Bản làng hôm nay

Bản làng hôm nay

Vùng cao Nghệ An rộn ràng trong Ngày hội đại đoàn kết

Nguyễn Thanh Hải • 17/11/2026 07:00

Không chỉ tôn vinh bản sắc văn hóa độc đáo của mỗi DTTS, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) tại vùng cao Nghệ An còn là dịp thắt chặt tình đoàn kết, khơi dậy ý chí vươn lên, xây dựng cuộc sống ấm no và giữ vững bình yên nơi phên giậu Tổ quốc.

bna_8-953aeda149bb1adc987f184c560c2956.jpg
Trò chơi nhảy dây tại Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam tại bản Lưu Sơn, xã Tương Dương. Ảnh: Đ.T

Sắc màu văn hóa giữa những bản làng

Những ngày này, đồng bào các DTTS miền Tây Nghệ An lại nô nức chuẩn bị trang phục, tập luyện văn nghệ, tổ chức trò chơi dân gian.

Từ Tri Lễ, Nhôn Mai đến Mường Lống, Na Loi, Keng Đu... sắc màu thổ cẩm của người Mông, người Thái hòa cùng tiếng khèn, quyện trong những điệu múa truyền thống và các trò chơi dân gian như ném pao, tung còn... tạo nên không khí vui tươi, phấn khởi.

Tại bản Huồi Tố, xã biên giới Nhôn Mai - sự đa dạng văn hóa hiện diện ngay trong đời sống cộng đồng. Sau sáp nhập, bản có 167 hộ với 682 nhân khẩu, gồm 4 dân tộc Thái, Kinh, Mông và Khơ Mú cùng chung sống. Mỗi dân tộc có tiếng nói, trang phục, phong tục riêng, góp phần tạo nên bức tranh nhiều sắc màu giữa đại ngàn.

Cách đó không xa, bản Lưu Sơn, xã Tương Dương thành lập trên cơ sở sáp nhập bản Pủng và bản Lưu Thông, là nơi đồng bào Thái và Mông cùng sinh sống. Năm nay, bản được lựa chọn tổ chức điểm Ngày hội Đại đoàn kết, gắn với các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam.

1794566858348_171152882349307683_171152882349307683_f22bb032aad922839245d7f1073a8984-1c2d9076a5431d6fd5a12adf51e25474.jpg
Lãnh đạo tỉnh Nghệ An vui ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam tại bản Huồi Tố, xã Nhôn Mai. Ảnh: CSCC

Sân bản trở thành không gian giao lưu sôi động với các hoạt động nhảy sạp, tung còn, ném pao... Trong đó, ném pao là trò chơi truyền thống không thể thiếu của đồng bào Mông trong các dịp lễ, Tết và những điệu múa của người Thái góp thêm nét đặc sắc cho ngày hội.

Điểm nhấn là phần trình diễn trang phục truyền thống với sự tham gia của nhiều lứa tuổi. Những bộ váy áo được giới thiệu không chỉ tôn vinh vẻ đẹp mà còn giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về phong tục, văn hóa của các DTTS.

Tăng cường đoàn kết xây dựng bản làng no ấm, biên cương bình yên

Đằng sau không khí ngày hội là những chuyển biến trong đời sống cộng đồng. Ở nhiều bản vùng cao, tinh thần đoàn kết trở thành điểm tựa để người dân vượt qua khó khăn, nhất là tại những địa bàn vừa sáp nhập, chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai.

1794566828345_171152882349307683_171152882349307683_c2923edaad99031f5dad3c63036c1f98-8c005051610ba248f74ba02b8d349b1b.jpg
Lãnh đạo tỉnh Nghệ An tặng quà cho cán bộ, nhân dân bản Huồi Tố, xã Nhôn Mai. Ảnh: CSCC

Tại Huồi Tố, thời gian đầu sau sáp nhập, địa bàn rộng, các cụm dân cư bị chia cắt, khác biệt về phong tục, tập quán khiến việc tổ chức hoạt động chung gặp trở ngại.

Dưới sự lãnh đạo của cấp ủy, Đảng chính quyền và sự phối hợp của Ban Quản lý bản, Ban Công tác Mặt trận, khoảng cách dần được thu hẹp.

Người dân các cụm dân cư từng bước gắn bó, hỗ trợ nhau khắc phục hậu quả thiên tai, ổn định sản xuất và chăm lo cuộc sống.

Tinh thần tương trợ được thể hiện qua việc gia đình khá giúp đỡ gia đình khó khăn, cùng phát triển chăn nuôi, trồng trọt, mở rộng dịch vụ.

Người dân còn hình thành các tổ thợ xây, thợ mộc, thợ hàn sắt và mạnh dạn đầu tư cho con em đi xuất khẩu lao động.

Bí thư Đảng ủy xã Nhôn Mai, ông Mạc Văn Nguyên cho biết: Bản hiện có 79 hộ khá, tăng 21 hộ so với đầu năm 2026; số hộ nghèo còn 57 hộ, chiếm 34,13%, thấp nhất trong toàn xã Nhôn Mai.

Dù đời sống vẫn còn khó khăn, những chuyển biến này cho thấy nỗ lực vươn lên của người dân sau sáp nhập và thiên tai.

Toàn tỉnh Nghệ An hiện có 548.116 người DTTS, chiếm 14,43% dân số, với 49 thành phần dân tộc cùng sinh sống đan xen. Tỉnh có 79 xã, phường vùng đồng bào DTTS và miền núi, với 1.569 thôn, bản.

bna_6-366aab51a3cdb62280121395a9f1dab1.jpg
Cà kheo là một trò chơi dân gian được trẻ em vùng cao đặc biệt yêu thích bởi rèn luyện sự khéo léo, khả năng giữ thăng bằng, tính linh hoạt và nâng cao sức khỏe. Ảnh: Đ.T

Những năm qua, các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025 đã góp phần quan trọng trong việc thay đổi diện mạo và đời sống kinh tế - xã hội của người dân vùng đồng bào DTTS và miền núi của Nghệ An. Đến nay, thu nhập bình quân của người DTTS tỉnh Nghệ An đạt khoảng 38,4 triệu đồng/năm; tỷ lệ giảm nghèo bình quân hằng năm trên 3%.

Tuy nhiên, do địa hình chia cắt, giao thông cách trở, sản xuất nhỏ lẻ, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo còn cao. Toàn tỉnh Nghệ An hiện có 27.154 hộ nghèo là người DTTS, chiếm 23,3% tổng số hộ DTTS. Một số giá trị văn hóa truyền thống cũng đứng trước nguy cơ mai một.

Bởi vậy, bảo tồn văn hóa cần gắn với nâng cao đời sống, tạo sinh kế và phát huy vai trò chủ thể của người dân. Tiếng nói, trang phục, dân ca, dân vũ chỉ có thể được gìn giữ bền vững khi tiếp tục hiện diện trong sinh hoạt thường ngày và được trao truyền qua các thế hệ.

Trong những ngày tháng 11, từng điệu múa, tiếng khèn và sắc màu thổ cẩm không chỉ làm đẹp thêm bức tranh văn hóa miền Tây Nghệ An mà chính là động lực tinh thần, khát vọng vươn lên và quyết tâm xây dựng những bản làng no ấm, bình yên của mỗi người dân.

Nguyễn Thanh Hải