Tin tức - Sự kiện
Đại biểu Quốc hội lưu ý hiệu quả khai thác 3 tuyến cao tốc miền núi
Với tổng vốn đầu tư khoảng 162.400 tỷ đồng, 3 dự án cao tốc Bảo Hà - Lai Châu, Quảng Ngãi - Kon Tum và Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên miền núi được kỳ vọng tạo đột phá kết nối vùng. Các đại biểu Quốc hội đề nghị tính đủ chi phí vận hành, bảo trì, bảo đảm sinh kế người dân và hiệu quả khai thác lâu dài.
Sáng 7/11, thảo luận tại Tổ về chủ trương đầu tư 3 dự án đường bộ cao tốc gồm Bảo Hà - Lai Châu (đoạn Bảo Hà - Tân Phong), Quảng Ngãi - Kon Tum và Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, các đại biểu nhận định, việc đầu tư 3 tuyến cao tốc nhằm từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông, tăng cường kết nối liên vùng, mở rộng không gian phát triển, thúc đẩy giao thương, sản xuất và đô thị hóa.
Qua đó, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, thu hẹp khoảng cách vùng miền, cải thiện đời sống người dân, góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh tại các địa bàn miền núi.
Tuy nhiên, với tổng mức đầu tư lớn và địa hình thi công phức tạp, cần tính toán toàn diện từ nguồn vốn, giải phóng mặt bằng đến chi phí khai thác, bảo trì sau khi công trình hoàn thành.
Bảo đảm nguồn vốn, kết nối hạ tầng và ổn định sinh kế người dân
Đại biểu Hoàng Văn Tuyên (Đoàn ĐBQH TP. Hải Phòng) tán thành chủ trương đầu tư 3 dự án cao tốc, đề nghị bảo đảm nguồn vốn, kết nối đồng bộ hạ tầng, ổn định sinh kế người dân và kiểm soát chặt chi phí.
Cụ thể, đại biểu Hoàng Văn Tuyên đề nghị nghiên cứu tăng hỗ trợ ngân sách Trung ương cho các địa phương khó khăn, nhất là Lai Châu, giảm áp lực vốn đối ứng để địa phương có thêm nguồn lực đầu tư các công trình dân sinh và chương trình mục tiêu quốc gia.
Đại biểu Hoàng Văn Tuyên đề nghị cần làm rõ nguồn vốn cho toàn bộ thời gian thực hiện dự án, nhất là phần vốn chuyển tiếp sau năm 2030 và khoản chênh lệch chưa được bảo đảm.
Về hạ tầng kết nối, đại biểu cũng cho rằng cần xác định rõ các tuyến đường từ nút giao cao tốc đến vùng sản xuất, cơ sở chế biến và mạng lưới giao thông hiện có; bố trí nguồn vốn, đơn vị thực hiện và kinh phí bảo trì để bảo đảm hiệu quả khai thác.
Theo ông Hoàng Văn Tuyên, với dự án Bảo Hà - Lai Châu, cần quan tâm các tuyến kết nối từ nút giao cao tốc đến khu vực sản xuất, các địa bàn dân cư của Lai Châu; dự án Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên và Quảng Ngãi - Kon Tum cũng cần xác định rõ các tuyến kết nối thiết yếu, bảo đảm hoàn thành đồng bộ với tuyến chính.
Nếu đường kết nối chưa đáp ứng nhu cầu vận tải, chi phí đưa hàng hóa từ thôn, bản, vùng nguyên liệu đến nút giao vẫn cao, làm hạn chế hiệu quả khai thác cao tốc.
Đối với công tác tái định cư, đại biểu nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm không chỉ nơi ở, mà cả đất sản xuất, việc làm và thu nhập lâu dài cho người dân. Cần quan tâm các hộ bị thu hồi phần lớn đất sản xuất, bảo đảm đường gom, cầu vượt, hầm chui dân sinh phù hợp nhu cầu đi lại; đồng thời theo dõi đời sống người dân sau di dời để có hỗ trợ kịp thời.
Chọn hướng tuyến phù hợp, bảo đảm sinh kế người dân
Đại biểu Bế Thanh Thịnh (Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng) đồng tình với phương thức đầu tư công đối với 3 dự án, song lưu ý cần nghiên cứu kỹ hướng tuyến và giải pháp thi công do các tuyến đều đi qua địa hình miền núi phức tạp.
Theo đại biểu, đây là những dự án vừa cấp bách, vừa có ý nghĩa chiến lược lâu dài đối với phát triển kinh tế - xã hội tại các địa bàn còn nhiều khó khăn. Việc xây dựng cầu, hầm có thể làm tăng suất đầu tư ban đầu nhưng góp phần nâng cao độ bền công trình, hạn chế sạt trượt và giảm chi phí duy tu, bảo dưỡng về sau. Vì vậy, cần cân đối giữa chi phí đầu tư và hiệu quả khai thác lâu dài, lựa chọn phương án phù hợp với điều kiện tự nhiên.
Đối với công tác tái định cư, đại biểu nhấn mạnh cần chuẩn bị từ sớm, tính toán kỹ vị trí bố trí dân cư, điều kiện sản xuất, yếu tố văn hóa và tập quán canh tác của đồng bào DTTS.
Các địa phương cần rà soát quỹ đất sản xuất, điều kiện tiếp cận trường học, cơ sở y tế, nước sinh hoạt và giao thông tại nơi ở mới. Việc hỗ trợ chuyển đổi nghề cần gắn với khả năng tìm việc hoặc tổ chức sản xuất thực tế, tránh tình trạng người dân có nơi ở mới nhưng thiếu sinh kế ổn định.
Đại biểu Bế Thanh Thịnh cũng lưu ý cần quan tâm những hộ không phải di dời nhưng bị thu hồi phần lớn đất sản xuất hoặc gặp khó khăn trong tiếp cận ruộng, nương sau khi tuyến đường hình thành. Hệ thống đường gom, cầu vượt, hầm chui dân sinh cần được tính toán trên cơ sở nhu cầu đi lại thực tế.
Bên cạnh đó, các đại biểu đề nghị nâng cao chất lượng khảo sát địa chất, tính đủ chi phí xử lý nền, mái dốc, bãi thải và bảo vệ môi trường. Với địa hình miền núi phức tạp, những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến tổng mức đầu tư, tiến độ và an toàn công trình...
