Bàn tròn chính sách
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số là bảo vệ niềm tin, sự thật và con đường phát triển của dân tộc Việt Nam. Cuộc đấu tranh ấy đòi hỏi bản lĩnh chính trị, tư duy khoa học, năng lực công nghệ và sự kết hợp chặt chẽ “xây” và “chống”.
Không gian mạng là mặt trận tư tưởng không tiếng súng
Hiện nay, công nghệ số đang làm thay đổi phương thức con người tiếp nhận thông tin, hình thành nhận thức và bày tỏ chính kiến. Chỉ với một thiết bị di động, mỗi cá nhân có thể trở thành người tiếp nhận, chia sẻ, bình luận và sản xuất thông tin.
Tính đến cuối năm 2025, Việt Nam có hơn 79% dân số được tiếp cận với Internet; trung bình mỗi người dành hơn 6 giờ hằng ngày để truy cập mạng. Vì vậy, không gian mạng đã trở thành một bộ phận của đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa và đang tác động lớn đến nhận thức xã hội, cả tích cực lẫn tiêu cực.

Chuyển đổi số mở ra cơ hội lớn để phát triển đất nước, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia, tăng cường tương tác giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân. Tuy nhiên, cùng với cơ hội là những thách thức gay gắt trên mặt trận tư tưởng. Các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị triệt để lợi dụng Internet, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo, Video ngắn, tài khoản ẩn danh để tán phát thông tin sai trái; xuyên tạc nền tảng tư tưởng của Đảng; phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kích động tâm lý hoài nghi, chia rẽ Đảng và Nhà nước với nhân dân
Thực tiễn quản lý không gian mạng thời gian qua cho thấy tính chất phức tạp của mặt trận tư tưởng số. Theo Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch): Riêng năm 2025, các nền tảng lớn như Facebook, YouTube, TikTok đã gỡ bỏ hơn 11.800 bài viết, Video, tài khoản, kênh và nội dung vi phạm.
Qua đó cho thấy không gian mạng vừa là môi trường lan tỏa thông tin tích cực, vừa là địa bàn mà các thế lực xấu lợi dụng để phát tán thông tin sai trái, độc hại.
Điều nguy hiểm của các luận điệu sai trái trong thời đại số là chúng thường được ngụy trang bằng hình thức mới: Nhân danh “phản biện” để chống phá; nhân danh “tự do ngôn luận” để phủ nhận pháp luật; nhân danh “khách quan” để cắt ghép sự thật; nhân danh “yêu nước” để kích động cực đoan.
Nhiều thông tin xấu độc không xuất hiện chống đối trực diện, mà được đóng gói bằng hình ảnh bắt mắt, tiêu đề giật gân, ngôn ngữ cảm xúc, khiến người tiếp nhận dễ bị cuốn theo trước khi kịp kiểm chứng.
Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số là nhiệm vụ cấp thiết và lâu dài đối với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, giữ vững ổn định chính trị, củng cố niềm tin xã hội và bảo vệ con đường phát triển của đất nước.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là bảo vệ chân lý
Nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Đó là thế giới quan, phương pháp luận khoa học và cách mạng, được Đảng ta vận dụng sáng tạo vào thực tiễn Việt Nam. Chính trên nền tảng đó, Dân tộc ta đã giành độc lập, thống nhất đất nước, tiến hành công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế và đạt được những thành tựu có ý nghĩa lịch sử.

Do đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là bảo vệ một học thuyết chính trị, mà là bảo vệ con đường Độc lập dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội; bảo vệ mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; bảo vệ quyền làm chủ của nhân dân; bảo vệ thành quả cách mạng và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
Trong Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018, Bộ Chính trị xác định bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân. Tinh thần đó càng có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh khi mặt trận tư tưởng không chỉ diễn ra trên báo chí, diễn đàn lý luận, cơ quan, đơn vị, trường học, mà còn diễn ra từng giờ trên mạng xã hội.
Nếu trước đây, một thông tin sai trái có thể lan truyền trong phạm vi hẹp, thì ngày nay, chỉ sau vài phút, nó có thể tiếp cận hàng vạn, hàng triệu người. Nếu trước đây, các luận điệu chống phá thường dễ nhận diện, thì hiện nay chúng được biến hóa tinh vi, pha trộn thật - giả, đúng - sai, khiến nhiều người khó phân biệt. Do đó, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng phải chuyển mạnh từ thế bị động sang chủ động, từ phản ứng sau sự việc sang dự báo, cảnh báo, dẫn dắt, định hướng.
