Thành tựu và Phát triển

Thành tựu và Phát triển

Lạng Sơn: Tỏa sáng tri thức vùng cao biên giới Ba Sơn

Tuấn Trình • 11/11/2026 16:01

Giữa đại ngàn biên giới Ba Sơn, tỉnh Lạng Sơn, hành trình "gieo chữ" và tìm lại con chữ của đồng bào chưa bao giờ là dễ dàng. Thế nhưng, vượt qua những nhọc nhằn mưu sinh và cách trở địa hình, những lớp học xóa mù chữ đã thắp lên đốm lửa tri thức mới.

22.webp
Cô giáo bền bỉ thắp lên đốm lửa tri thức, chính là chìa khóa để người dân vươn lên phát triển kinh tế tại địa phương

Đổi thay từ những lớp học "đặc biệt"

Xã Ba Sơn, tỉnh Lạng Sơn là địa bàn miền núi hiểm trở, các thôn bản cách xa nhau, cùng với áp lực mưu sinh nặng nhọc từ nương rẫy đã từng khiến nhiều người giữ tâm lý e ngại, ngượng ngùng khi phải cầm lại sách vở sau bao năm tháng bỏ ngỏ.

Thế nhưng, vượt lên những nhọc nhằn ấy, ngọn lửa tri thức vẫn được thắp lên nhờ sự vào cuộc quyết liệt, bền bỉ của Trường Tiểu học Ba Sơn phối hợp chặt chẽ cùng lực lượng Biên phòng, Nông lâm trường 196, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ và các trưởng thôn.

Chỉ tính riêng trong năm 2025, các tổ vận động trên địa bàn đã tổ chức tới 20 cuộc tuyên truyền thu hút hơn 1.400 lượt người tham dự, kiên trì gõ cửa từng nhà để tháo gỡ tâm lý e dè và thắp lên niềm khát khao học chữ cho người dân.

Bà Liễu Thị Phương - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Ba Sơn, chia sẻ rằng, ban đầu nhà trường chỉ dự kiến mở một lớp học với khoảng 40 học viên. Thế nhưng, sức hút và nhu cầu học chữ của bà con lớn hơn rất nhiều so với dự kiến, buộc nhà trường phải linh hoạt bố trí thêm lớp, mở các nhóm học tại hai điểm trường để giảm bớt khó khăn, cách trở về đường sá cho học viên.

Nhờ nguồn vốn thiết thực từ Tiểu Dự án 1, Dự án 5 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi, mỗi học viên khi đến lớp đều được hỗ trợ 1 triệu đồng cho 1 giai đoạn học, cùng đầy đủ sách vở, tài liệu và dụng cụ.

Nhìn lại chặng đường giai đoạn 2023 - 2025, xã Ba Sơn đã kiên trì tổ chức 4 lớp với 5 nhóm học, thu hút hơn 130 học viên theo đuổi con chữ. Riêng trong năm 2025, con số ấy tiếp tục nhân lên với gần 90 học viên được bố trí học tập tại 3 lớp thuộc hai điểm trường.

Và thành quả ngọt ngào đã đến vào tháng 10/2026, khi các lớp xóa mù chữ chính thức hoàn thành chương trình với 100% học viên hoàn thành giai đoạn 2, kéo tỷ lệ biết chữ mức độ 2 trong độ tuổi từ 15 đến 60 của toàn xã tăng từ 90,27% (năm 2023) lên hơn 97,7% (năm 2026) - một con số minh chứng cho nỗ lực không mệt mỏi của cả vùng biên.

1(2).jpg
Sau khóa học các học viên không chỉ biết đọc, biết viết mà còn có thể sử dụng những kiến thức đã học áp dụng vào cuộc sống hằng ngày

Khi con chữ mở lối phát triển kinh tế

Trở lại ghế nhà trường khi đã bước sang tuổi 40, chị Hoàng Thị Pẻn ở thôn Thạch Khuyên giờ đây đã có thể tự tin đọc thông, viết thạo, thậm chí còn làm quen và sử dụng thành thạo các thiết bị công nghệ.

Nhớ lại những ngày đầu, hoàn cảnh gia đình khó khăn khiến chị phải bỏ học từ lớp 3, để rồi theo năm tháng, những con chữ cứ phai mờ dần, khiến ngay cả việc đọc một mẩu tin trên điện thoại hay tra cứu thông tin sinh hoạt cũng trở thành một thử thách.

Thế nhưng, quyết tâm tự mình đọc hiểu để mở mang tri thức đã giúp chị vượt qua mọi e ngại để đến lớp.

“Từ khi đi học, đến nay tôi đã biết đọc các nội dung trên mạng xã hội, không còn phải nhờ người khác đọc giúp như trước. Được học thêm tin học, biết thêm nhiều kiến thức mới nên tôi vui lắm! Tôi tự tin đứng trước đám đông, có thể đọc hiểu kiến thức để phát triển kinh tế gia đình”, chị Pẻn tâm sự với ánh mắt ngời lên niềm hạnh phúc.

Không riêng gì chị Pẻn, sự đổi thay ấy hiện hữu ở rất nhiều học viên trưởng thành khác tại Ba Sơn. Họ đã biết tự tay chụp ảnh, viết những dòng giới thiệu mộc mạc về sản phẩm nông sản của gia đình để đăng tải lên mạng xã hội, bắt đầu những bước đi đầu tiên trong việc tiếp cận thị trường số.

Đánh giá về ý nghĩa sâu xa của phong trào này, ông Vy Minh Long - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Ba Sơn, nhấn mạnh rằng, địa phương luôn xác định nâng cao dân trí chính là chìa khóa cốt lõi để người dân chủ động vươn lên phát triển kinh tế.

Việc củng cố kỹ năng đọc viết, tính toán cùng những kiến thức tin học cơ bản đã tạo cho bà con chiếc cầu nối vững chắc để tiếp cận các tiến bộ kỹ thuật sản xuất, nắm bắt thông tin thị trường và tận dụng hiệu quả các chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Điều này mang ý nghĩa chiến lược đặc biệt với một vùng đất đang chuyển mình phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp gắn liền với dịch vụ du lịch như Ba Sơn.

Dù chặng đường qua đã gặt hái những quả ngọt đáng tự hào, địa phương vẫn trăn trở với khoảng 3% người dân trong độ tuổi từ 15 đến 60 chưa đạt chuẩn biết chữ mức độ 2.

Xã Ba Sơn đang tiếp tục rà soát kỹ lưỡng từng trường hợp để tiếp tục mở lớp phù hợp từ nguồn vốn hỗ trợ, đồng thời phát huy tối đa vai trò của Trung tâm Học tập cộng đồng.

Qua đó, vận động bà con thường xuyên đọc sách báo, rèn luyện kỹ năng để tri thức mãi ở lại với bản làng, chặn đứng nguy cơ tái mù chữ và tạo đà vững chắc cho hành trình xây dựng cuộc sống ấm no nơi biên cương.

Tuấn Trình