Tín ngưỡng tôn giáo
Thăm xứ đạo giữa rừng già Langbiang
Nằm giữa Khu dự trữ sinh quyển thế giới Langbiang, buôn Đưng K’Nớ, xã Đam Rông 4, tỉnh Lâm Đồng là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào Cơ Ho nhánh Chil.
.jpg)
Giữa mênh mông đại ngàn, giáo xứ Đưng K’Nớ không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo của cộng đồng giáo dân mà còn vun đắp tinh thần đoàn kết và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của buôn làng.
Bền lòng với đức tin
Ðể đến Ðưng K’Nớ, chúng tôi đi trên con đường 722 xanh mướt, xuyên qua những cánh rừng nối dài. Gần 50 km đường đi vắng bóng nhà dân, chỉ có màu xanh thăm thẳm của núi rừng và đôi ba chiếc xe của đồng bào ngược xuôi. Giữa không gian ấy, buôn làng hiện ra bình yên với những nếp nhà gỗ cũ xen lẫn nhà xây khang trang.
Tọa lạc ở vị trí cao nhất vùng, giáo xứ Ðưng K’Nớ nổi bật với cổng gỗ đã bạc màu mưa nắng. Hơn chục bậc đá dẫn lên ngôi giáo đường bằng gỗ, nơi những tấm ván nhuốm màu thời gian lưu giữ dấu ấn của nhiều thế hệ giáo dân.
Những dãy ghế được xếp ngay ngắn bên trong và ngoài hành lang; phía trước là tượng Ðức Mẹ, phía sau là tháp chuông cũng bằng gỗ. Mộc mạc giữa đại ngàn, ngôi nhà thờ là điểm tựa tinh thần của cộng đồng người Cơ Ho nơi đây.
Ðược thành lập năm 2017, Ðưng K’Nớ là giáo xứ trẻ nhất thuộc Giáo phận Ðà Lạt, hiện có hơn 1.500 giáo dân, phần lớn là đồng bào Cơ Ho sinh sống tại buôn. Tuy nhiên, hành trình đến với đức tin của cộng đồng nơi đây đã bắt đầu từ nhiều thập niên trước.
Theo những người cao tuổi trong buôn, Ðưng K’Nớ từng là giáo họ thuộc giáo xứ Lang Biang, hình thành từ năm 1953, khi các linh mục thuộc Hội Thừa sai Paris cùng giáo lý viên người Lạch đến truyền giáo. Năm 1955, một nhà nguyện bằng gỗ rộng 54 m² được dựng lên, trở thành nơi sinh hoạt tôn giáo của giáo dân.
Những năm tháng ấy, đường sá cách trở khiến việc đi lại vô cùng gian nan. Trước khi tuyến đường vào buôn được hình thành, người dân phải vượt đường rừng, lội bùn, nhiều khi mất cả ngày mới đến được nơi dự lễ. Mùa mưa, buôn làng có lúc bị cô lập suốt nhiều tháng, cuộc sống thiếu thốn đủ bề.
Có thời gian, từ cuối thập niên 1970, các linh mục không còn thường xuyên vào buôn; muốn dự lễ, người dân phải đi bộ hơn 50 km đến nhà thờ ở trung tâm Ðà Lạt rồi trở về. Dẫu vậy, bà con vẫn bền lòng với đức tin.
Năm 2008, cha Grêgôriô Nguyễn Quý Trung, khi ấy là quản xứ Lang Biang, trở lại dâng lễ cùng giáo dân, mở ra giai đoạn sinh hoạt tôn giáo thuận lợi hơn.
Năm 2013, nhà nguyện được mở rộng lên 117 m² để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng. Ðến năm 2017, giáo xứ chính thức thành lập, cha Grêgôriô Nguyễn Quý Trung trở thành cha sở tiên khởi. Ngày 10/8/2022, cha Bartôlômêô Cil Yon được bổ nhiệm làm quản xứ và phục vụ giáo dân đến nay.

Gắn đức tin với nếp sống văn minh
Ngày nay, giáo xứ nằm giữa trung tâm buôn làng, trở thành nơi giáo dân gặp gỡ, học đạo và sinh hoạt cộng đồng. Không chỉ hướng dẫn đời sống tôn giáo, các linh mục còn khuyến khích bà con xây dựng nếp sống văn minh, từng bước loại bỏ những tập tục không còn phù hợp, đồng thời trân trọng các giá trị văn hóa truyền thống.
Trong câu chuyện bên bếp lửa, chị Bon Niêng K’Pớt cho biết, nhờ được các cha giải thích, hướng dẫn, người dân dần từ bỏ những hủ tục như thách cưới tốn kém khi bắt chồng, tổ chức lễ bỏ mả kéo dài, gây lãng phí thời gian và tiền bạc.
Các nghi lễ truyền thống được tổ chức gọn nhẹ hơn, phù hợp với điều kiện từng gia đình nhưng vẫn giữ được ý nghĩa văn hóa, tinh thần cộng đồng.
Ðiều đáng quý là quá trình thay đổi ấy không đồng nghĩa với việc đánh mất bản sắc. Giáo xứ khuyến khích người dân tiếp tục gìn giữ nghề dệt thổ cẩm, tiếng cồng chiêng, điệu múa xoang và ý thức bảo vệ rừng. Những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ vẫn hiện diện trong đời sống thường ngày, tạo nên nét riêng của cộng đồng Cơ Ho giữa vùng rừng Langbiang.
Hôm chúng tôi đến cũng là ngày Chủ Nhật. Trong buôn, trẻ nhỏ vui đùa, đàn ông ngồi chuyện trò trước hiên nhà, còn các chị em quây quần bên bếp lửa làm bánh mang đến cho các cháu dự lễ chiều. Không khí gần gũi, ấm áp cho thấy nhà thờ không chỉ là nơi hành lễ mà còn là không gian kết nối các thành viên trong cộng đồng.
Hằng năm, vào dịp Tết Trung thu và Tết Nguyên đán, sân giáo xứ lại rộn ràng các hoạt động vui chơi dành cho trẻ em và người dân, với sự tham gia của các đoàn thể từ Ðà Lạt và nhiều nơi khác. Những dịp gặp gỡ ấy giúp bà con giao lưu, học hỏi, tăng cường tình đoàn kết và cùng hướng đến cuộc sống tốt đời, đẹp đạo.
Giữa rừng già Langbiang, giáo xứ Ðưng K’Nớ đang góp phần làm nên diện mạo mới cho buôn làng. Từ những bước chân vượt đường rừng để dự lễ đến những sinh hoạt cộng đồng hôm nay, hành trình của giáo dân nơi đây cho thấy sức sống bền bỉ của đức tin khi gắn bó với đời sống thực tiễn, tôn trọng bản sắc và khơi dậy tinh thần đoàn kết trong cộng đồng.

