Thành tựu và Phát triển
Người có uy tín - Điểm tựa vững chắc nơi cực Tây Tổ quốc
Ở xã biên giới Sín Thầu, tỉnh Điện Biên, già làng, trưởng dòng họ, Người có uy tín là chỗ dựa tinh thần của cộng đồng. Bằng sự gương mẫu và cách vận động gần gũi, linh hoạt, họ góp phần giữ bình yên biên giới, củng cố khối đại đoàn kết, giúp đồng bào Hà Nhì phát triển kinh tế, gìn giữ bản sắc văn hóa.
Những bước chân bền bỉ trên đường biên

Trên địa bàn xã Sín Thầu, tuyến biên giới tiếp giáp Lào và Trung Quốc dài 69,074 km, với 27 cột mốc quốc giới. Hơn 40 năm qua, già làng, Người có uy tín Lỳ Xuyến Phù ở bản A Pa Chải tự nguyện đồng hành cùng cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng A Pa Chải tuần tra, bảo vệ đường biên, cột mốc.
Là người con dân tộc Hà Nhì, lớn lên từ vùng đất này, ông thuộc từng lối mòn, khe suối, am hiểu địa hình rừng núi. Ngay cả khi không có đồng hồ hay thiết bị hỗ trợ, ông vẫn có thể dựa vào hướng mặt trời mọc, mặt trời lặn để xác định phương hướng di chuyển. Những kinh nghiệm tích lũy qua hàng chục năm gắn bó với biên giới không chỉ giúp ích cho các chuyến tuần tra mà còn được ông chia sẻ với những cán bộ, chiến sĩ Biên phòng trẻ.

Từ những chuyến đi ấy, ông Phù hiểu sâu hơn về nhiệm vụ, trách nhiệm của người dân trong bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia. Qua quá trình phối hợp tuần tra, ông được cán bộ biên phòng phổ biến các quy định của pháp luật, quy chế khu vực biên giới, cách nhận biết những dấu hiệu bất thường trên đường biên. Những kiến thức tiếp thu được, ông lại chuyển tải cho bà con bằng tiếng Hà Nhì, qua những câu chuyện gần gũi với đời sống thường ngày.
Trước đây, địa bàn Sín Thầu có nhiều đường mòn, lối mở, địa hình rừng núi hiểm trở nên việc kiểm soát người qua lại gặp không ít khó khăn. Đồng bào sinh sống hai bên biên giới vốn có mối quan hệ thân tộc, dòng họ; nhiều gia đình có người thân ở phía bên kia biên giới. Việc thăm thân, giao lưu, trao đổi hàng hóa đã trở thành một phần trong đời sống cộng đồng. Tuy nhiên, nếu không nắm rõ quy định, tự ý qua lại biên giới, người dân có thể vi phạm pháp luật, thậm chí bị các đối tượng xấu lợi dụng, lôi kéo sang bên kia biên giới lao động trái phép hoặc tham gia vận chuyển hàng cấm, ma túy.
Hiểu rõ những nguy cơ ấy, ông Phù thường xuyên đến từng nhà tuyên truyền, nhắc nhở bà con thực hiện đúng quy định về qua lại biên giới, không tự ý vượt biên, không nghe theo lời dụ dỗ của các đối tượng xấu, không tiếp tay cho hoạt động vận chuyển hàng hóa trái phép. Ông cũng vận động người dân nâng cao cảnh giác, chủ động thông báo cho bộ đội biên phòng khi phát hiện những dấu hiệu bất thường.
Thiếu tá Đinh Quốc Tập, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng A Pa Chải cho biết: “Ở Sín Thầu, mỗi người dân là một “chiến sĩ”, kiên cường cùng với Bộ đội Biên phòng (BĐBP) bám bản, giữ đất, tạo thành “thế trận biên phòng toàn dân” vững chắc, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia”.
Theo ông Phù, giữ bình yên cho bản và chăm lo đời sống nhân dân là hai nhiệm vụ gắn bó mật thiết. Người dân có cuộc sống ổn định, có sinh kế lâu dài mới yên tâm gắn bó với quê hương, tích cực cùng chính quyền và lực lượng chức năng bảo vệ đường biên, cột mốc. Bởi vậy, bên cạnh vận động đồng bào tham gia tuần tra, ông còn tích cực cùng Chi bộ bản tuyên truyền, vận động phát triển sản xuất, bảo tồn văn hóa truyền thống của dân tộc Hà Nhì.

