Bàn tròn chính sách
Mở lối lập thân, lập nghiệp cho thanh niên dân tộc thiểu số
Tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên cả nước vẫn ở mức cao, một bộ phận thanh niên DTTS còn gặp nhiều rào cản trong học nghề, tìm việc và lập nghiệp.
Theo báo cáo của Bộ Nội vụ, hết quý III/2026, có khoảng 1,6 triệu người, chiếm 11,2% tổng số thanh niên cả nước, thuộc diện “thanh niên 3 không” (không có việc làm, không học tập và không tham gia đào tạo).
Mặc dù chưa có số liệu riêng, nhưng từ kết quả điều tra thực trạng kinh tế - xã hội của 53 DTTS lần thứ III năm 2024 cho thấy, hiện có không ít thanh niên DTTS chưa thể lập nghiệp, đang nằm trong danh sách “3 không”. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới chính sách, tạo thêm cơ hội để người trẻ DTTS.

Mở đường việc làm, khơi nguồn lập nghiệp
Thực hiện Luật Thanh niên 2020, chính sách đối với thanh niên DTTS đã được cụ thể hóa bằng nhiều chương trình, dự án hỗ trợ học tập, việc làm, khởi nghiệp và an sinh.
Giai đoạn 2021 - 2025, một số cơ chế đặc thù thuộc Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi theo Quyết định 1719/QĐ-TTg cũng đã tạo bước đệm giúp nhiều thanh niên DTTS lập thân, lập nghiệp.
Anh Đàm Văn Huấn, sinh năm 1992, ở xóm Suối Bén, xã Yên Trạch (Thái Nguyên) là một trong số đó. Năm 2024, anh Huấn tham gia xuất khẩu lao động tại Đài Loan, theo chính sách hỗ trợ thuộc Chương trình MTQG 1719.
Theo báo cáo của Bộ Nội vụ, giai đoạn 2021 - 2025, các chương trình tín dụng ưu đãi đã hỗ trợ tạo việc làm, duy trì và mở rộng việc làm cho trên 2,2 triệu lao động, trong đó có lao động thanh niên DTTS. Trong quý I/2026, các chương trình cho vay giải quyết việc làm đã hỗ trợ tạo việc làm cho 279.882 lao động.
(Báo cáo 4936/BC-BNV ngày 21/5/2026 của Bộ Nội vụ về rà soát các chính sách đối với thanh niên DTTS)
Trước khi xuất cảnh, đã được hỗ trợ học nghề cơ khí, lắp ráp linh kiện và học ngoại ngữ bài bản nên khi sang xứ người, anh nhanh chóng bắt nhịp với công việc trong môi trường mới.
Có việc làm ổn định, thu nhập mỗi tháng 20 - 25 triệu đồng, ngoài khoản chi tiêu sinh hoạt, đều đặn anh dành dụm gửi về cho gia đình một khoản tiền để tích lũy.
Có thanh niên DTTS mạnh dạn đi xa, thì cũng có nhiều người tự tin trở về lập nghiệp tại quê hương. Đơn cử là anh Rơ Châm Huy, người Gia Rai, ở làng Bloi, xã Ia Ly (Gia Lai), đang làm việc tại một doanh nghiệp ngoài tỉnh, thu nhập ổn định vẫn quyết định về làng trồng cà phê.
Từ nguồn vốn tín dụng chính sách hỗ trợ thanh niên DTTS khởi nghiệp theo Chương trình MTQG 1719, ban đầu anh trồng 400 gốc cà phê Robusta trên diện tích 5 sào đất, sau đó mở rộng diện tích lên 2 ha. Vụ cà phê năm 2025, anh thu hoạch khoảng 20 tấn tươi, trừ chi phí còn lãi hơn 380 triệu đồng.
Anh Huấn, anh Huy là hai trong hàng nghìn thanh niên DTTS được hỗ trợ khởi nghiệp, tạo việc làm từ chính sách hỗ trợ của Chương trình MTQG 1719.
Đây là những “hạt nhân” thúc đẩy phong trào khởi nghiệp trong vùng đồng bào DTTS và miền núi những năm tiếp theo, với chính sách hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực và hỗ trợ tạo việc làm thuộc Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2030 theo Quyết định số 417/QĐ-BNNMT.
Thiếu đầu mối, chính sách khó tạo đột phá
Mặc dù đã đạt được một số kết quả tích cực, chính sách hỗ trợ thanh niên DTTS vẫn thiếu tính hệ thống và chưa thực sự tạo được động lực phát triển nguồn nhân lực trẻ.
