Bàn tròn chính sách
Giữ nhịp đồng thuận ở cơ sở: Gắn kết lòng dân từ những việc gần dân
Dân vận hiệu quả không bắt đầu từ những khẩu hiệu lớn, mà từ việc người dân được lắng nghe thực chất. Khi tiếng nói của dân được tiếp nhận, phản hồi và giải quyết đến nơi đến chốn, sức mạnh đại đoàn kết sẽ được khơi dậy từ chính cơ sở.
Trong Kết luận số 236-KL/TW ngày 15/1/2026, Ban Bí thư yêu cầu tăng cường công tác dân vận chính quyền, thực hiện tốt chính sách dân tộc, tôn giáo. Để thực hiện, một trong những giải pháp là Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) phải đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, đặc biệt là lựa chọn, nhân rộng các mô hình tốt, cách làm hay trong công tác dân vận ở vùng đồng bào DTTS, vùng đồng bào có đạo, từ đó tăng cường gắn kết lòng dân.
Định hướng này đã được quán triệt sâu sắc trong dự thảo Báo cáo chính trị của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam. Dự thảo sẽ được trình Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, dự kiến diễn ra trong 3 ngày, từ 11 - 13/5/2026, tại Thủ đô Hà Nội.
Gắn kết lòng dân từ Ngày hội đại đoàn kết
Mai Lãnh là 1 trong 15 thôn của xã Sơn Mai, tỉnh Quảng Ngãi, nơi sinh sống của 160 hộ, phần lớn là đồng bào dân tộc H’rê. Dù sinh kế của người dân chủ yếu từ sản xuất nông lâm nghiệp, nhưng tình hình kinh tế - xã hội ở Mai Lãnh hiện cơ bản bảo đảm được yêu cầu phát triển trong dài hạn.
Cuối năm 2025, thôn chỉ còn 5 hộ nghèo, 5 hộ cận nghèo, không còn nhà ở tạm bợ, dột nát.
Đặc biệt, trên 95% số hộ ở Mai Lãnh đã có thiết bị nghe, nhìn. Tỷ lệ người dân của thôn tiếp cận công nghệ thông tin, truy cập Internet đạt trên 75%, tỷ lệ gia đình sử dụng nước sạch hợp vệ sinh khoảng 96%.
Phấn đấu 100% khu dân cư tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc
Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở khu dân cư tổ chức lần đầu tiên năm 2003, đến nay được triển khai rộng rãi, tạo sức lan tỏa cao trên phạm vi cả nước, là cầu nối quan trọng giữa cấp ủy, chính quyền với quần chúng Nhân dân.Từ năm 2023 - 2025, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, MTTQ Việt Nam và các bộ, ngành, cơ quan Trung ương đã tham dự Ngày hội với Nhân dân tại 143 khu dân cư thuộc 34 tỉnh, thành phố trên địa bàn cả nước. Từ những kết quả đã đạt được, trong nhiệm kỳ 2026 - 2031, Ủy ban MTTQ Việt Nam đặt mục tiêu hằng năm 100% khu dân cư tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc.
(Dự thảo Báo cáo chính trị của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam trình Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031)
Theo ông Đinh Văn Nên - Trưởng ban công tác Mặt trận thôn Mai Lãnh, cùng với nguồn lực đầu tư của Nhà nước thì những năm qua, người dân đã cùng nhau đoàn kết xây dựng khu dân cư. Bà con trong thôn luôn chấp hành tốt chủ trương, chính sách cũng như quy ước, hương ước, thực hiện nếp sống văn hoá, văn minh, tương thân, tương ái.
Tinh thần gắn kết cộng đồng ở Mai Lãnh được gìn giữ và bồi đắp qua từng năm. Trong đó, Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc được tổ chức thường niên đã thực sự trở thành “chất keo” gắn kết bà con trong thôn.
Theo Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Mai Lãnh Đinh Văn Nên, Ngày hội không chỉ để biểu dương điển hình mà còn là dịp người dân bàn việc làng, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất, vun đắp nghĩa xóm tình làng.
Điều đáng quý là từ những khu dân cư vùng sâu, vùng đồng bào DTTS như Mai Lãnh, tinh thần đại đoàn kết không còn là khẩu hiệu vận động, mà đã trở thành nhu cầu tự thân của cộng đồng. Chính từ những hạt nhân cơ sở ấy, sức lan tỏa của Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng được nhân lên trên phạm vi cả nước.
