trên con đường sản xuất chuyên nghiệp. Bằng sự kiên trì tự học từ khâu sáng tác, thu âm đến làm video, các sản phẩm âm nhạc của Vui dần hái quả ngọt.
Ca khúc đầu tiên được đón nhận rộng rãi là "Puas Yog Kev Hlub" -"Liệu có phải tình yêu" (ra mắt năm 2023, kết hợp cùng nghệ sĩ người Mông tại Mỹ Bob Vue), hiện đã đạt gần 300.000 lượt xem trên YouTube. Ca khúc "Tsuas Yog Muaj Koj" - "Chỉ mình em" (2025) cũng chạm mốc gần 300.000 lượt xem, và bài hát mới nhất "Tsis Pom Ntxiv Lawm" - "Không còn gặp lại" (2026) nhanh chóng vượt 200.000 lượt xem; các sản phẩm âm nhạc thu hút nhiều lượt xem từ các quốc gia trên thế giới.
Nhớ lại lần đầu tiên nhìn thấy ca khúc của mình cán mốc 100.000 lượt xem, Vui vỡ òa hạnh phúc. Con số này là minh chứng rõ ràng nhất cho những nỗ lực thầm lặng của một nghệ sĩ độc lập đã được khán giả ghi nhận.
Hiện tại, để có chi phí nuôi dưỡng đam mê, Vui tái đầu tư từ doanh thu YouTube và nhận làm thêm các công việc như thiết kế Poster, Mixing vocal.
Vượt qua những "hoài nghi"
Ở bản làng của Vui, phần lớn các gia đình đều định hướng con cái học hành để làm công việc Nhà nước ổn định. Việc lựa chọn làm nghệ thuật là con đường hoàn toàn mới mẻ, khiến bản thân Vui gặp không ít hoài nghi.
Ông Thào A De, bố của Vui, hiện là công chức mới nghỉ theo chế độ, chia sẻ rằng ban đầu ông cũng mong con có công việc ổn định. Tuy nhiên, khi thấy con kiên trì làm ra những sản phẩm âm nhạc hoàn chỉnh và có kết quả tốt, ông đã chuyển từ hoài nghi sang tin tưởng và ủng hộ con trọn vẹn.
Tuổi thơ của Vui thực chất cũng gắn liền với tình yêu âm nhạc từ chính người bố của mình. Những năm 6 - 7 tuổi, Vui thường hát theo những giai điệu nhạc quốc tế thập niên 80 (như Modern Talking, Boney M.) phát ra từ bộ loa BOSE cũ của bố. Đó là hạt mầm nuôi dưỡng tình yêu nghệ thuật trong em.
Giữa môi trường giải trí ồn ào và nhiều cạnh tranh, Vui chọn cho mình lối sống và làm việc "tĩnh lặng". Sự tĩnh lặng này có thể làm em bước đi chậm hơn, không chạy theo những trào lưu thời thượng. Nhưng đổi lại, nó cho Vui một khoảng không gian quý giá để quan sát và sáng tác ra những giai điệu chân thật, "vỗ về" người nghe bằng cảm xúc xuất phát từ tâm hồn.
Bảo tồn bản sắc qua âm nhạc hiện đại
Điểm nhấn ý nghĩa nhất trong các sản phẩm của Thào A Vui là hình ảnh trang phục người Mông Đỏ (một nhóm địa phương của dân tộc Mông) truyền thống của quê hương. Khi mạnh dạn đưa trang phục này vào MV, Vui nhận được những phản hồi rất ấm áp. Khán giả quốc tế thích thú tìm hỏi mua trang phục, trong khi cộng đồng người Mông trong nước bày tỏ niềm tự hào.
Đặc biệt, các cô chú lớn tuổi trong bản làng vô cùng xúc động khi thấy trang phục dân tộc mình xuất hiện chỉn chu trên truyền thông. Ông Thào A De cũng tự hào bày tỏ, điều khiến ông hạnh phúc nhất là thấy con trai đi xa nhưng luôn nhớ về gốc gác và mang được trang phục truyền thống của người Mông Đỏ vào nghệ thuật.
Theo Thào A Vui, ranh giới giữa việc "làm mới" và "làm mất đi bản sắc gốc" rất mong manh. Chàng trai trẻ sử dụng công nghệ mới và tư duy phối khí hiện đại để "làm mới", giúp các bạn trẻ dễ dàng tiếp cận. Nhưng, Vui luôn giữ nguyên bản sắc gốc bằng cách sử dụng trang phục truyền thống chuẩn mực, kiên quyết nói không với các loại trang phục cách tân làm sai lệch văn hóa.
Tâm đắc với triết lý sống: "Mục tiêu của cuộc đời không phải là sống vĩnh cửu, mà là tạo ra một điều gì đó sẽ sống mãi cùng thời gian", Thào A Vui mong muốn những tác phẩm của mình không chỉ dừng lại ở lượt xem. Em hy vọng đó sẽ là một nguồn tư liệu sáng tạo truyền cảm hứng, để các thế hệ thanh niên dân tộc thiểu số mai sau luôn vững tin và tự hào về bản sắc cội nguồn.
