Thành tựu và Phát triển

Thành tựu và Phát triển

Lạng Sơn:Giữ nhịp trống chiêng, truyền lửa điệu múa sư tử mèo ở Hội Hoan

Thiên An • 16/11/2026 10:43

Sức sống bền bỉ của di sản múa sư tử mèo tại xã Hội Hoan (tỉnh Lạng Sơn) được nuôi dưỡng từ tâm huyết của những người nặng lòng với văn hóa bản làng, bền bỉ tập luyện và trao truyền cho thế hệ trẻ.

2(1).png
Múa sư tử mèo đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của đồng bào Tày, Nùng ở Hội Hoan. Ảnh: TT

Từ đam mê cá nhân đến những "hạt nhân" giữ lửa

Ở thôn Phiêng Liệt, xã Hội Hoan, niềm say mê múa sư tử mèo đã bén rễ trong anh Mông Văn Bào (SN 1994) từ những ngày còn là cậu học trò lớp 5. Những buổi lẽo đẽo theo chân các ông, các bác trong làng đi xem múa rồi lén tập làm theo đã nuôi dưỡng tình yêu nghệ thuật truyền thống trong anh suốt nhiều năm.

Nhận thấy những động tác tưởng chừng đơn giản nhưng đòi hỏi sự khổ luyện và phối hợp nhịp nhàng với tiếng trống, tiếng chiêng, anh Bào quyết tâm cùng bà con trong thôn gây dựng đội múa bài bản.

Mọi người tự góp kinh phí mua sắm đạo cụ, trang phục và mời nghệ nhân về hướng dẫn. Năm 2022, Câu lạc bộ sư tử mèo thôn Phiêng Liệt chính thức thành lập, quy tụ gần 20 thành viên ở nhiều lứa tuổi, từ học sinh lớp 6 đến những người sinh năm 1983.

Để dung hòa lịch học và công việc của mọi người, câu lạc bộ chọn thứ bảy và Chủ nhật làm thời gian tập luyện chính; trước các kỳ lễ hội lớn, cả đội tăng tốc rèn luyện trước khoảng một tháng.

Chia sẻ về hành trình giữ đội, anh Bào bộc bạch: “Muốn duy trì đội múa thì người đứng ra tổ chức phải kiên trì, thường xuyên hướng dẫn các thành viên tập luyện. Múa sư tử phải có đam mê mới theo được lâu dài”.

Quả ngọt từ sự bền bỉ ấy là giải Ba toàn đoàn tại Hội thi do huyện Văn Lãng (cũ) tổ chức năm 2024, tiếp thêm động lực để cả đội gắn bó.

Nếu anh Bào đại diện cho sức trẻ tiên phong, thì ở thôn Cốc Lào, ông Hà Văn Thắng (SN 1969) lại là hiện thân của sự tiếp nối gia phong. Sinh ra trong gia đình có ông nội là thầy dạy múa sư tử, 12 tuổi ông Thắng đã thuộc nằm lòng các thế võ, điệu múa qua những lần quan sát và được cha chú chỉ bảo.

Hàng chục năm trôi qua, ông vẫn miệt mài sinh hoạt cùng đội sư tử mèo thôn Cốc Lào với khoảng 20 thành viên, phần lớn là nông dân. Nhờ biết khéo léo sắp xếp việc đồng áng, đội vẫn giữ vững phong độ và xuất sắc giành giải nhất toàn đoàn tại hội thi múa sư tử cấp tỉnh năm 2023.

Điều làm ông Thắng ấm lòng là trong thôn vẫn có những thanh niên sau thời gian đi bộ đội trở về lại hăng hái xỏ giày vào đội múa. Dẫu vậy, nỗi trăn trở về lớp kế cận vẫn thường trực trong lòng người nghệ nhân già: “Tôi chỉ mong các cháu tiếp tục học múa sư tử, giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc mình”.

1(1).png
Chính quyền xã Hội Hoan chú trọng huy động các nguồn lực để hỗ trợ trang phục, đạo cụ, tạo điểm tựa vững chắc giúp điệu múa sư tử mèo tiếp tục ngân vang. Ảnh: TT

Khơi thông nguồn lực để di sản vươn xa

Từ bao đời nay, tiếng trống, tiếng chiêng cùng điệu múa sư tử mèo đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của đồng bào Tày, Nùng ở Hội Hoan mỗi độ Xuân về hay dịp lễ hội cộng đồng.

Theo ông Lê Đình Phước - Trưởng phòng Văn hóa xã Hội Hoan, tỉnh Lạng Sơn toàn xã hiện duy trì 7 đội múa sư tử mèo với tổng số 75 thành viên. Trong giai đoạn 2025 - 2026, các đội vẫn đều đặn tập luyện, phục vụ các sự kiện văn hóa, lễ hội lớn tại địa phương. Qua từng buổi tập, những người đi trước lại trực tiếp cầm tay chỉ việc, truyền thụ kỹ thuật cho lớp trẻ bằng tất cả sự nhiệt tình.

Tuy nhiên, đằng sau những màn trình diễn sôi động vẫn là không ít nỗi lo. Ông Phước thẳng thắn nhìn nhận, nguồn kinh phí dành cho tập luyện, biểu diễn, mua sắm và sửa chữa trang phục, đạo cụ hiện còn hạn hẹp. Bên cạnh đó, lực lượng kế cận chưa thực sự dồi dào và việc truyền dạy cho thế hệ trẻ vẫn mang tính tự phát, chưa thể tổ chức thường xuyên.

Tại thôn Phiêng Liệt hay thôn Cốc Lào, sự tồn tại của các đội múa hiện nay phần lớn dựa vào tinh thần tự nguyện của những thành viên nòng cốt - những người vừa lo toan lao động sản xuất, vừa chắt chiu thời gian giữ lửa văn hóa.

Trước thực tế này, chính quyền xã Hội Hoan, tỉnh Lạng Sơn đang tích cực khuyến khích các nghệ nhân, người có kinh nghiệm mở rộng việc truyền dạy cho thanh thiếu niên, đồng thời tạo sân chơi để các đội giao lưu, cọ xát.

Địa phương cũng chú trọng huy động các nguồn lực xã hội hóa hợp pháp để hỗ trợ trang phục, đạo cụ, tạo điểm tựa vững chắc giúp điệu múa sư tử mèo tiếp tục ngân vang, bền bỉ chảy trong dòng chảy văn hóa của bản làng.

Thiên An