.jpg)
Theo báo cáo của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, bình quân hàng năm có 91% khu dân cư trên cả nước tổ chức Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc; 72,6% khu dân cư tổ chức đầy đủ cả phần lễ và phần hội và hơn 61,05% khu dân cư tổ chức “Bữa cơm Đại đoàn kết”.
Đặc biệt, năm 2025, lần đầu tiên Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc được tổ chức trong cộng đồng người Việt Nam tại Fukuoka, Nhật Bản. Sự lan tỏa này góp phần gắn kết cộng đồng người Việt Nam và quảng bá hình ảnh đất nước, con người, văn hóa Việt Nam với bạn bè Nhật Bản.
Nghe để hiểu - Hiểu để làm - Làm để dân tin
Nếu Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc góp phần củng cố sự gắn bó cộng đồng, thì những mô hình dân vận mới hiện nay đang hướng tới một yêu cầu cao hơn. Trong đó, tinh thần “lắng nghe dân nói” đang trở thành yêu cầu xuyên suốt trong công tác dân vận.
Việc “nghe dân nói” ngày càng được các địa phương thực hiện linh hoạt, thực chất. Đây cũng là “kênh” trao đổi hai chiều, tạo xung lực mới tháo gỡ khó khăn từ cơ sở, nhất là trong bối cảnh sáp nhập đơn vị hành chính, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.
Văn Phú là xã mới của tỉnh Lào Cai, được sáp nhập từ 4 đơn vị hành chính cấp xã của Yên Bái cũ. Sau sáp nhập, Văn Phú có diện tích trên 51 km², gồm 31 tổ dân phố, với dân số hơn 26.700 người.
Địa bàn rộng, dân số đông khiến việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và ý kiến của người dân gặp nhiều khó khăn. Để khắc phục, từ tháng 8/2025, Ủy ban MTTQ phường đã vận hành mô hình “Lắng nghe dân nói” qua mã QR.
Tăng cường kỹ năng số trong công tác Mặt trận
Để thực hiện tốt phương châm “Khi dân cần Mặt trận có, khi dân khó Mặt trận sẵn sàng tham gia”, trong nhiệm kỳ 2026 - 2031, 100% Ủy ban MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức thành viên các cấp tổ chức “Tháng nghe dân nói”.
100% Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức thành viên triển khai “Cổng Mặt trận số” tiếp nhận kiến nghị 24/7. Phấn đấu 100% xã, phường thiết lập trang mạng xã hội để tương tác trực tiếp với người dân, tiếp nhận phản ánh ý kiến, kiến nghị của Nhân dân.
Đến cuối nhiệm kỳ, phấn đấu 100% cán bộ MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, các Hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ được bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng công tác Mặt trận và kỹ năng số.
(Dự thảo Báo cáo chính trị của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam trình Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031)
Theo ông Đỗ Mạnh Thường - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Văn Phú, một mã QR có thể mở ra kênh đối thoại hiệu quả hơn nhiều cuộc tiếp xúc hình thức. Mã QR được phát đến 100% tổ dân phố và dán tại nhà văn hóa để người dân dễ dàng gửi phản ánh chỉ bằng thao tác quét mã.
Với thông điệp “Có ý kiến - Hãy nói! Có phản ánh - Hãy gửi! Mặt trận lắng nghe, chính quyền trả lời!”, các ý kiến của Nhân dân trên địa bàn đều được tổng hợp, xác minh, phân loại và chuyển tới cơ quan có thẩm quyền để giải quyết, với sự giám sát của MTTQ và Nhân dân.
Theo ông Thường, khi tiếng nói của Nhân dân được trân trọng và phản hồi kịp thời, sự đồng thuận xã hội được củng cố, niềm tin của người dân đối với cấp ủy, chính quyền địa phương được tăng cường.
Đây cũng là giải pháp khuyến khích nỗ lực vươn lên của người dân, nhất là với các hộ nghèo. Trong năm 2025, phường Văn Phú có 23 gia đình viết đơn xin thoát hộ nghèo, góp phần đưa tỷ lệ hộ nghèo đa chiều toàn phường giảm xuống còn 0,14%.
Hiệu quả ở phường Văn Phú là cơ sở thực tiễn để khẳng định, mục tiêu nâng cao chất lượng hoạt động “lắng nghe dân nói” không phải là khẩu hiệu. Với thành tựu chuyển đổi số, “lắng nghe dân nói” không chỉ “nghe cho đủ”, mà là “nghe để hiểu”, “hiểu để làm” và “làm để dân tin”.
