Mô hình tốt - câu chuyện hay

Chuyển đất trồng keo sang trồng cau

Khoảng 5 năm trước, trong một lần tham quan mô hình ươm cau giống, chị Hồ Thị Vân ở thôn 9, xã Ea Riêng nhận thấy loại cây này tương đối dễ chăm sóc, ít tốn công lao động nên quyết định chuyển từ ươm cà phê giống sang ươm cau.

Thời gian đầu, do chưa có kinh nghiệm, vợ chồng chị gặp không ít khó khăn. Có thời điểm, hạt cau nảy mầm thấp, cây phát triển không đồng đều hoặc bị sâu bệnh, ảnh hưởng đến chất lượng cây giống.

Qua từng vụ ươm, chị Vân chủ động tìm hiểu kỹ thuật, điều chỉnh cách chọn hạt, xử lý giống, làm bầu và chăm sóc cây con. Nhờ đó, chất lượng cây giống dần được cải thiện, hoạt động sản xuất đi vào ổn định.

Hiện mỗi năm, gia đình chị cung ứng khoảng 1.500 - 2.000 cây cau giống. Theo chị Vân, cây sau 5 - 6 tháng chăm sóc có thể bán với giá khoảng 10.000 đồng/cây. Những cây được nuôi dưỡng lâu hơn, kích thước lớn, giá bán có thể đạt 20.000 đồng/cây.

Nhờ chú trọng chất lượng, cau giống của gia đình được người dân địa phương và thương lái trong, ngoài tỉnh tìm mua.

Không chỉ ươm giống, chị Vân còn trồng khoảng 250 cây cau quanh hàng rào và khuôn viên vườn nhà, hiện chuẩn bị cho thu hoạch lứa quả đầu tiên.

Nhận thấy cây cau sinh trưởng phù hợp với điều kiện địa phương, gia đình chị tiếp tục chuyển đổi 2ha đất trồng keo sang trồng cau thương phẩm. Diện tích này đang phát triển tốt, dự kiến khoảng 2 năm nữa sẽ bắt đầu cho thu hoạch.

Theo chị Vân, ưu điểm của cây cau là không đòi hỏi vốn đầu tư quá lớn, công chăm sóc tương đối ít. Người dân có thể tận dụng đất quanh nhà, bờ rào hoặc trồng xen trong vườn cây ăn quả, cây công nghiệp.

Việc chăm sóc chủ yếu gồm bón phân, phát cỏ và theo dõi quá trình sinh trưởng. Khi bước vào thời kỳ kinh doanh, mỗi cây cau có thể cho khoảng 30kg quả/năm.

Giá cau thường dao động từ 20.000 - 30.000 đồng/kg, có thời điểm tăng lên 80.000 - 90.000 đồng/kg. Tuy nhiên, giá thu mua phụ thuộc nhiều vào thị trường nên thu nhập cũng có thể biến động.

“Dù giá cả có biến động theo từng thời điểm, nhưng việc kết hợp ươm cây giống với trồng cau lấy quả giúp gia đình đa dạng nguồn thu, nâng cao thu nhập”, chị Vân chia sẻ.

Trồng chanh dây, thu hơn 80 triệu đồng sau 4 tháng

Bên cạnh cây cau, chanh dây cũng đang được nhiều hộ dân xã Ea Riêng lựa chọn để chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

Năm 2019, Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp và Dịch vụ Bảo An phối hợp với một doanh nghiệp đưa cây chanh dây vào trồng thử nghiệm tại địa phương.

Ban đầu, do chưa quen kỹ thuật và còn lo ngại về đầu ra, nhiều hộ dân chưa mạnh dạn tham gia. Sau khi những diện tích trồng đầu tiên cho thu hoạch, người dân bắt đầu mở rộng sản xuất.

Đến nay, toàn xã Ea Riêng có khoảng 50ha chanh dây. HTX tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật, kết nối tiêu thụ, giúp các hộ tham gia sản xuất.

Cuối tháng 4/2026, ông Nguyễn Văn Hạnh ở thôn 5, xã Ea Riêng xuống giống 500 gốc chanh dây.

Trước đây chủ yếu trồng keo và cà phê, khi chuyển sang chanh dây, ông Hạnh gặp khó khăn do loại cây này đòi hỏi kỹ thuật làm giàn, tưới nước, bón phân và phòng trừ sâu bệnh.

Nhờ được HTX hướng dẫn, hỗ trợ theo dõi quá trình sinh trưởng, vườn chanh dây của gia đình phát triển thuận lợi. Chỉ sau hơn 4 tháng xuống giống, cây bắt đầu cho thu hoạch.

Trong đợt thu hoạch đầu tiên, gia đình ông Hạnh thu được hơn 8 tấn quả, bán với giá khoảng 10.000 đồng/kg, đạt doanh thu trên 80 triệu đồng.

Theo ông Hạnh, chanh dây có chi phí đầu tư ban đầu tương đối cao nhưng thời gian cho thu hoạch nhanh. Nếu chăm sóc đúng kỹ thuật, mỗi lần xuống giống có thể thu hoạch từ 3 - 4 đợt.

So với các loại cây trồng trước đây, chanh dây giúp gia đình ông có thêm nguồn thu trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào năng suất, chi phí chăm sóc và giá bán từng thời điểm.

Để hỗ trợ nông dân, HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Bảo An hướng dẫn kỹ thuật làm giàn, bón phân, phòng trừ sâu bệnh, đồng thời kết nối với doanh nghiệp thu mua sản phẩm.

Đến mùa thu hoạch, doanh nghiệp đến tận vườn mua chanh dây để chế biến, phục vụ xuất khẩu. Nhờ đó, các hộ tham gia liên kết giảm bớt khó khăn trong tìm kiếm đầu ra.

Ông Trần Bá Dân, Giám đốc HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Bảo An, cho biết năng suất chanh dây bình quân có thể đạt 20 - 25 tấn/ha/năm.

Nếu điều kiện sản xuất thuận lợi, giá bán ổn định và kiểm soát tốt chi phí, lợi nhuận có thể đạt khoảng 120 - 150 triệu đồng/ha/năm.

Ngoài trồng thuần, chanh dây còn có thể trồng xen với cà phê, cao su, bắp và một số loại cây khác nhằm tận dụng diện tích đất, tăng nguồn thu.

HTX đang vận động các hộ tuân thủ quy trình kỹ thuật, đồng thời cân nhắc việc mở rộng diện tích phù hợp với khả năng đầu tư và nhu cầu thị trường.

Trồng cau thu tiền tỷ

Làm giàu từ mô hình trồng cau lấy quả

Trồng cau ngoại, thu nhập tiền tỷ

Lê Hường