Bản làng hôm nay

Những ngày này, tại nhiều vùng trồng mận khu vực Vân Hồ, Mộc Châu, Yên Châu, Phiêng Khoài, phường Chiềng An và xã Muổi Nọi, tỉnh Sơn La, thương lái từ các tỉnh, thành đổ về thu mua.

Hoạt động mua bán mận hậu diễn ra sôi động cả ngày lẫn đêm. Đồng thời, nhằm quảng bá loại quả đặc sản và đẩy mạnh phát triển du lịch nông nghiệp, nhiều xã vùng trồng mận trong tỉnh đã tổ chức hội thi hái mận thu hút hàng ngàn lượt khách du lịch đến tham quan và trải nghiệm

Được trồng tại vùng đất Sơn La từ những năm 1980, giống mận hậu nay đã trở thành đặc sản nổi tiếng. Từ một loại cây ăn quả bản địa, nhờ mở rộng vùng trồng, ứng dụng kỹ thuật hiện đại và tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, mận hậu đã trở thành cây trồng chủ lực giúp hàng nghìn hộ dân Sơn La vươn lên thoát nghèo bền vững.

Tỉnh Sơn La hiện có hơn 85.000 ha cây ăn quả, sản lượng hơn 400.000 tấn/năm; trong đó, diện tích mận hậu trên 14.550 ha, sản lượng gần 100.000 tấn, tiêu thụ chủ yếu trên thị trường trong nước và một số nước trong khu vực.

Sơn La đã từng bước chuyển mình nhờ phát triển nông nghiệp, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao theo hướng hàng hóa. Trong đó, cây mận hậu giữ vai trò then chốt.

Theo ông Hồ Trung Kiên, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Sơn La cho rằng, phát triển mận không chỉ là câu chuyện của một loại cây ăn quả, mà là phép thử quan trọng cho quá trình chuyển đổi từ sản xuất nhỏ lẻ sang kinh tế nông nghiệp hiện đại, xanh, tuần hoàn và có liên kết chuỗi.

Khi vùng trồng được quy hoạch an toàn, hợp tác xã được tổ chức lại theo mô hình kiểu mới, doanh nghiệp tham gia chế biến và tiêu thụ, nhà nước hỗ trợ đúng trọng tâm, người nông dân tuân thủ quy trình sản xuất thì mận Sơn La hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm đặc trưng có giá trị cao, có thương hiệu mạnh, gắn với du lịch, chế biến và xuất khẩu.

Chị Lê Hương Mơ, Phó Giám đốc HTX Nông nghiệp xanh Hương Mơ (xã Phiêng Khoài) cho biết, có thời điểm mỗi ngày HTX xuất bán từ 2-4 tấn mận chín.

Sản phẩm chủ yếu tiêu thụ tại các đầu mối lớn như chợ Long Biên (Hà Nội), Hưng Yên, Thanh Hóa. Ngoài ra, HTX còn bán trên sàn thương mại điện tử từ 50-150 đơn hàng mỗi ngày, nhiều thành viên trong HTX thu nhập gần tỷ đồng từ quả mận hậu mỗi năm.

Ông Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch UBND xã Phiêng Khoài, cho biết: Toàn xã hiện có hơn 2.600 ha mận, trong đó khoảng 30% là diện tích mận trái vụ, chín sớm. Việc chủ động rải vụ đang trở thành hướng đi hiệu quả, giúp nâng cao giá trị sản phẩm và giảm áp lực tiêu thụ vào chính vụ.

Năm nay, thời tiết khá thuận lợi cùng việc áp dụng kỹ thuật chăm sóc hợp lý đã giúp mận chín sớm Sơn La được mùa, được giá. Đây là tín hiệu tích cực, khẳng định hướng đi đúng trong phát triển cây ăn quả theo hướng nâng cao giá trị và thích ứng thị trường.

Việc ứng dụng các kỹ thuật mới vào canh tác mận hậu ứng dụng công nghệ cao, đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu, cũng là hướng đi song song mang tính bền vững, giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, gia tăng tính cạnh tranh của mận hậu Sơn La trên thị trường trong nước và quốc tế, qua đó góp phần nâng cao giá trị mận hậu, cải thiện sinh kế cho người dân trên địa bàn.

Bên cạnh giá trị về kinh tế và giảm nghèo, mận hậu còn mở ra một hướng đi mới trong phát triển du lịch nông nghiệp. Vào mùa xuân, những thung lũng rợp màu hoa trắng hay bạt ngàn quả chín đỏ khi mùa mận chín thu hút hàng vạn lượt khách du khách đổ về Sơn La.

Du khách không chỉ được trải nghiệm hái mận, chụp ảnh giữa vườn cây, mà còn được tìm hiểu nét văn hóa của đồng bào các dân tộc bản địa, thưởng thức đặc sản và nghỉ dưỡng tại homestay trong bản làng.

Những mô hình du lịch kết hợp với sản xuất nông nghiệp như vậy đang trở thành xu hướng phát triển kinh tế tổng hợp hiệu quả. Không chỉ giúp tiêu thụ mận tại chỗ, quảng bá sản phẩm, mà còn tạo thêm việc làm và tăng nguồn thu cho người dân. Qua đó, góp phần xây dựng hình ảnh Sơn La là điểm đến xanh, thân thiện, giàu bản sắc và hấp dẫn du khách trong nước và quốc tế.

Làm giàu từ trồng mận hậu

Mận hậu và nông sản Sơn La đã có mặt trong hệ thống siêu thị Saigon Co.op

Minh Nhật