Công tác Dân tộc
Nghệ An: Nhiều dự án thuộc các chương trình MTQG vẫn “kẹt” ở khâu triển khai cơ sở
Nghệ An đang bước vào giai đoạn nước rút, tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy giải ngân hàng nghìn tỷ đồng của 3 Chương trình mục tiêu quốc gia trước khi "khóa sổ".
Hàng nghìn tỷ đồng vẫn nằm chờ giải ngân
UBND tỉnh Nghệ An vừa tổ chức cuộc làm việc trực tuyến với các địa phương để rà soát, đôn đốc tiến độ thực hiện và giải ngân nguồn vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) giai đoạn 2021 - 2025, được kéo dài sang năm 2026.
Áp lực tiến độ đang đặt lên vai chính quyền cơ sở, chủ đầu tư và các sở, ngành liên quan, khi mà nhiều nguồn vốn vẫn đang giải ngân rất chậm, đặc biệt tại các Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Đối với Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi, tổng vốn ngân sách Trung ương giao thực hiện giai đoạn 2021 - 2025 hơn 5.298 tỷ đồng. Đến nay, tổng vốn giải ngân chỉ đạt hơn 3.539 tỷ đồng.
Riêng phần kinh phí được kéo dài sang năm 2026, còn hơn 1.666 tỷ đồng. Đây là con số rất lớn trong bối cảnh thời gian thực hiện không còn nhiều.
Theo đánh giá của các địa phương miền núi, tiến độ chậm do nhiều xã đến đầu quý II/2026. mới cơ bản hoàn thành quyết toán vốn năm 2025 để thực hiện thủ tục chuyển nguồn.
Một số dự án hạ tầng tại các địa phương miền núi cao tiếp tục gặp khó, bởi sạt lở địa hình, điều chỉnh quy hoạch và ảnh hưởng mưa lũ, dẫn tới thi công dở dang.
Như dự án mở đường vào các xã vùng lòng hồ Bản Vẽ, dự án mở đường vào các bản làng người Đan Lai ở vùng lõi Vườn Quốc gia Pù Mát, các cây cầu bắc qua sống Nậm Mộ tại xã Chiêu Lưu và Hữu Kiệm…
_watermarked.jpg)
Đại diện Ban quản lý các dự án công trình giao thông Nghệ An cho hay: Dự án mở đường vào các xã vùng lòng hồ Bản Vẽ liên tục gặp trắc trở. Trong đó, hạng mục cầu Suối Hộc - cây cầu dài 470m, chiếm khoảng 170 tỷ đồng - trở thành “nút thắt” lớn nhất.
Hiện cầu Suối Hộc mới đạt hơn 54% khối lượng. Một số hạng mục quan trọng như mố, trụ chính và phần lớn cọc khoan nhồi đã hoàn thành. Tuy nhiên, phần thi công trên mặt nước gần như “đóng băng” suốt nhiều tháng qua.
Còn ông Nguyễn Văn Long - Chủ tịch UBND xã Hữu Kiệm, thông tin: Trên địa bàn có cầu treo Xốp Nhị, nằm trong dự án thay thế cầu cứng, lấy nguồn vốn từ Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025. Dự án thi công ì ạch vì vướng giải phóng mặt bằng
Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới cũng ghi nhận tỷ lệ giải ngân rất thấp. Nguồn vốn đầu tư kéo dài sang năm 2026, là hơn 66 tỷ đồng nhưng đến ngày 20/5 mới giải ngân được khoảng 1 tỷ đồng, đạt 1,5%.
Nguồn vốn sự nghiệp nông thôn mới kéo dài hơn 37 tỷ đồng cũng mới giải ngân đạt 2,7%.
Tại Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, nguồn vốn đầu tư phát triển kéo dài sang năm 2026 hơn 176 tỷ đồng, nhưng mới giải ngân đạt hơn 4,3%. Nguồn vốn sự nghiệp hơn 124 tỷ đồng cũng mới đạt tỷ lệ giải ngân hơn 8%.
Điều đáng lo ngại là, nhiều địa phương cấp xã vẫn chưa nắm chắc nguồn vốn, chưa phân định rõ nội dung chi giữa vốn đầu tư và vốn sự nghiệp. Có nơi còn lúng túng trong quy trình hồ sơ, thủ tục sau khi vận hành mô hình chính quyền hai cấp.
Rà từng đồng vốn, cắt dự án không khả thi
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Phùng Thành Vinh cho rằng, chỉ còn khoảng 7 tháng nữa, là đến thời điểm kết thúc giai đoạn 2021 - 2025, trong khi nhiều chương trình vẫn “kẹt” ở khâu triển khai cơ sở.
Theo ông Vinh, Chương trình xây dựng nông thôn mới đạt kết quả tốt hơn do đã có nền tảng thực hiện từ nhiều năm qua.
Ngược lại, hai chương trình còn lại, đang gặp nhiều vướng mắc ngay từ khâu thiết kế chính sách, tổ chức thực hiện đến hướng dẫn thủ tục.
Lãnh đạo UBND tỉnh chỉ rõ hàng loạt “điểm nghẽn” cần xử lý ngay, trong đó nổi lên, là sự phối hợp thiếu nhịp nhàng giữa các cấp, việc phân công nhiệm vụ chưa rõ người, rõ việc và chưa có mốc thời gian cụ thể.
Để siết tiến độ, Nghệ An yêu cầu thay đổi phương thức báo cáo từ theo tháng sang theo tuần hoặc 10 ngày/lần. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao làm đầu mối, tổng hợp chung số liệu của cả 3 Chương trình MTQG.
UBND cấp xã phải rà soát toàn bộ nguồn vốn được giao, xác định cụ thể từng danh mục, từng nội dung chi. Trước ngày 30/5, các địa phương phải báo cáo đầy đủ tình hình thực hiện, khả năng giải ngân và những phần vốn không thể triển khai.
Tinh thần được UBND tỉnh quán triệt, là kiên quyết cắt giảm, điều chuyển các dự án bất khả thi. Công trình nào không làm được phải sớm báo cáo để thu hồi nguồn, ưu tiên bố trí cho dự án có khả năng hoàn thành hoặc trả lại ngân sách.
Đối với các công trình hạ tầng, lưới điện còn vướng mặt bằng, các đơn vị phải khẩn trương phối hợp ngành điện để tháo gỡ. Trường hợp không bảo đảm tiến độ, cần tính toán phương án giảm quy mô hoặc chuyển hướng đầu tư phù hợp thực tế.
Nghệ An cũng yêu cầu, rà soát toàn bộ các khoản vốn tồn đọng, nợ đọng; xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trước khi báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy.
Không chỉ giải quyết bài toán trước mắt, tỉnh này còn tính tới việc tổ chức lại bộ máy điều hành cho giai đoạn mới. Theo đó, các địa phương sẽ thành lập Ban Chỉ đạo Chương trình MTQG cấp xã do Bí thư Đảng ủy xã trực tiếp làm Trưởng ban, nhằm tăng tính chỉ đạo xuyên suốt ngay từ cơ sở.
Trong bối cảnh khối lượng vốn còn rất lớn, áp lực giải ngân những tháng cuối năm được dự báo sẽ rất nặng nề. Tuy nhiên, cùng với việc làm rõ trách nhiệm người đứng đầu, rà soát từng dòng vốn; mạnh tay loại bỏ dự án chậm tiến độ, Nghệ An kỳ vọng sẽ tháo được “nút thắt” để đưa các Chương trình MTQG đi vào thực chất, phát huy hiệu quả tại cơ sở.