Khi địa phương có chủ trương phục dựng nhà trình tường để bảo tồn văn hóa gắn với phát triển du lịch, ông tiên phong hưởng ứng. Ngôi nhà của ông được phục dựng tại bản Tá Miếu, với kiến trúc tường đất dày, mái lợp cỏ gianh và bếp lửa ở vị trí trung tâm. Hiện nay, gia đình ông kết hợp giới thiệu không gian văn hóa truyền thống với kinh doanh homestay, góp phần tạo sinh kế và quảng bá bản sắc Hà Nhì đến du khách.
Đẩy lùi tệ nạn, xây dựng cuộc sống mới ở biên cương
Cũng ở xã Sín Thầu, ông Sừng Sừng Khai được người dân kính nể bởi sự kiên trì trong vận động, tháo gỡ những vấn đề phức tạp nảy sinh ở cơ sở.
Trước đây, Sín Thầu từng là địa bàn có nhiều người nghiện thuốc phiện, đời sống khó khăn, tình hình an ninh trật tự diễn biến phức tạp. Nhận thấy tệ nạn nghiện hút là một trong những nguyên nhân khiến nhiều gia đình nghèo đói, cuộc sống bất ổn, ông Khai đã chủ động phối hợp với cấp ủy Đảng, chính quyền và lực lượng biên phòng vận động người dân cai nghiện tập trung.
Đây là hành trình đầy khó khăn, bởi không ít người dân đã lệ thuộc vào thuốc phiện trong một thời gian dài. Ông Khai cùng cán bộ địa phương đến từng bản, từng nhà phân tích tác hại của nghiện hút, vận động người dân tự nguyện tham gia cai nghiện. Có những thời điểm, ông còn lấy gạo của gia đình hỗ trợ người cai nghiện khi họ không đủ lương thực mang theo.
Bằng sự kiên trì và cách vận động gần gũi, thấu hiểu hoàn cảnh người dân, đến năm 2000, Sín Thầu cơ bản giải quyết được tình trạng nghiện thuốc phiện. Cuộc sống của nhiều gia đình dần ổn định, người dân có thêm sức lao động để phát triển sản xuất, tình hình an ninh trật tự cũng chuyển biến tích cực.

Không chỉ tích cực vận động người dân chấp hành chủ trương, chính sách, ông Khai còn là người đi đầu trong thay đổi phương thức sản xuất. Ông mạnh dạn khai hoang ruộng nước, phát triển chăn nuôi, đào ao thả cá, trồng cây dược liệu và cây có giá trị kinh tế.
Ông Khai chia sẻ: “Muốn người dân nghe và làm theo thì trước hết bản thân phải gương mẫu, phải hiểu hoàn cảnh của từng gia đình và tìm cách vận động phù hợp. Không thể chỉ nói chung chung về chủ trương, chính sách mà phải giúp người dân thấy được lợi ích thiết thực từ những thay đổi trong cuộc sống”.
Chính sách tiếp sức cho Người có uy tín
Không chỉ ở Sín Thầu, trên địa bàn 45 xã vùng đồng bào DTTS và miền núi của tỉnh Điện Biên, đội ngũ Người có uy tín đang phát huy vai trò trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội.
Theo Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Điện Biên Thái Đình Hưng, đa số Người có uy tín đã phát huy tốt vai trò trong phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn an ninh trật tự. Nhiều người còn chủ động phối hợp, kịp thời thông báo cho cấp ủy, chính quyền về những vụ việc có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, góp phần bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia.

Nhằm tiếp tục phát huy vai trò của lực lượng này, năm 2026, tỉnh Điện Biên chú trọng triển khai các chính sách hỗ trợ, đồng thời bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ Người có uy tín. Trong tháng 8/2026, Sở Dân tộc và Tôn giáo tổ chức 2 đợt tập huấn cho 368 Người có uy tín thuộc 20 xã, tập trung vào các nội dung phổ biến pháp luật, phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, bạo lực gia đình; kỹ năng tuyên truyền, vận động và hòa giải ở cơ sở. Qua đó, Người có uy tín được cập nhật các chương trình, dự án, chính sách dành cho vùng đồng bào DTTS và miền núi, nắm bắt rõ hơn các chế độ hỗ trợ dành cho mình, góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền, vận động nhân dân và tiếp tục phát huy vai trò trong cộng đồng.
Tiếp đó, trong tháng 9/2026, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Điện Biên tổ chức gặp mặt, biểu dương Người có uy tín tại 5 xã: Tủa Chùa, Tủa Thàng, Sáng Nhè, Sín Chải và Sính Phình; đồng thời trao 136 suất quà động viên các đại biểu. Hoạt động này thể hiện sự quan tâm, ghi nhận của cấp ủy, chính quyền và Mặt trận Tổ quốc đối với những đóng góp của Người có uy tín, tiếp thêm động lực để họ tiếp tục làm tốt vai trò cầu nối giữa chính quyền với nhân dân...


