Sắc màu 54
Nơi chợ phiên Mường Xia, kể chuyện cuộc sống vùng cao
Từ mớ rau vườn, bó măng rừng đến tấm thổ cẩm, mỗi sản vật được bày bán, trao đổi ở chợ phiên Mường Xia đều mang theo câu chuyện cuộc sống mưu sinh và nét văn hóa của đồng bào vùng cao xứ Thanh.
Chợ phiên Mường Xia và những sản vật đời thường
Ngày từ sáng sớm mỗi Chủ nhật hằng tuần, chợ Mường Xia, xã Sơn Thủy, tỉnh Thanh Hóa lại nhộn nhịp bởi người dân từ các bản làng đổ về buôn bán.
Những sản vật bà con mang xuống chợ bày bán là nông sản, vật nuôi hay vài bó rau, mớ măng vừa hái... những sản vật gắn với cuộc sống thường ngày của người dân miền núi. Đây cũng chính, là thành quả lao động, để bà con có được khoản tiền để trang trải sinh hoạt gia đình, chăm lo việc học hành của con cái.
Khá thú vị, tại chợ phiên ngoài những cuộc lựa chọn, ngã giá của người mua, người bán còn xen lẫn chuyện mùa màng, gia đình, chuyện đi nương, làm rẫy.
Chợ vì thế không chỉ là nơi mua bán mà còn là dịp để bà con gặp gỡ, hỏi thăm nhau sau những ngày lao động.
Bên cạnh nông sản, không gian văn hóa ẩm thực Mường Xia giới thiệu những món ăn đặc trưng như cơm lam, cá suối nướng, thịt hun khói, xôi ngũ sắc, bánh chưng đen và rượu men lá.
Những món ăn quen thuộc trong bữa cơm, dịp lễ tết của đồng bào nay có thêm cơ hội đến với du khách.
Anh Ngân Văn Luyến, hộ kinh doanh tại bản Chung Sơn cho biết, gia đình mang đến phiên chợ nhiều món ăn truyền thống do người dân trong bản chế biến.
“Trước đây chúng tôi chủ yếu bán vào các dịp lễ hội hoặc khi có khách đặt. Nay có không gian riêng để giới thiệu ẩm thực Mường Xia, bà con rất phấn khởi. Chúng tôi mong ngày càng có nhiều du khách đến tham quan, thưởng thức để sản vật và món ăn địa phương được biết đến rộng rãi hơn”, anh Luyến chia sẻ.
Chị Phương Thảo, du khách đến từ phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa cho biết, đây là lần đầu tiên chị đến chợ Mường Xia. Chị ấn tượng với sự mộc mạc, thân thiện của người dân và những sản phẩm mang đậm dấu ấn địa phương. Với chị Thảo, đến chợ không chỉ để mua sắm mà còn là dịp tìm hiểu đời sống, văn hóa của người dân vùng cao.
Thổ cẩm tìm thêm đầu ra từ chợ phiên
Giữa những mặt hàng phục vụ sinh hoạt hằng ngày, các sản phẩm thổ cẩm tạo nên điểm nhấn riêng. Những tấm vải, món đồ thủ công với màu sắc, hoa văn truyền thống thể hiện sự khéo léo của người phụ nữ vùng cao, đồng thời lưu giữ những nét văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Bà Lò Thị Quyền, hộ kinh doanh đến từ xã Sơn Điện cho biết, gia đình mang đến chợ nhiều sản phẩm thổ cẩm do người dân trong bản làm ra.
“Nhờ có chợ phiên, chúng tôi mong ngày càng nhiều du khách biết đến sản phẩm địa phương, từ đó người dân có thêm thu nhập từ nghề truyền thống”, bà Quyền chia sẻ.
Không chỉ là nơi tiêu thụ nông sản, thực phẩm và hàng thủ công, chợ Mường Xia còn duy trì thói quen giao lưu, gặp gỡ của cộng đồng.
Theo thống kê của chính quyền địa phương, chợ Mường Xia hiện có hơn 300 gian hàng mỗi phiên, tạo không gian giao thương cho người dân địa phương và các vùng lân cận.
Bà Phạm Thị Hương, người dân địa phương cho biết, bà luôn mong đến sáng Chủ nhật để xuống chợ. Với bà, đây vừa là nơi mua bán, vừa là dịp gặp gỡ, hỏi thăm bà con. Những câu chuyện về gia đình, mùa màng hay những đổi thay trong bản cứ thế nối dài bên các gian hàng.
Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Thủy Phạm Ngọc Thanh cho biết, chợ Mường Xia không chỉ đáp ứng nhu cầu giao thương mà còn góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc trên địa bàn.
Địa phương đã huy động nguồn lực cải tạo, mở rộng không gian chợ, hình thành Không gian văn hóa ẩm thực Mường Xia nhằm tạo thêm sản phẩm du lịch, điểm đến trải nghiệm và thúc đẩy tiêu thụ nông sản, sản phẩm đặc trưng.
Từ những sản vật do người dân làm ra đến món ăn truyền thống và tấm thổ cẩm thủ công, chợ phiên Mường Xia đang mở thêm cơ hội giới thiệu sản phẩm địa phương, gắn việc gìn giữ văn hóa với sinh kế cộng đồng.
Khi phiên chợ dần vãn, người dân mang những món hàng vừa mua trở về. Chợ khép lại, nhưng những câu chuyện về sản vật, nghề truyền thống và tình làng nghĩa bản vẫn tiếp tục theo chân người dân, chờ đến phiên chợ sau lại gặp nhau.