“Xây” là nhiệm vụ cốt lõi, làm cho cái đúng có sức lan tỏa
Trong cuộc đấu tranh tư tưởng, “chống” là cần thiết, nhưng “xây” mới là nền tảng lâu dài. Không thể bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chỉ bằng việc bác bỏ cái sai, xử lý thông tin độc hại hay ngăn chặn tài khoản vi phạm. Điều quan trọng hơn là phải làm cho cái đúng được nhận thức sâu sắc, cái tốt được lan tỏa rộng rãi, cái đẹp có khả năng dẫn dắt xã hội. Từ đó, tôi xin đề xuất:
Một là, cần xây dựng hệ sinh thái thông tin chính thống nhanh, chính xác, gần dân, dễ hiểu và thuyết phục. Trong môi trường số, khoảng trống thông tin là điều kiện để tin giả nảy nở. Khi nguồn tin chính thống chậm, thiếu hấp dẫn hoặc xa rời thực tế, các tin tức sai lệch sẽ chiếm ưu thế bằng tốc độ và cảm xúc. Vì vậy, các cơ quan Đảng, Nhà nước, báo chí, tổ chức chính trị - xã hội cần đổi mới mạnh mẽ phương thức truyền thông, chuyển từ lối truyền đạt một chiều sang đối thoại, giải thích, tương tác và thuyết phục.
Hai là, cần xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị, năng lực lý luận và kỹ năng số theo hướng “Tuyên giáo và dân vận số”: Mỗi cán bộ, đảng viên không thể đứng ngoài không gian mạng và càng không thể im lặng, né tránh trước thông tin sai trái. Họ cần biết lựa chọn, kiểm chứng, chia sẻ thông tin đúng; biết phản bác thông tin sai bằng thái độ văn minh, lý lẽ sắc bén, chứng cứ rõ ràng; không phát ngôn tùy tiện, không chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng, không để cảm xúc cá nhân làm suy giảm tính chuẩn mực của người đảng viên. Đặc biệt, nên tổ chức đào tạo cán bộ quản lý nhà nước về phân tích dữ liệu và ra quyết định số, nhằm hình thành đội ngũ "công chức số".
Ba là, cần phát huy mạnh mẽ vai trò của nhà báo, chuyên gia công nghệ, trí thức, nhà giáo, văn nghệ sĩ, thanh niên và những người có ảnh hưởng tích cực trên mạng xã hội. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là việc viết những bài lý luận dài, mà còn là khả năng chuyển hóa giá trị lý luận thành các sản phẩm truyền thông hiện đại như: Video ngắn, Infographic, Podcast, tọa đàm trực tuyến, bài viết phân tích, câu chuyện lịch sử… Muốn đi vào nhận thức của thế hệ trẻ, nội dung đúng phải được thể hiện bằng ngôn ngữ mới, hình thức mới, phương thức mới.

“Xây” còn là xây dựng niềm tin bằng thực tiễn: Mỗi chủ trương đúng, mỗi chính sách hợp lòng dân, mỗi cán bộ tận tụy, mỗi hành động liêm chính, mỗi công trình dân sinh hiệu quả, mỗi thành tựu trong phát triển kinh tế - xã hội đều là một luận cứ sống động bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Niềm tin của nhân dân không thể chỉ được củng cố bằng lời nói, mà trước hết bằng kết quả cụ thể trong đời sống.
“Chống” phải chủ động, sắc bén, đúng pháp luật và giàu sức thuyết phục
Cùng với “xây”, nhiệm vụ “chống” phải được tiến hành kiên quyết, kiên trì, bài bản và khoa học. Trên không gian mạng hiện nay, các quan điểm sai trái, thù địch thường tập trung vào một số hướng: Phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng; xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; bóp méo lịch sử cách mạng; thổi phồng hạn chế, khuyết điểm để phủ nhận thành tựu đổi mới; kích động “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”; lợi dụng các vụ việc phức tạp để gây mất niềm tin trong nhân dân.
Đấu tranh phản bác các quan điểm đó đòi hỏi phải đúng đối tượng, nội dung và phương pháp. Với người dân do thiếu thông tin mà hiểu chưa đúng, cần giải thích, cung cấp dữ kiện, đối thoại chân thành. Với những biểu hiện lệch lạc trong nhận thức, cần định hướng bằng lý lẽ khoa học và thực tiễn sinh động. Với các tổ chức, cá nhân cố tình chống phá, xuyên tạc, kích động, cần kiên quyết phản bác công khai, đồng thời xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Đặc biệt, cần nâng cao năng lực phát hiện sớm các chiến dịch thông tin xấu độc. Trong thời đại trí tuệ nhân tạo, các thế lực thù địch có thể sử dụng công nghệ để tạo hình ảnh giả, giọng nói giả, video giả, tài khoản giả, dư luận giả. Vì vậy, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng phải biết sử dụng công nghệ hiện đại để nhận diện mô hình lan truyền, phát hiện nguồn phát tán, cảnh báo xu hướng dư luận và phản ứng kịp thời.