Thực tiễn ở Văn Phú cho thấy, dân vận trong giai đoạn mới không thể dừng ở tuyên truyền một chiều hay những cuộc tiếp xúc mang tính hình thức. Điều người dân cần là sự phản hồi cụ thể, minh bạch và khả năng giải quyết vấn đề ngay từ cơ sở.
Tại Đại hội đại biểu Đảng bộ MTTQ Việt Nam, các đoàn thể Trung ương lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 diễn ra tháng 9/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: “Điều tôi mong muốn nhất ở nhiệm kỳ này là thấy rõ sự đổi thay ở cấp cơ sở: Họp ít hơn, làm việc, hành động nhiều hơn; ít khẩu hiệu hơn, nhưng kết quả nhiều hơn; ít thủ tục hơn, nhiều nụ cười của Nhân dân hơn”.
Tổng Bí thư yêu cầu triển khai “Cổng Mặt trận số” tiếp nhận 24/7 kiến nghị của Nhân dân; tổ chức “Tháng nghe dân nói” ở tất cả các cấp, các vùng miền; thiết lập bản đồ tương tác vấn đề dân sinh. Phát huy đặc trưng quý giá của Việt Nam là không có xung đột tôn giáo, dân tộc để phát triển các khối đại đoàn kết; củng cố văn hóa khoan dung, hòa hiếu đồng thuận, biến khác biệt thành đặc thù, thành nguồn lực phát triển đất nước.
Khơi sức dân chăm lo cộng đồng
Khi niềm tin được củng cố từ những việc làm cụ thể, người dân không chỉ đồng thuận mà còn chủ động tham gia giải quyết các vấn đề của cộng đồng. Đây cũng là nền tảng quan trọng để khơi dậy nguồn lực xã hội hóa trong chăm lo an sinh và phát triển địa phương.
Từ các Quỹ “Vì người nghèo”, chương trình hỗ trợ sinh kế, xây dựng nhà Đại đoàn kết đến các mô hình vận động doanh nghiệp, cá nhân đồng hành cùng địa phương, sức dân đang được phát huy theo hướng tự giác, thực chất và bền vững hơn.
Riêng giai đoạn 2021 - 2025, Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp đã vận động Quỹ “Vì người nghèo” và an sinh xã hội được gần 20.000 tỷ đồng. Trong Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, Mặt trận các cấp đã huy động trên 24.700 tỉ đồng và hơn 2,7 triệu ngày công hỗ trợ, góp phần quan trọng xóa 334.234 căn nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước.
Nhiệm kỳ 2026 - 2031, Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp phấn đấu vận động và huy động xã hội được trên 50.000 tỷ đồng cho các hoạt động an sinh xã hội, hỗ trợ cộng đồng (hỗ trợ người nghèo, Nhân dân vùng thiên tai, dịch bệnh, sự cố, các đối tượng khó khăn, yếu thế; xây dựng, sửa chữa các công trình dân sinh thiết yếu...).
(Dự thảo Báo cáo chính trị của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam trình Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 – 2031)
Đặc biệt trong năm 2024, 2025, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã tổ chức phát động và kêu gọi sự chung tay ủng hộ của đồng bào cả nước, kiều bào ta ở nước ngoài và cộng đồng quốc tế ủng hộ khắc phục thiệt hại do mưa bão. Trong đó, ủng hộ đồng bào bị thiệt hại do bão Yagi năm 2024 trên 5.300 tỷ đồng, do bão Bualoi năm 2025 và hỗ trợ đồng bào bị lũ lụt miền Trung trên 4.200 tỉ đồng.
Từ những ngày hội ở khu dân cư đến các mô hình “Lắng nghe dân nói”, từ những căn nhà Đại đoàn kết được dựng lên bằng nghĩa tình cộng đồng đến hàng triệu ngày công sẻ chia với đồng bào vùng thiên tai, điểm chung của các mô hình dân vận hiệu quả hôm nay là đưa Mặt trận đến gần dân hơn, để sức dân thực sự trở thành nguồn lực phát triển.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về quản trị xã hội, chuyển đổi số và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, công tác dân vận càng phải bắt đầu từ những điều gần dân nhất, thiết thực nhất. Bởi suy cho cùng, giữ được lòng dân chính là giữ vững nền tảng bền vững nhất cho sự phát triển của đất nước.
