Bản làng hôm nay
Từ đôi tay làm nghề đến tư duy làm chủ của phụ nữ Thanh Hóa
Làm ra sản phẩm mới chỉ là bước đầu. Để duy trì sản xuất và có nguồn thu ổn định, phụ nữ còn cần kiến thức quản lý, kỹ năng kinh doanh và khả năng tìm kiếm thị trường.
Từ người làm nghề đến người tổ chức sản xuất
Ở xã Điền Quang, tỉnh Thanh Hóa, chị Hà Thị Kiều phát triển nghề đan lát theo hướng tạo việc làm cho phụ nữ ngay tại nơi sinh sống. Với những người phải chăm con nhỏ hoặc không có điều kiện đi làm xa, công việc thủ công có thể làm tại nhà giúp họ có thêm thu nhập, đồng thời chủ động sắp xếp việc gia đình.
Từ nhóm nghề ban đầu có 52 thành viên, mô hình do chị Kiều phát triển lên 130 thành viên, phần lớn là phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn. Nhiều người có thu nhập khoảng 3 - 6 triệu đồng mỗi tháng. Năm 2024, sản phẩm của nhóm đạt giải Ba cấp khu vực và giải Khuyến khích cấp quốc gia tại Cuộc thi “Phụ nữ khởi nghiệp sáng tạo và chuyển đổi xanh”.
Từ một nghề thủ công, mô hình đã tạo thêm cơ hội việc làm cho nhiều phụ nữ trong cộng đồng. Giá trị không chỉ nằm ở sản phẩm làm ra mà còn ở khả năng tập hợp lao động, tạo công việc phù hợp với điều kiện của những người khó đi làm xa.
Ở xã Quảng Ngọc, chị Nguyễn Thị Hoan lựa chọn hướng phát triển kinh tế từ nông nghiệp. Trên diện tích 2 ha, chị xây dựng mô hình sản xuất kết hợp, gồm trồng rau theo hướng hữu cơ, dưa Kim Hoàng hậu trong nhà màng và chăn nuôi gia cầm. Phụ phẩm được tận dụng làm phân bón, góp phần kết nối các khâu sản xuất trong cùng một mô hình.
Sản phẩm dưa được công nhận OCOP cấp tỉnh, rau đạt tiêu chuẩn VietGAP. Mỗi năm, mô hình cung ứng hàng chục tấn dưa cùng hàng nghìn con gia cầm, tạo nguồn thu cho gia đình và việc làm cho lao động địa phương.
Từ nghề thủ công đến nông nghiệp, hai mô hình cho thấy phụ nữ có thể tham gia sâu hơn vào hoạt động kinh tế, từ trực tiếp làm ra sản phẩm đến tổ chức sản xuất và tạo việc làm cho người khác.
Nhưng để mô hình duy trì hiệu quả, người làm chủ còn phải giải quyết bài toán đầu ra, vốn và khả năng thích ứng với thị trường.
Phụ nữ khởi nghiệp cần hướng đến sinh kế bền vững
Làm ra sản phẩm mới chỉ là bước đầu. Để duy trì sản xuất và có nguồn thu ổn định, phụ nữ còn cần kiến thức quản lý, kỹ năng kinh doanh và khả năng tìm kiếm thị trường.
Đây cũng là những vấn đề đặt ra trong quá trình hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế tại Thanh Hóa.
Tại Cuộc thi Ý tưởng, sản phẩm khởi nghiệp năm 2026 do Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Thanh Hóa tổ chức vừa qua, trong 56 hồ sơ tham gia, 20 ý tưởng, sản phẩm được lựa chọn vào vòng chung kết. Từ năm 2015 đến nay, cuộc thi đã thu hút 463 dự án, trong đó 163 ý tưởng khởi nghiệp tiêu biểu được tôn vinh, trao giải.
Theo bà Lương Thị Hạnh - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Thanh Hóa, giai đoạn 2017 - 2025, các hoạt động hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, khởi sự kinh doanh đã góp phần khơi dậy tinh thần chủ động, sáng tạo trong phát triển kinh tế.
Hơn 9.200 phụ nữ được hỗ trợ khởi nghiệp, khởi sự kinh doanh; 1.187 doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ được thành lập mới. Các mô hình kinh tế do phụ nữ làm chủ đã tạo việc làm ổn định cho hơn 2.150 lao động nữ.
Cùng với đó, gần 4.900 phụ nữ được tập huấn kinh doanh trên nền tảng số, hơn 1.000 người bắt đầu bán hàng hoặc kinh doanh trực tuyến.
Hoạt động hỗ trợ vì thế không chỉ dừng ở khuyến khích ý tưởng mà còn hướng đến trang bị kỹ năng, giúp phụ nữ tiếp cận những phương thức kinh doanh mới.
Giai đoạn 2026 - 2035, Đề án 2415 về hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp tiếp tục hướng đến khởi nghiệp xanh, chuyển đổi số và nâng cao năng lực kinh doanh.
Với phụ nữ DTTS, phụ nữ miền núi và những nhóm còn gặp nhiều khó khăn, phát triển sinh kế từ nghề thủ công, cây dược liệu hay các sản phẩm gắn với lợi thế văn hóa bản địa là những hướng đi cần được quan tâm.
Để một ý tưởng trở thành sinh kế lâu dài, phụ nữ không chỉ cần nguồn lực ban đầu mà còn cần được hỗ trợ tìm kiếm thị trường, duy trì đơn hàng và thích ứng với nhu cầu tiêu dùng. Khi chủ động tổ chức sản xuất, kết nối người mua và tạo việc làm cho những phụ nữ khác, họ không chỉ cải thiện thu nhập gia đình mà còn góp phần tạo dựng sinh kế cho cộng đồng.