Tại Báo cáo 4936/BC-BNV ngày 21/5/2026 về rà soát các chính sách đối với thanh niên DTTS, Bộ Nội vụ chỉ rõ, chính sách dành cho nhóm đối tượng này còn phân tán, chủ yếu được lồng ghép trong nhiều chương trình, chính sách khác nhau.
Đáng chú ý, đến nay vẫn chưa có cơ chế đặc thù đủ mạnh để hỗ trợ thanh niên DTTS trong đào tạo nghề, nâng cao trình độ chuyên môn và tạo việc làm.
Khoảng trống chính sách này đặt ra thách thức đối với việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trẻ ở vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Thực tế cho thấy, chất lượng lao động DTTS vẫn là điểm nghẽn lớn. Điều tra thực trạng kinh tế - xã hội 53 DTTS lần thứ III cho thấy, trong khoảng 7,5 triệu người DTTS từ 15 tuổi trở lên (trong đó có hơn 3,23 triệu người trong độ tuổi thanh niên) tham gia lực lượng lao động, chỉ có 14,6% đã qua đào tạo từ sơ cấp trở lên.
Trên thực tế, chính sách đối với thanh niên DTTS dù đã có nhưng chưa để lại dấu ấn là do chưa có đầu mối chính thức. Theo Luật Thanh niên 2020, các bộ ngành ban hành chính sách, cơ chế để thanh niên tham gia các chương trình phát triển của ngành, lĩnh vực (Điều 39); các tỉnh, thành phố ban hành và thực hiện các chính sách phát triển thanh niên tại địa phương (Điều 40).
Trong Báo cáo 4936/BC-BNV ngày 21/5/2026, Bộ Nội vụ khẳng định, việc xây dựng, tổ chức thực hiện chính sách đối với thanh niên DTTS là trách nhiệm chung của các bộ, ngành và địa phương theo chức năng, nhiệm vụ được giao.
Đưa chính sách đến gần hơn với thanh niên DTTS
Tại buổi làm việc với Bộ Nội vụ ngày 8/7/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, điểm nghẽn của thị trường lao động hiện nay không phải thiếu người làm việc, mà thiếu lao động đáp ứng yêu cầu phát triển. Nguồn nhân lực còn thiếu kỹ năng nghề, kỹ năng số, trong khi đào tạo chưa sát nhu cầu việc làm và già hóa dân số diễn ra nhanh.
“Việt Nam có lực lượng lao động đông, cần cù, ham học hỏi, có khả năng thích ứng với điều kiện làm việc mới. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới, những lợi thế này chỉ phát huy hiệu quả khi được chuyển hoá thành nguồn nhân lực chất lượng cao và phát triển thành kỹ năng, kỷ luật, năng suất và năng lực sáng tạo”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.
Từ những hạn chế trong thực thi chính sách đối với thanh niên DTTS cho thấy yêu cầu không chỉ dừng ở việc bổ sung nguồn lực hỗ trợ, mà quan trọng hơn là phải hoàn thiện cơ chế, đổi mới cách tổ chức thực hiện và xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, ngành.
Theo Bộ Nội vụ, trọng tâm thời gian tới là xây dựng hệ thống chính sách đồng bộ, có tính đặc thù, gắn phát triển nguồn nhân lực trẻ với đào tạo nghề, giải quyết việc làm và tạo cơ hội tham gia vào bộ máy chính trị, quản lý nhà nước ở cơ sở.

Cùng với đó, cần chuyển mạnh từ hỗ trợ đơn lẻ sang tạo dựng môi trường để thanh niên DTTS chủ động học tập, lập nghiệp và phát huy năng lực.
Qua rà soát chính sách hiện hành đối với thanh niên DTTS, Bộ Nội vụ cho rằng, việc kết nối đào tạo với nhu cầu thị trường lao động, mở rộng tín dụng tạo việc làm, đẩy mạnh chuyển đổi số và đưa thông tin việc làm đến gần hơn với thanh niên vùng khó khăn sẽ là những yếu tố quan trọng để chính sách đi vào thực chất.
Phát triển thanh niên DTTS không chỉ là giải quyết việc làm hay nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trước mắt, mà còn là đầu tư cho đội ngũ kế cận, tạo nền tảng phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Khi được trao cơ hội, trang bị năng lực và tạo điều kiện phát huy vai trò, thanh niên sẽ trở thành lực lượng tiên phong đưa tri thức, sức sáng tạo và khát vọng vươn lên vào quá trình phát triển quê hương.