Một số giải pháp trong kỷ nguyên phát triển mới
Từ các luận cứ nêu trên, tôi xin đề xuất các giải pháp tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số như sau:
Một là, xây dựng “hệ miễn dịch tư tưởng số” cho cán bộ, đảng viên và nhân dân để tăng "sức đề kháng" về tinh thần; giúp sàng lọc, phân biệt tin thật - giả, đúng - sai trên mạng xã hội và các nền tảng số. Cần đưa giáo dục kỹ năng số, năng lực nhận diện tin giả, trách nhiệm công dân số vào nhà trường, cơ quan, tổ chức, đoàn thể. Khi mỗi người dân có khả năng tự phân biệt đúng - sai, thật - giả, tích cực hay độc hại, thì các luận điệu xuyên tạc sẽ khó có đất sống.
Hai là, đổi mới mạnh mẽ truyền thông chính luận theo hướng ngắn gọn, hiện đại, dữ liệu hóa và đa nền tảng: Không thể dùng một cách nói cũ để thuyết phục công chúng trong môi trường truyền thông mới. Các sản phẩm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần có lập luận chắc, dữ kiện rõ, hình thức hấp dẫn, tốc độ nhanh, ngôn ngữ phù hợp từng nhóm công chúng. Chính luận trong thời đại số không chỉ cần đúng, mà còn phải hay, dễ hiểu, dễ chia sẻ và có khả năng tạo ảnh hưởng tích cực.
Ba là, phát triển lực lượng nòng cốt trên không gian mạng, bao gồm: đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên giáo - dân vận, báo chí, giảng viên lý luận chính trị, chuyên gia công nghệ, đoàn viên, thanh niên, hội viên các tổ chức chính trị - xã hội. Lực lượng này cần được đào tạo thường xuyên về lý luận, kỹ năng truyền thông số, kỹ năng phản bác, kỹ năng xử lý khủng hoảng thông tin. Mỗi cơ quan, đơn vị, địa phương cần có những hạt nhân tích cực, đủ năng lực phát hiện, phân tích, định hướng và lan tỏa thông tin đúng.
Bốn là, kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục, truyền thông, công nghệ và pháp luật: Giáo dục giúp nâng cao nhận thức; truyền thông giúp lan tỏa cái đúng; công nghệ giúp phát hiện và xử lý nhanh; pháp luật tạo hành lang kỷ cương. Bốn yếu tố này phải được vận hành đồng bộ, không tách rời. Nếu chỉ dựa vào xử phạt mà thiếu giáo dục, sẽ khó tạo chuyển biến bền vững. Nếu chỉ tuyên truyền mà thiếu công nghệ, sẽ chậm trước các chiến dịch xuyên tạc có tổ chức. Nếu chỉ có công nghệ mà thiếu bản lĩnh chính trị, sẽ không thể giải quyết tận gốc vấn đề tư tưởng.
Năm là, lấy thực tiễn phát triển đất nước làm bằng chứng thuyết phục: Thành tựu đổi mới, ổn định chính trị, tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, chuyển đổi số quốc gia, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế là những luận cứ mạnh mẽ phản bác mọi luận điệu phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng. Càng làm tốt công tác xây dựng Đảng, quản trị quốc gia, phục vụ nhân dân, chúng ta càng củng cố vững chắc trận địa tư tưởng.
Làm chủ không gian số để giữ vững trận địa tư tưởng
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số là cuộc đấu tranh lâu dài, phức tạp, quyết liệt nhưng tất yếu. Đó không phải là nhiệm vụ của riêng một ngành, một lực lượng, mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và mỗi công dân Việt Nam yêu nước. Đặc biệt, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia như một đột phá chiến lược; đồng thời nhấn mạnh bảo đảm chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, an ninh mạng, an ninh dữ liệu, an toàn thông tin là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình phát triển.
Trong cuộc đấu tranh ấy, phải kiên định nhưng không bảo thủ; đổi mới nhưng không xa rời nguyên tắc của Đảng; cởi mở với cái mới nhưng kiên quyết với cái sai; đối thoại với tinh thần xây dựng nhưng không khoan nhượng với các hành vi xuyên tạc, chống phá. Đó chính là bản lĩnh cần có của công tác tư tưởng trong kỷ nguyên phát triển mới.
Không gian mạng là nơi cái đúng có thể lan xa nhưng cũng là nơi cái xấu có thể lan nhanh. Vấn đề quyết định là chúng ta có đủ bản lĩnh, trí tuệ, phương pháp và công nghệ để làm chủ không gian ấy hay không. Khi cái đúng được lan tỏa mạnh mẽ, khi niềm tin của nhân dân được củng cố bằng sự thật và thực tiễn, khi mỗi cán bộ, đảng viên, công dân trở thành một chủ thể tích cực bảo vệ lẽ phải, nền tảng tư tưởng của Đảng sẽ ngày càng vững chắc.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số chính là bảo vệ tương lai phát triển của Đất nước; bảo vệ sự thống nhất giữa Đảng với nhân dân; bảo vệ khát vọng Việt Nam hùng cường, phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của Dân tộc./.

