Giáo dục dân tộc

Giáo dục dân tộc

Thầy giáo người Mông dạy hơn 100 học trò giữ tiếng khèn của cha ông

Bảo Khánh • 19/11/2026 15:35

Thầy giáo Lý Hồng Quân ở xã Nghiên Loan (Thái Nguyên) hơn 30 năm tận tụy gieo chữ, đồng thời bền bỉ truyền dạy nghệ thuật khèn Mông cho thế hệ trẻ.

Gắn bó với nghề giáo từ năm 1994, thầy Lý Hồng Quân, giáo viên Phân hiệu III, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Nghiên Loan (xã Nghiên Loan, tỉnh Thái Nguyên), luôn dành tình yêu đặc biệt cho tiếng khèn Mông.

Ngoài những giờ lên lớp, thầy lại trở thành người truyền dạy các giai điệu, điệu múa khèn truyền thống cho học trò. Với thầy, đó không chỉ là niềm đam mê mà còn là cách gìn giữ những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.

W-image.639295610530091763.jpg
Thầy giáo Lý Hồng Quân và học trò trình diễn múa khèn Mông tại Hội Xuân năm 2026 xã Nghiên Loan

Tình yêu tiếng khèn bắt nguồn từ bản làng

Sinh năm 1972 tại thôn Bản Đính, xã Nghiên Loan, thầy Lý Hồng Quân lớn lên giữa không gian văn hóa đậm đà bản sắc của đồng bào Mông. Từ thuở nhỏ, tiếng khèn đã trở thành âm thanh thân thuộc, gắn với những ngày hội, những dịp sinh hoạt cộng đồng nơi bản làng.

Những giai điệu khèn mộc mạc ấy dần nuôi dưỡng trong thầy tình yêu và niềm đam mê với nhạc cụ truyền thống. Khi trở thành giáo viên, thầy Quân luôn trăn trở làm thế nào để học trò không chỉ được học chữ mà còn hiểu, yêu và trân trọng những giá trị văn hóa của cha ông.

Theo thầy, mỗi điệu khèn không đơn thuần là một giai điệu mà còn gửi gắm tâm tư, tình cảm, phản ánh đời sống tinh thần, phong tục, tập quán của đồng bào Mông. Bởi vậy, dạy học trò thổi khèn, múa khèn cũng chính là trao truyền cho các em tình yêu với cội nguồn dân tộc.

Suốt hơn 30 năm đứng lớp, bên cạnh công việc giảng dạy, thầy Quân vẫn tranh thủ thời gian ngoài giờ học để hướng dẫn học sinh làm quen với cây khèn và những điệu múa truyền thống.

“Công việc giảng dạy đòi hỏi nhiều thời gian và tâm huyết, nhưng vì yêu tiếng khèn, tôi vẫn chủ động sắp xếp thời gian ngoài giờ lên lớp để hướng dẫn học sinh tập thổi khèn. Các em phải làm quen từ cách cầm khèn, lấy hơi đến từng giai điệu. Tôi kiên trì hướng dẫn để các em từng bước nắm được kỹ thuật và thực hành những điệu khèn truyền thống”, thầy Quân chia sẻ.

W-image.639295610704779652.jpg
Thầy giáo Lý Hồng Quân truyền dạy kĩ thuật thổi khèn Mông cho các em học sinh tại phân hiệu III, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Nghiên Loan

Với học sinh Phân hiệu III, những buổi học khèn ngoài giờ lên lớp đã trở thành hoạt động bổ ích. Từ cách cầm khèn, lấy hơi đến từng động tác múa, các em được thầy tận tình chỉ bảo, uốn nắn.

Qua mỗi buổi tập, học trò không chỉ rèn luyện kỹ năng biểu diễn mà còn hiểu thêm về văn hóa Mông, từ đó thêm yêu và tự hào về những giá trị truyền thống của dân tộc mình.

Em Thào Linh Chi, học sinh lớp 5A3, một trong những học trò được thầy Quân hướng dẫn múa khèn, hào hứng kể: “Thầy Quân dạy rất tận tình, kiên nhẫn hướng dẫn từng động tác để chúng em tập theo. Em mong muốn tiếp tục được thầy chỉ dạy để thổi và múa khèn tốt hơn, có thể tham gia biểu diễn trong các chương trình văn nghệ, góp phần gìn giữ nét đẹp truyền thống”.

Người thầy bền bỉ giữ tiếng khèn Mông

Khoảng 5 năm trở lại đây, thầy Quân đã trực tiếp hướng dẫn hơn 100 học sinh người Mông tại trường làm quen và thực hành các điệu khèn truyền thống.

Để duy trì hoạt động này, ngoài niềm đam mê, thầy còn phải dành nhiều thời gian và sự kiên nhẫn. Mỗi học sinh có khả năng tiếp thu khác nhau, có em nhanh chóng làm quen với cây khèn, nhưng cũng có em cần được hướng dẫn nhiều lần mới thực hiện được các động tác.

Với thầy Quân, niềm vui không chỉ là nhìn thấy học trò thổi được một giai điệu hay thực hiện thành thạo một điệu múa khèn, mà còn là khi các em ngày càng yêu thích, tự hào và chủ động tìm hiểu văn hóa dân tộc mình.

W-image.639295610875717557.jpg
Thầy Lý Hồng Quân và học sinh tại phân hiệu III, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Nghiên Loan biểu diễn múa khèn Mông tại Chợ đêm xã Nghiên Loan

Từ những buổi tập ở trường, nhiều học sinh đã có cơ hội cùng thầy tham gia biểu diễn tại các chương trình văn nghệ, sự kiện văn hóa ở địa phương.

Những tiết mục múa khèn không chỉ mang đến niềm vui cho người xem, giới thiệu nét đẹp văn hóa Mông đến cộng đồng mà còn giúp học sinh rèn luyện sự tự tin, khả năng phối hợp và kỹ năng biểu diễn trước đông người.

Đặc biệt, thông qua những buổi truyền dạy, nghệ thuật khèn Mông không chỉ hiện diện trong các dịp lễ hội, sinh hoạt cộng đồng mà còn được gìn giữ, lan tỏa ngay trong môi trường học đường.

Thầy giáo Nông Trần Thinh - Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Nghiên Loan, cho biết: Thầy Lý Hồng Quân là giáo viên tận tụy, có trách nhiệm với công việc và luôn dành tâm huyết gìn giữ, truyền dạy nghệ thuật khèn Mông cho học sinh.

Việc thầy tranh thủ thời gian ngoài giờ lên lớp để hướng dẫn các em không chỉ giúp phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu mà còn tạo điều kiện để học sinh hiểu hơn về văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Đây là hoạt động thiết thực, góp phần nâng cao ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa và tạo sân chơi bổ ích cho các em.

Bảo Khánh